Scholierenprotest
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Kinderen die uit eigen beweging de straat op gaan om beter onderwijs te eisen: dat geeft de burger moed. Het is wat sinds half september gebeurt in Frankrijk. Leerlingen van lycées, de bovenbouw van de middelbare school, hebben vele honderden onderwijsinstellingen bezet uit protest tegen de beroerde omstandigheden waaronder ze les krijgen. Hun klachten lopen uiteen van veel roostergaten door het docententekort en lange lesdagen als gevolg van een recente curriculumhervorming tot vervallen schoolgebouwen met overlopende wc’s en ratten in de gangen. Vooral in arme wijken in de voorsteden waren scholieren het zat. Het getuigt van grote burgerzin dat leerlingen en leraren op de meer bevoorrechte scholen dinsdag uit solidariteit óók de straat op gingen. Gelijkheid, een belangrijke waarde van de Franse republiek, geldt voor iedereen, maakten zij duidelijk.
Dat de Franse regering de protesten niet zag aankomen is verrassend. Al jaren hebben docenten in die voorsteden precies deze klachten. Het is niet voor niets dat ze zich in groten getale bij de manifestaties hebben aangesloten. President Emmanuel Macron, die in 2017 bij zijn aantreden als sociaal-liberaal van onderwijs een speerpunt maakte, investeerde vooral in het basisonderwijs. De gedachte was dat de uitkomsten op basisvaardigheden als lezen, schrijven en rekenen dáár aangepakt moesten worden. Dat is geen onlogische redenering, maar het voortgezet onderwijs bleef daardoor politiek enigszins buiten beeld. Tot nu. Door de stakende leerlingen eerst weg te zetten als spijbelaars en vervolgens te spreken van ‘straatgeweld’ zoals dat in de voorsteden wel vaker plaatsheeft, hebben de autoriteiten de volharding en oprechtheid van de leerlingen ten onrechte onderschat.
Het is niettemin zorgelijk maar vooral contraproductief dat de protesten tot grootschalige vernielingen hebben geleid. Her en der gingen plastic vuilnisbakken in brand, wat bij demonstraties in Frankrijk maar al te gewoon is geworden. Politie en hulpdiensten werden aangevallen met vuurwerk, stenen en andere projectielen. Dat op sommige plekken schoolgebouwen in brand zijn gezet, is gezien het eisenpakket volstrekt absurd. Maar dat vinden veel leerlingen gelukkig ook. Zij zeggen dat ultralinkse relschoppers van buiten, zogenoemde casseurs, zodanig escaleerden dat hun oorspronkelijke protest in diskrediet is gebracht. Ook dat is, helaas, iets dat vaker bij Franse demonstraties gebeurt. Het maakt intussen het slechtste los in de weinig zachtzinnige Franse ordepolitie. Die acht van oudsher bijna alle middelen geoorloofd om een revolutie te voorkomen. Het grote geweld, van beide kanten, is ronduit verwerpelijk.
Het is te hopen dat de explosieve situatie van de laatste dagen geen voorbode is voor wat er na de presidentsverkiezingen van volgend jaar gebeurt. De polarisatie in Frankrijk begint een kookpunt te bereiken. Geen bestuurder lijkt zich er nog raad mee te weten. De-escalatie is onvermijdelijk. En dat begint met het erkennen van de zorgen van scholieren waar het protest mee begon, en met ze in gesprek te gaan. Met geopolitieke onrust, een inmiddels voelbare klimaatramp en de potentieel existentiële gevaren van kunstmatige intelligentie boven de markt is het geen fijne tijd om op te groeien. Al wat de Franse jongeren vragen is toekomstperspectief, eigenlijk net als hun Spaanse generatiegenoten die laatst de straat op gingen voor betere huisvesting. Anders dan veel politici zijn ze bij uitstek bezig met de lange termijn. Dat zou een les kunnen zijn.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie