Er is één eenvoudige reden waarom Rafael Camara nu de trotse houder is van een Formule 1-contract, en een all-access pass tot de hoogste tafel van de autosport terwijl hij zich voorbereidt om Esteban Ocon bij Haas voor 2027 te vervangen. Teambaas Ayao Komatsu vatte het het best samen: "Hij was de snelste - dat was een heel eenvoudig antwoord! Absoluut, hij was indrukwekkend."
In de reeks gebeurtenissen die leidden tot Camara's contract voor volgend jaar, waarin hij naar verwachting Oliver Bearman zal vergezellen zodra een paar contractuele details met de Brit zijn uitgevochten, deed Haas iets wat in de F1 al een tijdje echt niet meer is gezien: het zette een goede, ouderwetse shoot-out om een zitje op, waarbij het zijn testing of previous cars-programma (TPC) gebruikte om een groep prospects te beoordelen. Vier coureurs, drie tests, een Haas-chassis uit 2025 en een Ocon-zitje als prijs.
Sinds duidelijk werd dat Ocon eind 2026 zou vertrekken, is Komatsu consistent geweest over het doel van de tests: de snelste beschikbare coureur vinden. Commerciële waarde zou alleen meewegen als de data aantoonden dat twee coureurs 'gelijk' zaten qua prestatieniveau dat tijdens de tests werd getoond, maar uiteindelijk hoefde dit geen overweging te zijn in de beslissingen van Haas. Zoals Komatsu in juli stelde: "Het belangrijkste is performance. We gaan niemand inzetten die langzamer is omdat hij Japans of Italiaans is of wat dan ook; dat maakt ons niet uit."
De tests kwamen neer op twee dagen in Portimão in augustus, en daarna een bezoek aan Jerez na de Spaanse Grand Prix van dit jaar in september. Haas had in die periode andere TPC-tests gereden om misschien enkele spelers in zijn belangrijkste shoot-out te identificeren, maar dit waren de sleutelsessies voor evaluatie en een kans om de kandidaten voor het zitje van volgend jaar goed te benchmarken. In Portimao kreeg Camara gezelschap van Leonardo Fornaroli, McLarens reservecoureur en de regerende F2-kampioen, samen met Haas' eigen reserve en Toyota WEC-coureur Ryo Hirakawa. De andere reservecoureur, Jack Doohan zou vervolgens in Jerez aansluiten, met Hirakawa als benchmark en 2024 Super Formula-kampioen Sho Tsuboi. Hoewel Tsuboi niet per se in de running was, was er niettemin een kans om zijn rivalen te verrassen met een snelle tempowisseling.
Haas had Fornaroli al vóór Portimao kunnen bekijken. Qua profiel heeft de Italiaan een reputatie opgebouwd als een soepele en ongelooflijk consistente coureur, iemand die misschien meer geneigd is om een racestint met weinig variatie naar een doeltijd af te werken dan een coureur die waarschijnlijk een kwalificatietijd neerzet die een halve seconde sneller is dan die van zijn teamgenoot. Een paar indrukwekkende FP1-optredens met McLaren en een TPC-run met Haas eerder in het jaar suggereerden voor het team dat hij het proberen waard was.
Tegelijkertijd had Haas niet de gelegenheid om Camara te bekijken. De relatie van het team met Ferrari opende misschien die deur, zeker wat toegang betreft, maar er was van de kant van Haas geen verplichting om hem voor 2027 te kiezen - en er was evenmin een verplichting vanuit Toyota om een van zijn eigen talenten te kiezen.
"Vanaf het allereerste moment dat we met Toyota begonnen te praten, wist ik dat Akio-san [Toyoda] er heel erg op gebrand was om een van zijn coureurs in 2027 in het racezitje te krijgen," legde Komatsu uit. "Dus ik ben hem persoonlijk in Tokyo gaan opzoeken voordat we iets tekenden, omdat ik geen misverstand wilde of niet wilde dat hij in het team zou investeren met het misverstand van 'als we samenwerken, kunnen we een van jouw coureurs in het racezitje krijgen'.' Ik zei tegen hem: 'Kijk, ik begrijp je doel, maar deze coureur, wie jouw coureur ook gaat zijn, moet de snelste zijn.'
Reserve driver Hirakawa was among those in the frame for the free 2027 Haas seat
Photo by: Guido De Bortoli / LAT Images via Getty Images
"Als ik een coureur van Toyota zou kiezen die niet de snelste is, die niet de beste is, dan krijgen ze het stempel van: 'OK, Toyota heeft er gewoon geld in gepompt om zijn coureur in de F1 te krijgen', en dan krijgt wie die coureur ook is die het zitje heeft gekregen het stempel van Toyota-paydriver. Als Haas F1 Team gaan we niet het resultaat behalen dat we zouden moeten behalen, omdat deze man niet de snelste is. Dus voor alle drie de betrokken partijen gaat dat niet werken, toch? Dus ik was vanaf het begin volledig transparant: 'Akio-san, we gaan de coureur kiezen die de snelste is.' En daar is hij helemaal blij mee."
Komatsu schetste een vergelijkbare situatie met Ferrari, waarbij hij stelde dat hun bestaande relatie kansen biedt om naar prospects uit de driver academy van het Italiaanse merk te kijken, maar dat de coureurskeuze uiteindelijk aan de voorwaarden van Haas blijft. Dit was een vergelijkbaar scenario met Bearman; Haas bekeek hem tijdens een FP1-sessie bij de Grand Prix van Mexico van 2023 en was ongelooflijk onder de indruk van zijn snelheid en zijn werkrelatie met de engineers. Destijds stelde Komatsu zelf dat Bearman "beter dan mijn verwachtingen" was geweest, vandaar de gretigheid om hem in een auto te krijgen zodra er een zitje beschikbaar kwam.
En, net als bij Bearmans eerste FP1-sessie met het team, was het hoe Camara zich achter het stuur manifesteerde dat alles deed kantelen. Als er één bepalende factor in zijn juniorcarrière is geweest, dan is het zijn ongelooflijke snelheid en zijn vermogen om onder druk de kraan open te draaien: vijf polepositions in de 10 F3-rondes van 2025, en nog eens vijf tot dusver in F2 (waar hij het kampioenschap leidt). Het heeft hem wat tijd gekost om zijn draai te vinden in F2 bij het Invicta-team (dat ook Gabriel Bortoleto en Fornaroli naar de titel bracht), maar hij leidt nu het kampioenschap nadat hij Nikola Tsolovs vroege controle had weggewerkt.
De TPC-test was niet anders. Camara toonde niet alleen geweldig tempo, maar ook een vermogen om te improviseren en zich aan te passen wanneer de omstandigheden veranderlijk bleken. Veranderingen in windrichting en baantemperatuur hadden een andere coureur misschien kunnen verrassen, maar Komatsu was enthousiast dat de Braziliaan alles gewoon opving. Er was ook nog een ander aspect aan de test; op een gegeven moment gaf Haas zijn coureurs een gemeenschappelijke afstelling en vertelde hen dat ze niets mochten veranderen, puur om te zien of ze in staat waren om met de auto te rijden zoals die was. Het is een goede test om vast te stellen of een coureur kan omgaan met scenario's waarin de auto buiten het ideale set-upwindow valt, en Camara was ook hier opnieuw indrukwekkend.
"In de TPC-test in Portimao was hij gewoonweg uitmuntend," stelde Komatsu. "Ik heb echt geen enorme zorgen. Natuurlijk zijn er aan alles risico's verbonden, toch? Welke beslissing je ook neemt.
"Maar voor mij wilden we echt gaan voor iemand die deze natuurlijke snelheid en dit gevoel heeft, want dat is iets wat je niet kunt aanleren. Als je naar sommige F2-races kijkt, racet hij soms heel goed, met goed bandenmanagement, maar soms ook niet. Soms kan zijn racecraft verbeterd worden. Maar die dingen, geloof ik, kunnen we samen verbeteren. Maar we kunnen gevoel niet aanleren, toch? Gevoel heeft hij.
"Dat was heel, heel duidelijk tijdens de test in Portimao, omdat de baanconditie voortdurend veranderde. Baantemperatuur, windconditie. Daarbovenop hadden we ook nog een probleem met bandentrillingen.
Komatsu was impressed by Camara's speed and adaptability in the TPC tests
Photo by: Haas F1 Team
"Alle variaties en moeilijkheden die hem werden voorgeschoteld. Hij beoordeelde het echt heel, heel goed op een zeer kalme, professionele manier. Dus over het geheel genomen was dat voor ons een duidelijke keuze.
"Wat betreft het potentieel dat we zien, zou ik zeggen: even opwindend [als Bearman], heel, heel vergelijkbaar. Maar in de details denk ik dat het anders is. Wat mij het meest indrukte bij Ollie was, weet je, hoe hij de algehele situatie begreep, hoe hij zijn rol begreep, hoe hij presteerde in de FP1 in Mexico, voor het eerst in de F1-auto.
"Dat is een heel ander scenario dan wat Rafa in Portimao had, wat een duidelijke shoot-out was, toch? De eerste keer dat hij in onze auto stapt. De opwinding over de snelheid is, zou ik zeggen, vergelijkbaar, maar wat betreft hoe we onder de indruk zijn van Rafa, is het echt het beoordelen van die omstandigheden.
"Want je moet een heel, heel goed gevoel voor de auto hebben wat betreft de grip, om die steeds veranderende omstandigheden te kunnen beoordelen. De conditie veranderde elke minuut, elke ronde, toch? Geen twee ronden waren hetzelfde.
"Dus dat was indrukwekkend. Maar ook wetende dat het een shoot-out is, hoe hij, laten we zeggen, zijn omgeving creëerde zodat hij zich kon focussen op wat hij moest doen en hoe hij niet gefixeerd was op de uitkomst. Hij focuste op wat hij moest doen om zichzelf te zijn, om zijn beste performance te leveren, om vervolgens te begrijpen wat voor hem het mechanisme is om dat te doen en het daarna uit te voeren, wat zeer indrukwekkend was."
Zoals Komatsu al noemde, als er een vraagteken is rond Camara's capaciteiten, dan is het zijn occasionele neiging om verstrikt te raken in onnodig contact tijdens knelpunten in de openingsronden. Een aanvaring met Tasanapol Inthraphuvasak in de openingsronde van de F2-sprint in Oostenrijk leverde de Braziliaan een straf op, en daarna was een botsing in Baku met Mari Boya bij de start van de sprint een verdere smet op zijn blazoen. Maar als er iemand is die weet hoe hij dit eruit moet strijken, dan is het Komatsu; hij werkte met Romain Grosjean bij Lotus tijdens het begin van de carrière van de Fransman in de F1, en hielp een coureur die Mark Webber ooit omschreef als een "first-lap nutcase" om te vormen tot een sterperformer tegen de tweede helft van 2013 - met zes podiumplaatsen dat seizoen.
Er was echter nog een test te gaan en Doohan liet zich goed zien tijdens de run in Jerez. De Australiër hoopte op een tweede kans in de F1 nadat hij na slechts zeven races met het team bij Alpine aan de kant was gezet, en er wordt gezegd dat hij genoeg snelheid liet zien ten opzichte van Hirakawa - en vervolgens de tijden die tussen de ronden van de Japanse coureur over beide tests werden omgerekend - om het iets minder een uitgemaakte zaak te maken.
Maar hoe je het ook bekijkt, Camara was de winnaar van het talentenjacht. Tussen 2018 en 2024 had Brazilië geen fulltime F1-coureur, maar nu zal het er twee hebben in Camara en Audi's Bortoleto.
Camara's speed in F2 has not been in question - but racecraft might need a bit of tidying up
Photo by: Clive Mason / Getty Images
Het is niet bekend of Camara dit jaar een FP1-sessie krijgt; Haas zegt dat het dat nog moet regelen, maar het zou handig zijn voor het team om te beoordelen hoe goed hij kan samenwerken met zijn veronderstelde engineeringteam voor volgend jaar en om die relatie vroeg te beginnen vormen. Hoe dan ook is al een tijdje bekend dat de 21-jarige een bijzonder talent is - en hij heeft nu die kans om te schitteren en zijn claim te leggen op een toekomstig Ferrari F1-zitje.
Volgens Komatsu is het ook een overwinning voor Haas' TPC-programma, een programma dat pas in 2025 begon omdat het team niet de extra financiële middelen had om het draaiend houden van zijn oudere auto's te rechtvaardigen. De relatie met Toyota heeft dit nu mogelijk gemaakt, en het Japanse merk heeft een plek om zijn jongere engineers onder te brengen die baanervaring zoeken voordat ze Toyota's andere raceactiviteiten gaan ervaren. Zonder de mogelijkheid om potentiële nieuwe aanwinsten op de baan te beoordelen, was Haas misschien niet tot dezelfde conclusie gekomen dat Camara zijn man was.
"Dit is een deel van de reden waarom we de capaciteit wilden hebben om TPC te doen," zei Komatsu. "Een testteam hebben en dan, dankzij onze samenwerking met Toyota, zijn we erin geslaagd dat team vorig jaar op te zetten, wat ging om van de grond te komen, professioneel te opereren, een goede cultuur te creëren, een goed team.
"Zonder TPC-tests is het moeilijk te zeggen. We hebben de capaciteit, daarom konden we het zelf beoordelen. Maar zonder het te doen, kan ik lang niet zo zelfverzekerd zijn, toch? En dan weet ik niet of ik dezelfde beslissing zou nemen - waarschijnlijk niet, ik weet het niet - omdat Formule 2 van buitenaf heel, heel moeilijk te begrijpen is. Ik denk dat jullie vragen stelden toen ik Ollie voor een zitje in 2025 nam: 'Hij presteert niet in F2, Weet je zeker dat dat de juiste keuze is?' Maar ik had vertrouwen omdat we via FP1's toegang tot Ollie hadden, we wisten waartoe hij in staat was en wat voor persoonlijkheid hij had.
"Zonder deze TPC te doen, als we hadden besloten Rafa te nemen zonder het te doen, voelt het zeker veel meer als een gok. En wil ik dan zo gokken? Waarschijnlijk niet, maar het is een hypothetische situatie. Weet je, dit is waarom we de omgeving hebben ingericht zodat we het onder onze controle kunnen nemen.
"Ons team was in staat om dit mechanisme op te zetten en toen kwam Rafa erbij. Het draait allemaal om timing, en toen waren we klaar om hem te beoordelen en heeft hij fantastisch werk geleverd."
Camara staat nu voor de kleine taak om zijn inspanningen achter gesloten deuren op het wereldtoneel te herhalen. Zijn rookieseizoen zou dan ook de ruimte en het geduld moeten krijgen die anderen zijn gegund; er zullen fouten zijn, en dat hoort bij het maken van je debuut.
Als hij echter in staat is om die latente topsnelheid te tonen en toch kneedbaar blijkt in de andere facetten van het racen, dan is het mission accomplished voor Haas' TPC-shoot-out.
Camara is expected to join Bearman, as Haas seeks to renew the Briton's deal
Photo by: Simon Galloway / LAT Images via Getty Images
Wat zou jij graag willen zien op Motorsport.com?
- Het Motorsport.com-team
Source: Motorsport