Als het aan Frankrijk en Duitsland ligt, worden de Europese milieuregels voor personenauto's nog verder afgezwakt. Duitse politici bejubelen de toekomst van de verbrandingsmotor, maar mede door de hoge olieprijzen schiet juist de verkoop van elektrische auto's de lucht in.
"Het verbod op de verbrandingsmotor is geschiedenis." Zo vierde de Duitse bondskanselier Friedrich Merz vorige week het nieuws dat zijn land een deal met Frankrijk heeft gesloten over de toekomst van de Europese auto-industrie.
Die industrie zit midden in een grote verandering. Volgens de huidige EU-regels moeten alle nieuwe auto's vanaf 2035 uitstootvrij zijn. Dat was een belangrijk onderdeel van de Europese Green New Deal, die uit allerlei klimaatmaatregelen bestaat.
Maar autofabrikanten zien dat niet zitten en lobbyen al jarenlang tegen deze regels. Zij vrezen dat de klimaatdoelen onhaalbaar zijn en vooral zullen leiden tot veel import van elektrische auto's uit China. Daarom is de zogeheten Verbrenner-Aus (verbod op brandstofmotoren) in Duitsland een heikel punt geworden.
Mede onder druk van de auto-industrie stelde de Europese Commissie vorig jaar al voor om de klimaatregels te versoepelen. De CO2-uitstoot van nieuwe personenauto's zou in 2035 wel 90 procent lager moeten liggen, maar er bleef dus een klein beetje ruimte voor niet-elektrische modellen. Die zouden dan gebruik moeten maken van duurzame brandstoffen en met klimaatvriendelijk staal moeten worden gebouwd.
Als het aan Duitsland en Frankrijk ligt, gaan ook die eisen overboord en blijft er dus 'gewoon' ruimte voor nieuwe benzineauto's in 2035. De plannen zouden de uitrol van elektrische auto's nog een stuk verder kunnen vertragen, berekende de Brusselse milieugroep Transport & Environment.
Frankrijk was een voorstander van strengere milieuregels, maar wil de afzwakking nu mogelijk maken in ruil voor Duitse steun aan 'Made in Europe'-regels. Die houden in dat alleen Europese auto's straks nog in aanmerking komen voor subsidies en openbare aanbestedingen. Dat is een langgekoesterde wens van de Fransen, die zulke protectionistische maatregelen in veel meer sectoren willen invoeren.
Het Duits-Franse voorstel moet nog worden besproken door de EU-lidstaten en het Europees Parlement. Sommige EU-landen, waaronder Nederland, blijven pleiten voor strengere uitstootregels voor auto's. Maar door de deal tussen de twee grootste EU-landen lijkt de weg naar versoepeling vrij, zoals de afgelopen jaren ook al bij verschillende andere klimaatmaatregelen gebeurde.
De autoplannen komen wel op een bijzonder moment, want de verkoop van elektrische auto's neemt in de EU net een enorme vlucht. In augustus steeg die met 63 procent ten opzichte van een jaar eerder. Meer dan een kwart van alle nieuwe auto's was elektrisch.
Nederland is een van de landen waar dat al een stuk sneller gaat. In het derde kwartaal van dit jaar was meer dan de helft van de nieuwverkopen hier volledig elektrisch. De populariteit van elektrische auto's lijkt extra toe te nemen door de hoge benzine- en dieselprijzen, die explosief zijn gestegen sinds het begin van de oorlog in Iran. Volgend jaar wordt een verdere impuls voor de stekkerauto verwacht door een nieuwe belasting die zakelijk rijden met brandstofauto's veel duurder maakt.
In verschillende EU-landen spelen subsidies een belangrijke rol, zegt Marieke Kuijpers, sectormanager mobiliteit bij de Rabobank. "Je ziet bijvoorbeeld in Spanje dat de verkoop van elektrische auto's vooral bij particulieren heel hard is gegroeid, en dat die groei in goedkopere modellen zit. Dat zijn de modellen waarvoor subsidie is."
Kuijpers heeft begrip voor de wens van automakers om de klimaatregels af te zwakken. Zij wijst erop dat veel fabrikanten het zwaar hebben: Volkswagen wil bijvoorbeeld 100.000 banen schrappen. "Ik kan me voorstellen dat je dan alle opties open wil houden."
Transport & Environment spreekt juist van een "historische fout". "Dit zou weleens de deal kunnen zijn die het einde van de Europese auto-industrie inluidt", reageerde Anna Krajinska van de milieugroep. Volgens haar zullen consumenten uitwijken naar Chinese stekkerauto's als Europese fabrikanten vasthouden aan modellen die afhankelijk zijn van dure fossiele brandstoffen.
Ook de Duitse milieuminister Carsten Schneider zegt dat "elektrische auto's hoe dan ook terrein zullen winnen, omdat ze technisch superieur zijn en ze tijdens het rijden veel geld besparen". Maar hij denkt dat de "ademruimte" voor autofabrikanten het mogelijk maakt om te investeren in de productie van elektrische auto's binnen Europa.
Sommige experts zien het tegenovergestelde gebeuren. De afspraken tussen Duitsland en Frankrijk zijn "slecht industriebeleid", schrijven onderzoekers van de Brusselse denktank Bruegel. Niet alleen omdat ze de Europese klimaatdoelen ondermijnen, maar ook omdat ze Duitse automakers verder in de 'val' van de brandstofmotor lokken. "Ondertussen bouwt de rest van de wereld een grotere voorsprong in elektrische voertuigen op."
Dat vreest ook Jan Rosenow, hoogleraar energie- en klimaatbeleid aan de University of Oxford. "China zit niet stil", zegt hij desgevraagd. "Elk jaar dat Europa de brandstofmotor blijft beschermen is een jaar dat zijn automakers verder zullen achterlopen op het gebied van batterijen, software en kosten. Deze deal wordt gepresenteerd als het beschermen van de industrie, maar doet in mijn ogen het tegenovergestelde."
Rosenow denkt dat de opmars van de elektrische auto hoe dan ook zal doorzetten. Maar een afzwakking van de milieuregels kan dat tempo wel vertragen, vreest hij. "Dat betekent in de tussentijd meer uitstoot, meer olie-import en hogere kosten voor automobilisten."
Het Europees Parlement lijkt ook open te staan voor het afzwakken van de regels. Drie grote fracties koersen af op een deal die dat mogelijk maakt, meldde onder meer Reuters deze week. Het gaat om de christendemocraten, liberalen en sociaaldemocraten. Nederlandse Europarlementariërs van CDA, NSC, D66, VVD en PRO zijn aangesloten bij die fracties. De komende maanden moet een knoop worden doorgehakt.
Source: Nu.nl economisch