Warning: Undefined variable $groupdata in /var/www/html/index.php on line 161

Deprecated: Creation of dynamic property Smarty_Internal_Template::$compiled is deprecated in /var/www/html/lib/smarty-3.1.30/libs/sysplugins/smarty_internal_template.php on line 612
Iets voor de consument, iets voor de ondernemer, iets voor de planeet

Home


Deprecated: Creation of dynamic property Smarty_Internal_Extension_Handler::$_updateScope is deprecated in /var/www/html/lib/smarty-3.1.30/libs/sysplugins/smarty_internal_extension_handler.php on line 111

Iets voor de consument, iets voor de ondernemer, iets voor de planeet

Voedselverspilling Een supermarkt gooit elke dag 100 tot 150 kilo eten weg. Too Good To Go probeert dit voedsel, vaak nog goed genoeg voor consumptie, te redden door het via de app voor een klein bedrag te verkopen. Nu gaat het bedrijf dit ook doen met andere producten.

Een stilleven van verschillende Too Good To Go-producten.

Bananen die zo rijp zijn dat ze uit hun jasje scheuren, pruimen met kieren, peren met bruine plekken, sappige sinaasappels, blozende grapefruits, een rimpelige passievrucht, een blakende perzik, sla romaine in plastic, een avocado waar veel in is geknepen en een zakje olijven. Het is de opbrengst van een verrassingspakket van Too Good To Go, bij elkaar geraapt door een lokale groenteboer voor 6 euro 99.

Too Good To Go, in 2016 opgericht in Denemarken, voorkomt dat eten onnodig in de vuilnisbak belandt. Via een app, sinds 2018 in Nederland beschikbaar en inmiddels bijna zes miljoen keer gedownload, biedt het bedrijf voedsel aan dat de verkopers anders hadden weggegooid. De app leidt klanten naar aanbieders van overtollig eten: bij horecazaken, bakkers, groenteboeren, slagers, hotels, benzinestations en supermarkten – van Starbucks en Shell tot FEBO en HEMA.

Veelal gaat het om groente, fruit, zuivel en brood, maar ook vleeswaren, zoetigheid, sapjes, salades en complete maaltijden worden aangeboden. Het pakket dat je koopt, is deels een verrassing, deels te sturen op categorieën als ‘brood en banket’, ‘vegetarisch’ en ‘boodschappen’. De korting op de nieuwwaarde van de producten ligt gemiddeld tussen de 50 en 66 procent.

Het bovengenoemde pakket van de lokale groenteboer illustreert waar Too Good To Go om draait: eten dat beter is dan je denkt. Ook met plekjes, barstjes, andere kleuren of andere vormen zijn groenten en fruit vaak nog van prima kwaliteit. In ieder geval te goed om weg te gooien. Van de overrijpe bananen bak je bananenbrood, de openstaande pruimen zijn volzoet, de kleurvaste helft van de peren past in een kom granola. Afgezien van wat stukken peer is het hele pakket goed bruikbaar. Oftewel: schijn bedriegt. Het uiterlijk van groente en fruit bepaalt niet altijd de kwaliteit ervan.

Groeitempo

Het idee om voedselverspilling actief tegen te gaan, spreekt veel mensen aan. De app is nu beschikbaar in ruim twintig landen en heeft wereldwijd meer dan 120 miljoen geregistreerde gebruikers. Gijs van Schoot, directeur van Too Good To Go voor Nederland en België, noemt de app „een marktplaats” voor eten. „We brengen vraag en aanbod bij elkaar.”

En dat lijkt een groeimarkt. In de eerste vijf jaar in Nederland verkocht Too Good to Go hier 18 miljoen pakketten, de afgelopen drie jaar kwamen er nog eens 22 miljoen bij. „Meer dan een verdubbeling van het groeitempo”, aldus het bedrijf.

Volgens Van Schoot gebruiken mensen de app niet alleen om verspilling tegen te gaan. „Bijkomend motief is duurzaamheid: eten weggooien is slecht voor het klimaat. Voedselverspilling is verantwoordelijk voor 10 procent van alle broeikasgassen in de wereld. Er zijn ook mensen die het om financiële redenen doen. En er zijn mensen die het leuk vinden om verrast te worden. Die hebben lol in unboxen.”

Dat plezier wordt wellicht groter. Afgelopen week maakte Too Good To Go bekend zijn aanbod uit te breiden tot buiten de voedingssector. Winkeliers kunnen voortaan ook overtollige producten aanbieden in vijf andere categorieën: persoonlijke verzorging, dierverzorging, bloemen en planten, voedingssupplementen en wonen (decoratie, schoonmaakmiddelen). Aanbod en deelname verschillen nog sterk per land. In Nederland bieden Welkoop en Vitamin Store producten aan.

Gijs van Schoot, directeur Too good to go Nederland: „Mensen doen mee vanwege het klimaat – voedselverspilling veroorzaakt 10 procent van alle broeikasgassen wereldwijd – maar ook omdat ze het leuk vinden verrast te worden. Die hebben lol in unboxen.”

Maar vooralsnog domineert het voedselaanbod, en voedselverspilling tegengaan is een zaak van grote getallen. Wereldwijd verkocht Too Good To Go inmiddels meer dan 600 miljoen voedselpakketten. Van Schoot: „Het probleem is gigantisch. De economische waarde van de verspilling is 1,1 biljoen euro per jaar.” Om dat onwezenlijke bedrag te accentueren: „Dat is 1.100 miljard! Terwijl er elke dag 645 miljoen mensen met honger naar bed gaan.”

Iets doen in je eigen buurt

In het Utrechtse dorp Abcoude doet de lokale PLUS-supermarkt mee met Too Good To Go. In de winkel vertelt woordvoerder Marlijn Simons dat ruim 300 van de 440 PLUS-vestigingen zich hebben verbonden aan Too Good To Go. PLUS is een coöperatie van zelfstandige ondernemers, en nadat één zaak er in 2019 mee was begonnen, volgden andere. Nu is voedselverspilling tegengaan onderdeel van het bedrijfsbeleid, zegt Simons. „Onze doelstelling is in 2030 de helft minder verspillen dan in 2018. Het was 1,34 procent van wat er omgaat in de winkel, en nu zitten we mede dankzij Too Good To Go net iets boven de 1 procent. We hebben nog stappen te zetten.”

Het goede aan Too Good To Go noemt ze „dat het een mondiaal en ook wel abstract vraagstuk als klimaatverandering terugbrengt tot een lokaal initiatief. Je zoekt via de app naar wat je in je eigen buurt kan doen.”

Het is ook bedrijfsmatig interessant, beaamt ze: spullen die verloren lijken te gaan, kan een ondernemer alsnog verkopen. „Al is de waardering totaal anders. Bij PLUS kost een pakket gemiddeld 5 euro, terwijl de waarde het driedubbele is. Maar onderaan de streep is het mooi meegenomen.” Niet dat alle omzet naar PLUS gaat. „Too Good To Go rekent een jaarlijks abonnement van een paar tientjes en een euro per pakket.”

Een supermarkt gooit dagelijks gemiddeld 100 tot 150 kilo eten weg: circa 1 procent van het winkelaanbod. Dat kun je veel vinden, Van Schoot van Too Good To Go noemt het „geaccepteerd verlies”. „In ieder westers land, ook in Nederland, zijn consumenten enorm verwend. Als jij vanavond om acht uur hier bij de PLUS naar binnen loopt en een half brood wil, maar geen half brood kan krijgen, ben je ontevreden. Dan ga je de volgende keer naar een plek waar ze wel ’s avonds vers brood hebben. Dat brood vervolgens soms blijft liggen, hebben supermarkten liever dan ontevreden klanten. Het is onderdeel van hun businessmodel.”

Dat is ook hoe Simons het uitlegt: „Mensen hebben een boodschappenlijstje. Dan is nee verkopen heel vervelend. Dat alles beschikbaar is, is de service die bij een supermarkt als PLUS past.”

Win-win-win

Met die permanente beschikbaarheid als gegeven, is het de kunst vraag en aanbod zo scherp mogelijk op elkaar af te stemmen. Simons: „We kijken naar de weersvoorspelling, naar de pieken in het klantbezoek, naar de aanloop rond feestdagen. Met die informatie gaan we puzzelen en daar passen we bestellingen op aan. Met leveranciers kijken we ook naar reststromen in de keten. Bij voorgesneden groente blijven stukken groente liggen: kunnen we daar een saus of soep van maken?”

Je kunt ook stellen: versobering zou het probleem kleiner maken – met zijn allen minder maken, minder willen. Simons ziet eerder mogelijkheden in aanvaarding van visueel minder perfect voedsel. „Producten met net een andere vorm zijn een aandachtspunt.” Nu willen supermarkten bijvoorbeeld geen kleine peren in de schappen. Simons: „De interesse voor afwijkende vormen bestaat helaas alleen bij een kleine groep. Maar daar wil ik het niet mee afdoen. Het is iets om naar te kijken.”

Dat vergt gedragsverandering, en ook dat is een doel van Too Good To Go, zegt Van Schoot. „Onze missie is mensen bewust maken van voedselverspilling en ze motiveren en inspireren er wat aan te doen. Op een positieve manier: niet door te zeggen wat ze verkeerd doen, maar door ze te belonen als ze in actie komen en de impact ervan te benoemen.”

Het streven is daar meer mensen bij te betrekken. Maar voor groei zijn meer bedrijven nodig die meewerken en hun verspilling te gelde maken. Van Schoot: „Er zijn meer mensen die ons leuk vinden dan wij aanbod hebben. Het aanbod is rond de 25.000 pakketten per dag. Dat is veel minder dan het aantal mensen dat de app bezoekt. Niet iedereen kan iets vinden.”

Van Schoot zou graag Albert Heijn binnenhalen of Jumbo, waarvan nu alleen sommige franchisehouders meedoen. „Albert Heijn To Go werkt met ons samen, maar in de grotere supermarkten is Albert Heijn, na met ons te hebben samengewerkt, zelf producten die blijven liggen met korting gaan aanbieden.”

Het struikelblok om met Too Good To Go in zee te gaan, zijn de arbeidskosten, ziet Van Schoot. „Ondernemers stellen zich de vraag waar ze hun personeel tijd in laten steken. In die afweging is iets weggooien sneller en goedkoper dan een tasje restproducten samenstellen.”

Hij kan daar wel argumenten tegenover stellen: „Bij onze partners komen mensen over de vloer die er anders misschien niet komen, en die besteden misschien ook wat extra’s. En concrete aandacht voor duurzaamheid draagt ook bij aan een positief imago.” Hij noemt het win-win-win: „Het levert iets op voor de consument, iets voor de ondernemer, iets voor de planeet. Daar moet je in geloven.”

Bord leeg eten

Toch wordt het de laatste jaren lastiger ondernemers mee te krijgen, merkt hij. „Duurzaamheid is niet meer zo vanzelfsprekend als in 2019. De bedrijfseconomische argumentatie is verhard.”

Dat is te zien aan de cijfers, voor zover Too Good To Go die kwijt wil. De Deense directeur Mette Lykke vertelde vorig jaar in een interview dat het bedrijf in 2024 voor het eerst geen verlies draaide, bij een omzet van 193 miljoen euro. In 2025 leed het weer verlies, volgens retailexpert Andrew Dremin, ondanks een omzetstijging naar 249 miljoen euro. De onderneming had dat jaar wereldwijd zo’n 1.300 werknemers. Van Schoot: „Al het geld dat wordt verdiend, gaat terug de missie in. Dit jaar zijn we begonnen in Japan, een vrij grote markt. Voordat je daar de kritische massa hebt om het te redden, moet je flink investeren.”

Persoonlijk is hij ook bezig met tegengaan van voedselverspilling. „Voordat ik boodschappen doe, kijk ik wat er in mijn koelkast ligt. De kapjes van het brood gaan bij ons op, restjes bewaren we, mijn kinderen moeten hun bord leeg eten. Maar op een gegeven moment was ik, als er ergens eten overbleef dat niemand meer wilde, degene die het opat. Dat slaat natuurlijk nergens op. Daar ligt de grens. Er beschimmelt heus wel eens een appel bij ons op de schaal. Ik ben niet roomser dan de paus.”

Daar noemt hij een gedroomd doel voor ouders: kinderen die hun bord leeg eten. Van Schoot heeft een tip: „Niet te veel opscheppen.”

Maak NRC jouw voorkeursbron op Google

Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie

Voeding

Lees meer

Source: NRC

Previous

Next