Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zijn land terrein heroverd met een reeks offensieven, waaronder een operatie die niet eerder was aangekondigd. Hij zei dat dinsdag in zijn avondlijke videotoespraak.
Volgens Zelensky staat Oekraïne er op het slagveld beter voor dan in lange tijd in de ruim vier jaar durende oorlog. Meer luchtverdedigingssystemen van westerse bondgenoten zouden die positie verder kunnen versterken, zei hij.
De president sprak voor het eerst over de operatie 'Veles', waarbij pijpleidingen werden gebruikt om Russische stellingen te omsingelen. 'Het is een krachtige operatie, goed gepland en technologisch geavanceerd. De Russen probeerden ondergrondse gasleidingen te gebruiken om langs onze posities op te rukken', aldus Zelensky.
Hij verwees ook naar een luchtlandingsoperatie in Oost-Oekraïne en de operatie 'Vivaldi' verder naar het noorden. Beide operaties waren bedoeld om te voorkomen dat Russische troepen in belangrijke gebieden oprukten. Hoeveel terrein Oekraïne heeft heroverd, is niet duidelijk.
ANP
Oekraïne ontvangt verspreid over november en december omgerekend 48 miljoen euro van Noorwegen om door Rusland beschadigde energie-infrastructuur te repareren voor de winter. Dat heeft de Noorse minister van Energie, Terje Aasland, vandaag gemeld tijdens zijn bezoek aan de Oekraïense hoofdstad Kyiv.
‘Oekraïne staat op het punt een nieuwe oorlogswinter in te gaan’, zo sprak minister Aasland. De aanschaf van apparatuur om cruciale infrastructuur te versterken en te herstellen is daarom van groot belang om ‘ernstige humanitaire gevolgen te voorkomen’, aldus de minister.
Een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties bestempelde de aanhoudende Russische aanvallen op Oekraïense energie-infrastructuur maandag nog als oorlogsmisdaden en als misdaden tegen de menselijkheid. De commissie concludeert dat ‘de Russische commandanten die opdracht gaven tot de aanvallen wisten dat de verwarmingsinstallaties onmisbaar zijn voor burgers, met name tijdens de winter’.
Yassin Boutayeb
Een Russische IT-specialist is vandaag tot 13 jaar celstraf veroordeeld omdat hij geld heeft overgemaakt aan het Oekraïense leger voor de aankoop van medisch materieel. Dat meldt persbureau Reuters op basis van rechtbankdocumenten. De man is door Rusland schuldig bevonden aan het ‘financieren van terrorisme’. Hij moet 3 jaar doorbrengen in een reguliere gevangenis, gevolgd door 10 jaar in een strafkolonie.
De man zit al sinds vorig jaar september vast in Rusland. Hij was in het bezit van een verblijfsvergunning voor Bulgarije, maar bracht die maand een bezoek aan de Russische hoofdstad Moskou. De autoriteiten konden hem daar arresteren.
Rusland wordt in zijn bewijsvoering ondersteund door Binance, een cryptoplatform waar mensen digitale munten kunnen uitwisselen. De veroordeelde Rus zou via Binance valuta hebben overgemaakt naar Oekraïne. Binance zou de financiële gegevens hebben gedeeld op verzoek van de Russische autoriteiten. De vraag is of zij hiertoe verplicht waren. Het bedrijf is sinds 2023 niet meer actief in Rusland.
Tegenstanders van het Kremlin gebruiken vaker cryptovaluta om geld over te maken naar mensen of doelen die door Rusland als extremistisch of terroristisch worden beschouwd, in de hoop dat zij zo minder snel te traceren zijn.
Yassin Boutayeb
De Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre hebben gebeld met de Russische president Vladimir Poetin. Het gesprek, dat anderhalf uur zou hebben geduurd, ging over het voornemen om de vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne te hervatten. Stubb omschrijft het telefoongesprek als ‘openhartig en inhoudelijk’.
Het is het eerste directe contact tussen West-Europese leiders en Poetin sinds de Russische president in juli vorig jaar sprak met de Franse president Macron. Volgens persbureau Bloomberg hebben Finland en Noorwegen zich als gesprekspartners opgeworpen omdat zij als buurlanden van Rusland veel belang hebben bij de onderhandelingen. Het telefoongesprek met Poetin vond plaats in de context van de gesprekken tussen Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten, die volgende maand moeten plaatsvinden in de Verenigde Arabische Emiraten.
Begin dit jaar spraken vertegenwoordigers van de drie landen elkaar al drie keer in Abu Dhabi en Genève. Tijdens die gesprekken werd geen voortgang geboekt in de vredesonderhandelingen. Wel sloten Oekraïne en Rusland een akkoord over de uitwisseling van krijgsgevangenen.
Vorige week blies de Amerikaanse president Trump de onderhandelingen nieuw leven in, door zijn speciaal gezant Steve Witkoff naar St.-Petersburg te sturen voor een gesprek met Poetin. Kort daarvoor had Witkoff in Oslo gesproken met Stubb, Gahr Støre en de Oekraïense president Zelensky. De afgelopen weken zijn de spanningen tussen Oekraïne en de VS flink opgelopen, onder meer door het dieselakkoord dat Trump sloot met het Kremlin en het beperken van de toegang tot Starlink-internet voor het Oekraïense leger.
Daan de Vries
Bij een Russische raketaanval op een universiteitscampus in Kyiv zijn gisteravond laat zeker twaalf gewonden gevallen. Onder hen zijn vijf studenten en medewerkers van de universiteit, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Volgens Zelensky viel Rusland de campus in korte tijd twee keer aan. Op het moment van de tweede aanval waren er al reddingswerkers ter plaatse. Het Russische leger maakt vaker gebruik van deze methode, die bekendstaat als double tap. In augustus vielen in de Oekraïense stad zestien doden bij een dubbele raketaanval.
In totaal vuurde Rusland gisteravond en vannacht zestien ballistische raketten af, schrijft Zelensky op sociale media. Vanwege hun hoge snelheid zijn deze raketten voor Oekraïne bijzonder moeilijk te onderscheppen. Bovendien waarschuwen de Oekraïners al maanden voor munitietekorten voor hun Patriot-luchtverdedigingssystemen, die wel in staat zijn de raketten te raken.
Daan de Vries
Rusland heeft vannacht een belangrijke brug in Kyiv aangevallen. Dat meldt Vitali Klytsjko, de burgemeester van de Oekraïense hoofdstad. Het gaat om de zuidelijkste van de acht bruggen over de rivier de Dnipro, die zowel gebruikt wordt door wegverkeer als door de metro. De brug is door de aanval tijdelijk gesloten.
De bruggen in Kyiv, die de twee delen van de stad met elkaar verbinden, zijn sinds dit najaar geregeld doelwit van Russische aanvallen. Burgemeester Klytsjko waarschuwde begin deze maand dat Rusland probeert ‘Kyiv uit elkaar te scheuren’. De Dnipro is in Kyiv bijna een kilometer breed. Er zijn geen tunnels of veerponten, waardoor de acht bruggen de enige verbinding zijn tussen beide oevers. Ook treinen naar het oosten van het land maken gebruik van de bruggen.
Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Rusland naast de brug ook een universiteitscampus geraakt. De omvang van de schade is nog onduidelijk. Bij de aanvallen van vannacht is zeker een dode gevallen. Vijftien mensen zijn gewond geraakt, meldt de Oekraïense reddingsdienst.
De aanvallen op Kyiv vallen samen met het ingaan van een humanitair staakt-het-vuren in Olesjky, in de Zuid-Oekraïense provincie Cherson. Olesjky, dat nog zo’n tweeduizend inwoners telt, is sinds het begin van de Russische invasie in februari 2022 bezet. Vanaf eind mei zijn de inwoners afgesneden van de buitenwereld, waardoor zij al maanden zonder schoon drinkwater, medicijnen en voedsel zitten. Vrijdag kondigde het Witte Huis aan dat de Amerikaanse presidentsvrouw Melania Trump een wapenstilstand had bemiddeld in Olesjky, om de weg vrij te maken voor evacuaties en de levering van noodhulp.
Daan de Vries
Bij een droneaanval op een passagiersbus is een inzittende om het leven gekomen en zijn dertig anderen gewond geraakt. De aanval had plaats in het door Rusland gecontroleerde deel van de regio Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne. Dat meldt Jevgeni Balitski, de door Rusland aangestelde gouverneur van de regio.
Redactie
Rond de Oekraïense stad Olesjky is in de nacht van maandag op dinsdag om 02.00 uur (Nederlandse tijd) een humanitair bestand ingegaan. Het Russische ministerie van Defensie liet op Telegram weten aanvallen op Cherson te hebben opgeschort vanwege het plaatselijke staakt-het-vuren.
In de Oekraïense hoofdstad Kyiv klonken rond dat tijdstip juist opnieuw explosies. Daarbij raakten een brug en een metrolijn beschadigd. Eerder op maandag werd de stad ook al getroffen door ballistische raketten. Onder andere een universiteitscampus en een ambulance waren het doelwit. Volgens burgemeester Vitali Klitsjko viel er één dode en raakten tien mensen gewond, onder wie meerdere studenten.
Het bestand in het door Rusland bezette Oekraïense Olesjky werd bemiddeld door de Amerikaanse presidentsvrouw Melania Trump. Hoewel Rusland aankondigde aanvallen te staken, is het niet te verifiëren of er direct minder gevochten wordt, aldus persbureau AFP.
De situatie in Olesjky is penibel, onder meer door gebrek aan medicatie, voedsel en schoon water. De hongersnood zou er inmiddels zo nijpend zijn dat sommigen zelfs huisdieren en gras zijn gaan eten, zo schreven meerdere media eerder. Ook Oekraïne zelf waarschuwde de afgelopen tijd meermaals voor de humanitaire ramp die zich ontvouwt in Olesjky.
Volgens de Oekraïense ombudsman voor de mensenrechten Dmytro Loebinets zal de operatie in ieder geval vergen dat aanvoerwegen ontmijnd worden. Pas dan kan voedsel worden geleverd en burgers worden geëvacueerd.
ANP
Oekraïne wacht al bijna een maand op nieuwe leveringen van Amerikaanse cruciale luchtverdedigingsraketten. In een bericht op sociale media schrijft president Volodymyr Zelensky dat hij zijn ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken, evenals de legerleiding, heeft opgedragen dit aan te kaarten bij de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth, die de leveringen naar verluidt zou tegenhouden.
Het bericht van Zelensky laat zien dat het Oekraïense leger in de strijd tegen Rusland nog altijd wordt beperkt door de Verenigde Staten. Het ophouden van de leveringen door Hegseth, waar The Washington Post eerder deze maand over berichtte, viel samen met de beperkingen die de VS oplegden aan het cruciale satellietinternet Starshield (de militaire versie van Starlink) van het Amerikaanse SpaceX. Ook beklaagde Zelensky zich eerder deze maand erover dat de VS minder inlichtingen deelden over aankomende Russische aanvallen.
Die laatste twee problemen zijn volgens Zelensky verholpen. Maar het uitblijven van nieuwe Amerikaanse Patriot-luchtverdedigingsraketten, die Europese bondgenoten kopen voor Kyiv, is nog altijd een ernstig probleem voor Oekraïne. De Patriots zijn voor Oekraïne cruciaal om zich te beschermen tegen Russische ballistische raketten. Ook vóór het uitblijven van nieuwe leveringen stelde Zelensky al dat Oekraïne kampte met een nijpend tekort aan Patriots.
De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zei na een gesprek met Zelensky vorige week dat er geen sprake zou zijn van ‘een bewust politiek besluit’ om de Patriots achter te houden. ‘Het is simpelweg een balans tussen onze verplichtingen aan andere partners en aan onze eigen behoeften’. Een soortgelijke boodschap verkondigde Hegseth ook al.
Oekraïne heeft de gelijktijdige beperkingen vanuit de VS geïnterpreteerd als een strafmaatregel. President Donald Trump heeft steen en been geklaagd over het voortduren van de Oekraïense aanvallen op de Russische olie-industrie. Kyiv is daarmee volgens hem schuldig aan de gestegen internationale energieprijzen.
Thom Canters
Lees hier ook: Patriot is Oekraïnes enige antwoord op Ruslands ballistische raketarsenaal
Het Russische leger zal de aanvallen op Oekraïne niet verminderen in de aanloop en tijdens komende onderhandelingen met Kyiv en Washington. De strijd zal gewoon in alle hevigheid doorgaan, zo heeft het Kremlin vandaag gewaarschuwd. De regering-Trump bereidt nu het driepartijenoverleg voor om de oorlog te beëindigen.
De onderhandelingen moeten volgende maand van start gaan en worden mogelijk in Zwitserland of de Verenigde Arabische Emiraten gehouden. ‘Het besluit om de trilaterale onderhandelingen te hervatten houdt geen enkele beperking van de militaire operaties in’, aldus Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov. ‘Onze strijdkrachten blijven grootschalige aanvallen uitvoeren op het Oekraïense militair-industriële complex.’
De woordvoerder van president Vladimir Poetin zei dat Moskou wel bereid is tot tijdelijke, lokale bestanden uit humanitaire overwegingen om bewoners te helpen. Vorige week werd zo’n staakt-het-vuren aangekondigd door de VS in de zuidelijke stad Olesjky, vlakbij Cherson. Deze week moet daar de strijd worden gestaakt zodat humanitaire hulp de bewoners kan bereiken. Ook zouden kwetsbare inwoners, zoals ouderen, de stad kunnen verlaten.
Op de vraag of meer van deze bestanden mogelijk zijn langs de frontlijn, zei Peskov: ‘Voor humanitaire doeleinden, absoluut.’ Vorige gesprekken tussen Oekraïne en Rusland hebben tot nu toe niets opgeleverd. Moskou blijft eisen, ook nu weer, dat Kyiv de gebieden in het oosten en zuiden van Oekraïne opgeeft die Rusland wil inlijven. Het Russische leger heeft sinds de invasie van 2022 zo’n twintig procent van Oekraïne bezet.
Stieven Ramdharie
Duitsland staat op het punt de Oekraïense kruisraket Bars aan te schaffen. Een akkoord over de aankoop van een klein aantal daarvan moet de komende weken worden afgerond. Als het wapen tijdens tests goed bevalt, kan dit de weg vrijmaken voor een order van honderden kruisraketten. Dit hebben bronnen bevestigd tegen de Financial Times.
Het Duitse plan onderstreept opnieuw de interesse van Europese landen in Oekraïense wapens die zich in de oorlog tegen Rusland hebben bewezen. Ook het Amerikaanse leger bekijkt of het Oekraïense wapens en technologie, vooral op het gebied van drones, kan gebruiken.
Met de Bars voeren de Oekraïense inlichtingendiensten onder meer succesvolle aanvallen uit diep in Rusland, zoals op militaire bases en de energiesector. Oekraïne bevestigde het bestaan van het wapen in 2024. De combinatie van een drone en een kruisraket heeft een bereik van zo’n 1.000 kilometer en kan worden voorzien van een explosieve lading van zo’n 100 kilo.
Behalve dat het wapen zich al heeft bewezen in de oorlog, is de Bars ook veel goedkoper dan vergelijkbare westerse hightechwapens. Duitsland zou het Bars-systeem willen gebruiken om in een conflict massale aanvallen uit te voeren over een grote afstand. Duurdere kruisraketten in het Duitse arsenaal zouden dan voor meer belangrijke doelwitten moeten worden gebruikt.
Stieven Ramdharie
Oekraïne wil tijdens onderhandelingen met de VS en Rusland over beëindiging van de oorlog niet praten over een neutrale status van het land in de toekomst en beperking van de grootte van het leger. Dit heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gezegd in een gesprek met het Oekraïense programma TSN-Tyzhden.
‘Beperkingen voor onze strijdkrachten en de neutraliteit van Oekraïne zijn niet bespreekbaar’, aldus Zelensky. ‘Wij kunnen niet spreken over neutraliteit voor ons land. En dat moeten we ook niet doen. Ons standpunt komt in essentie overeen met dat van de VS. Wij kunnen niet spreken over het beperken van de omvang van het Oekraïense leger.’
De Amerikaanse president Donald Trump wil dat Oekraïne en Rusland samen met de VS snel bijeenkomen om te praten over beëindiging van de oorlog. Volgens de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Mike Johnson, die in het weekeinde met Trump en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio sprak, staan de landen ‘op het punt' om de trilaterale onderhandelingen te beginnen.
Zelensky heeft de afgelopen week gezegd dat Oekraïne bereid is de oorlog te bevriezen langs de huidige frontlinie, maar dat Kyiv nooit zal erkennen dat het bezette Oekraïense gebied voorgoed van Rusland is. Moskou wil de gebieden, waaronder de industriële Donbas-regio, inlijven.
Stieven Ramdharie
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Lees hier het volledige liveblog van de afgelopen week terug.
Source: Volkskrant