is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
‘Hoeveel mensen hebben wij op dit departement?’, vraagt de nieuw aangetreden minister Jim Hacker aan zijn secretaris-generaal Sir Humphrey Appleby.
Appleby: ‘Dit departement? Dat is heel klein.’
‘Klein? Hoe klein?’, roept Hacker. Appleby: ‘O, ik weet het niet precies.’ Hacker: ‘Tweeduizend? Drieduizend?’ Appleby telt met zijn vingers: ‘Um, 23 duizend, denk ik.’
Hacker: ‘23 duizend mensen die alleen bezig zijn met administratieve zaken! Ik wil precies weten wat al die mensen doen. Kijken wie we kunnen ontslaan.’
Appleby: ‘Dat hebben we vorig jaar al gedaan.’ ‘En wat was de uitkomst?’, vraagt een opgewonden Hacker. ‘We hebben nog vijfhonderd extra mensen nodig.’
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In al zijn naïviteit lijkt VVD-staatssecretaris Eric van der Burg op de hoofdpersoon in de BBC-sitcom Yes Minister. Er moet een ‘eenvoudigere, slimmere en kleinere overheid’ komen, zo kondigde hij maandag aan. Daarvoor moeten binnen tien jaar 25 duizend voltijdbanen worden geschrapt. Van der Burg wil de slagvaardigheid bevorderen door in de adviesorganen (daar zijn er nu 176 van) te wieden en jaarlijks vijfhonderd regels te schrappen.
Maar welke adviesorganen dat zijn en welke regels er kunnen worden geschrapt, weet Van der Burg niet. Dat moet worden onderzocht. En zoals dat gaat, zullen zich daar een of meer adviescommissies over gaan buigen. Er zijn dus meer rijksambtenaren nodig.
Hacker legt zich uiteindelijk bij het onvermijdelijke neer, net zoals zijn voorgangers met dezelfde ambities dat deden. Hij concludeert dat de drie geloofsartikelen van de ambtenaren hem te machtig zijn: ‘Het duurt langer om dingen snel te doen, het is duurder om ze goedkoop te doen en het is democratischer om ze in het geheim te doen.’ De vierde macht is voor de continuïteit onmisbaarder dan ooit, nu politici – Nederland heeft de afgelopen tien jaar vijf kabinetten gekend en het Verenigd Koninkrijk zeven premiers – steeds korter aanblijven.
Gekozen politici zijn in het openbaar bestuur slechts passanten geworden. Het is moeilijk om in hun ideeën te geloven. Sir Humphrey: ‘Ik heb de afgelopen dertig jaar onder elf regeringen gediend. Als ik in al hun beleid had geloofd, zou ik me met evenveel passie hebben ingezet voor zowel aansluiting bij de EU als uittreding, zou ik er rotsvast van overtuigd zijn geweest dat het nationaliseren van de staalindustrie juist was, evenals het vervolgens privatiseren en daarna opnieuw nationaliseren, zou ik zowel een aanhanger van Keynes als van Friedman zijn geweest, maar bovenal zou ik een volslagen, krankzinnige, razende schizofreen zijn geweest!’
Het blad Binnenlands Bestuur schreef vorige maand op grond van EU-onderzoek dat de Nederlandse overheid een van de kleinste en effectiefste in de EU is. Per duizend inwoners telt Nederland 70 ambtenaren. Gemiddeld zijn dat er in de EU 90 en in Denemarken zelfs 147. En de groei van de ambtenarij valt ook mee. Totaal werken nu 1,3 miljoen mensen bij de Nederlandse overheid, 12,3 procent van de totale werkgelegenheid. In 2017 was dat 12,2 procent.
Van der Burg zal niet worden afgerekend als de afslanking niet lukt. In 2035 is hij zelf mogelijk voorzitter van een adviescommissie die nieuwe regels bedenkt.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant