Voor de tweede keer dit jaar is Spanje getroffen door een treinramp. In het dorp Urda, dicht bij de plaats van het ongeluk, overheersen ongeloof en machteloosheid. Bewoners vragen zich af hoe het opnieuw zo fout kon gaan.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Pastoor José Manuel Pastrana loopt een beetje beduusd rond tussen de ambulancebroeders en de Guardia Civíl. Hij valt op, in zijn toog met priesterboord, tussen alle druk discussiërende en bellende hulpdiensten. Pastrana is even aan het bijkomen van wat hij zojuist heeft gezien op de plaats waar die ochtend twee treinen op elkaar klapten, op zo’n anderhalf uur ten zuiden van Madrid. Sinds 10 uur ’s ochtends heeft hij zich daar ontfermd over de slachtoffers en hun ‘Gods hulp aangeboden’.
De botsing vond plaats ter hoogte van het plaatsje Urda. Daar reed een trein van de nationale spoormaatschappij Renfe van achteren op een stilstaande trein van het commerciële Iryo, die eveneens van Madrid naar Sevilla onderweg was. In de twee treinen samen zaten 540 passagiers. Spaanse media meldden al 68 doden en zeker 80 gewonden. Het is daarmee een van de ernstigste treinongelukken in de Spaanse geschiedenis.
Pastrana was thuis op het moment dat hij hoorde over de botsing op nog geen 20 minuten rijden van zijn woonplaats Consuegra. Hij stapte onmiddellijk in de auto. Wat hij aantrof waren mensen die ‘hun slechtste momenten beleefden’.
Hij heeft deze mensen ‘geassisteerd en voor hen gebeden’, vertelt Pastrana op zo’n 200 meter van de plek waar de wrakken van de ontspoorde treinstellen op en naast het spoor liggen. ‘Sommigen konden lopend de wagons uit, anderen niet.’ De pastoor zag zware gevallen met ‘organen’ en ‘veel bloed’, twee echtgenoten die wanhopig elkaars handvasthielden. ‘Het was heel ernstig.’
Pastoor Pastrana is een van de weinige Spanjaarden die deze ochtend de plek van de botsing van dichtbij heeft gezien. Inmiddels houden hulpverleners en politie de hordes Spaanse en internationale journalisten op afstand, zodat ze hun werk kunnen doen. Maar wie tussen de olijfbomen door in de verte kijkt, kan de treinstellen aan weerszijden van het spoor zien liggen. Ertussendoor speuren forensisch experts in witte pakken met gele tassen de rails af naar aanwijzingen voor de oorzaak van het ongeluk.
Dioni en zijn dochter Maria Rosa, uit het nabijgelegen dorp Los Yébenes, zijn ook naar de plek des onheils gereden. ‘We wilden komen helpen, in het geval dat het nodig was.’ Als ze zien dat alles onder controle is, besluiten ze te vertrekken. ‘Hoe minder mensen hier zijn, hoe beter.’
In de auto onderweg naar het dichtstbijzijnde dorp Urda vertellen vader en dochter hoe geschokt ze zijn over het ongeluk, dat zo veel lijkt op het vorige. In januari ontspoorde een trein in het Zuid-Spaanse Adamuz, nabij Córdoba. Een andere trein botste daar met hoge snelheid tegenop. Bij dat ongeluk kwamen 46 mensen om het leven. ‘Het is angstaanjagend’, zegt Maria Rosa.
De twee ongelukken vonden plaats op precies hetzelfde treintraject, de hogesnelheidslijn tussen Madrid en Andalusië. Het eerste ongeluk werd veroorzaakt door een barst in het spoor. Aan de ramp van woensdag ligt volgens transportminister Oscar Puente ‘menselijk falen’ ten grondslag.
De twee treinrampen geven haar een gevoel van ‘machteloosheid’, zegt Rosa Maria, die gelukkig toch al niet vaak met de trein ging. Ze blijft daarom gewoon de auto en bus pakken. Haar vader is het met haar eens. ‘Eén keer kan het misgaan, maar een tweede keer?’, zegt Dioni terwijl hij zijn stem verheft. ‘Dat mag niet gebeuren in een land als Spanje.’
Waar de zwaarstgewonde passagiers naar ziekenhuizen in steden als Toledo en Madrid zijn gebracht, komen lichtgewonden deze middag terecht in een sporthal in Urda. Daar krijgen ze eerste hulp van medewerkers van het Rode Kruis, die de sporthal in- en uitlopen met dozen medicijnen.
Ook veel dorpsbewoners zijn toegesneld om te assisteren met bocadillos – Spaanse belegde broodjes – en drinken, zoals de 63-jarige Yolanda Rabadan. Ze vertelt hoe er vorige week nog overstromingen waren in het dorp, door hevige regenval. ‘Er gebeurt hier nooit wat, en nu opeens dit weer’.
Tegen een uur of 4 ’s middags is de sporthal alweer grotendeels leeggestroomd; de meeste lichtgewonde passagiers zijn opgelapt en herenigd met hun familie. Ramón Rebollo (38) is buiten het complex achtergebleven. Als lid van de vrijwilligersdienst Protección Civil bood hij noodhulp bij beide treinrampen van dit jaar.
Vandaag was ‘veel erger’, zegt hij. ‘Meer doden.’ Hij krijgt de herinnering aan de het geschreeuw van de gewonden nog niet uit zijn hoofd.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant