De binnengrenscontroles van oud-minister Marjolein Faber zijn vervangen door een uitgebreidere versie van de 'oude' grenscontrole. Asiel is daar slechts een onderdeel van, zei asielminister Bart van den Brink woensdag. "Een grens heeft gewoon controle nodig."
Op de A67 nabij Venlo zitten we in een auto van de marechaussee het voorbijsnellende verkeer te bekijken. Vanuit onze positie op de toezichtlocatie naast de snelweg wordt per auto een snelle afweging gemaakt.
Hoe rijdt deze persoon? Is de wagen doorgezakt of zitten er deuken in? Wat voor soort auto is het überhaupt? En uit welk land komt het voertuig?
Een kleine vrachtwagen met Turks kenteken wekt argwaan. Wat doet dit vrachtwagentje helemaal hier aan de Nederlands-Duitse grens? De bestuurder wordt ingehaald en krijgt het signaal de marechaussee te volgen naar de verderop gelegen controleplek langs de A67.
Daar staat op dat moment asielminister Van den Brink te praten met de collega's van de marechaussee. Hij is op werkbezoek om te kijken hoe de nieuwe, uitgebreidere grenscontroles die begin deze maand zijn ingevoerd, er in de praktijk uitzien.
De nieuwe grenscontroles vervangen de tijdelijke binnengrenscontroles die asielminister Faber eind 2024 invoerde. Daarvoor controleerde de marechaussee uiteraard ook al, maar die zogenoemde MTV-controles zijn nu uitgebreid.
"Voorheen moesten we ons aan bepaalde tijden en bepaalde controleposten houden en konden we maar op één of twee plekken in een bepaald gebied staan in een daarvoor bestemde tijd", legt kapitein Doron Wallin van de marechaussee uit. Nu is alles flexibeler. Daar is Wallin blij mee, omdat de marechaussee daarmee ook onvoorspelbaarder wordt. Dat maakt het voor criminelen lastiger om de controles te omzeilen.
Want waar de binnengrenscontroles van oud-minister Faber vooral het doel hadden om het aantal asielaanvragen te verminderen, klinkt vanuit het kabinet nu een ander verhaal. De controles zijn gericht op het tegengaan van criminaliteit in het algemeen. Denk aan mensensmokkel, mensen die een gevaar kunnen vormen voor de nationale veiligheid of mensen die niet de juiste papieren op zak hebben.
Maar mensen die asiel willen aanvragen, hebben altijd het recht om dat te doen. Dat was ook zo tijdens de inmiddels gestopte binnengrenscontroles. De Algemene Rekenkamer oordeelde daarom ook vernietigend over het doel van Fabers binnengrenscontroles. Die helpen gewoonweg niet om het aantal asielaanvragen te verminderen.
"Als je heel goed kijkt naar wat ik als minister altijd heb gezegd over grenscontroles, dan heb ik dat nooit als directe reden aangehaald", zegt Van den Brink dan ook. De controles gaan volgens hem over veel meer dan alleen asiel. "Een grens heeft gewoon controle nodig. We moeten zicht houden op smokkelnetwerken en allerlei andere criminele activiteiten."
Daar kan óók asiel tussen zitten. Er zijn immers ook vreemdelingen die niet in Nederland mogen zijn, bijvoorbeeld omdat ze al in andere landen asiel hebben aangevraagd of een gevaar kunnen zijn voor Nederland. "Maar er komen ook allerlei andere zaken in deze controles naar boven. En die zijn net zo waardevol."
Eerder op de dag werd duidelijk hoe waardevol de binnengrenscontroles zijn geweest. In de bijna twee jaar sinds de invoering, werden minstens 580.000 mensen gecontroleerd.
Dat leverde 650 weigeringen aan de grens op: deze mensen hadden bijvoorbeeld niet de juiste papieren, konden niet goed vertellen wat ze in Nederland kwamen doen, of werden gezien als een gevaar voor de nationale veiligheid. Op de luchthavens kregen 130 mensen te horen dat ze het land weer uit moesten.
Op de vraag of hij dat als een succes ziet, zegt Van den Brink: "Als je er een rekensom van maakt, dan lijkt het natuurlijk heel weinig." Hij wijst wederom op alle andere zaken die tijdens de controles naar boven komen. Zo werden tijdens de binnengrenscontroles ook honderden aanhoudingen verricht, bijvoorbeeld omdat iemand een gezochte crimineel bleek.
Deze nieuwe controles zijn volgens Van den Brink ook nog eens "echt vele malen beter" dan de oudere. Soortgelijke enthousiaste woorden klinken ook vanuit de marechaussee. Maar het is na een maand lastig te zeggen in hoeverre de controles echt een beter resultaat opleveren en zo min mogelijk overlast veroorzaken.
Op de controleplek wordt in de tussentijd volop gecontroleerd voor het oog van de enkele aanwezige journalisten. Er worden vooral bestelbusjes, een paar personenauto's en zelfs een enkele camper met een ouder, Duits echtpaar naar de aparte controlestrook geleid. Zij mogen vaak al na enkele minuten weer doorrijden.
Dat geluk heeft de Turkse bestuurder die wij staande hielden ook. Zijn gegevens lijken in orde en na een snelle check blijkt er niets geks in zijn vrachtwagentje te zitten. De man mag zijn weg vervolgen.
Source: Nu.nl algemeen