Shakespeare-bewerking Regisseur Char Li Chung biedt in ‘Romeo en Julia’ revolutionaire liefde in een steeds haatvollere wereld. „Deze voorstelling fungeert als wake-upcall: het inzicht dat we iets moeten veranderen, aan ons gedrag, aan ons systeem.”
Hamza Othman als Romeo en Josephine Arendsen als Julia, Scènefoto van ‘Romeo en Julia’ door Theater Oostpool.
Het was even schrikken voor Char Li Chung. „Ik dacht altijd dat Romeo en Julia één van de meest romantische liefdesverhalen aller tijden was. Iedereen kent het als een groot liefdesepos. En veel van mijn werk gaat over de liefde. Dus dit stuk zou een kroon op mijn liefdeswerk worden.” Maar toen hij de tekst van Shakespeare nog eens goed ging lezen, ontdekte hij dat het eerder een grote tragedie is.
De plots opvlammende liefde tussen Romeo en Julia lijkt onmogelijk, omdat de twee jongelingen uit families komen die elkaar op leven en dood bestrijden. De crux van deze romance is dat ze zich daar niks van aantrekken. Maar Shakespeare besteedt veel ruimte aan de onderlinge afkeer van de families. „Eigenlijk gaat Romeo en Julia over een heel liefdeloze en steeds liefdelozer wordende wereld.”
Dat vond Chung wel passen bij deze tijd. „Als ik om me heen kijk, zie ik de wereld steeds haatvoller worden.” En dus vroeg hij toneelschrijfster Vera Morina om een bewerking waarin xenofobie en islamofobie de hoofdrol zouden spelen. Acteur Hamza Othman koos hij als een Nederlands-Marokkaanse Romeo en Josephine Arendsen als een witte Julia: de rivaliserende families van de twee geliefden in Verona belichamen in deze versie van het Arnhemse Theater Oostpool de polarisatie in de maatschappij.
Scène uit ‘Romeo en Julia. door Theater Oostpool.
Chungs perspectief op de ruim vierhonderd jaar oude klassieker gaat deze vrijdag in Den Haag in première, aangezien de schouwburg in Arnhem wordt verbouwd. Voor de 31-jarige regisseur een „droom die uitkomt”, zegt hij. „Ik ben een Hagenees in hart en nieren en woon mijn hele leven al op 200 meter van de Koninklijke Schouwburg. Ik heb gesmeekt of ik hier terecht kon.” Hij houdt van de rust van Den Haag, zonder overal mensen uit de culturele sector, zoals in Amsterdam. „Het is lekker dat je bij een cafeetje zit, om je heen kijkt en niet iemand ziet die met je wil praten.”
Na te zijn afgestudeerd in 2017 brak Chung twee jaar later door met het opwindende Don Caravaggio, waarvan NRC „het schaamteloos uitzinnige acteerwerk” in zijn regie prees. Die exuberante stijl is zijn handelsmerk, een stijl die hij de afgelopen jaren uitbouwde als lid van de artistieke kern van Oostpool, waar Daria Bukvic de scepter zwaait. Daarbij wierp hij zich vaak op problematiek die samenhangt met zijn deels Italiaanse, deels Chinese afkomst, in spraakmakende voorstellingen als De bananengeneratie en Madame Butterfly.
Wat culturele afkomst betekent in een samenleving en wat het doet met het denken en handelen van mensen vormt ook de kern van zijn regie van Romeo en Julia. Het valt hem op hoeveel vijandigheid culturele verschillen oproepen. Niet alleen in de politiek. „Als je ziet hoeveel haat onze poster online losmaakt: gewoon een afbeelding van een Marokkaanse jongen en een wit meisje. Onze marketingafdeling heeft de handen vol aan het verwijderen van haatcomments.”
Bij Shakespeare is de passie van Romeo en Julia voor elkaar groter dan de door hun families aangeleerde weerzin. Ze gaan stiekem een relatie aan. Dat gegeven is gehandhaafd in de bewerking. „Ook mijn personages besluiten dat ze ondanks hun achtergrond nieuwsgierig naar elkaar willen en durven zijn.”
‘Romeo en Julia’ door Theater Oostpool in regie van Char Li Chung.
Chung vertelt dat zijn broer getrouwd is met een Marokkaanse vrouw en dat hij een nichtje van drie jaar heeft. „Ik had nooit gedacht dat ik van zo’n klein wezentje zo ontzettend veel zou kunnen houden. Zij is Marokkaans-Nederlands-Italiaans-Chinees, met een Marokkaanse voornaam en een Chinese achternaam. Ik geloof er heilig in dat ik met mijn voorstellingen van de wereld een mooiere, betere plek kan maken. Dus ik maak deze voorstelling voor haar.”
De christelijke frater Lorenzo is in de bewerking van Morina een islamitische wijze, die koranverzen citeert. Chung: „Bijna de helft van de acteursgroep is moslim. Zij spelen Romeo en zijn vrienden. We proberen de voorstelling over het Nederland van nu te laten gaan. De angst voor de ander, voor andere religies, bestaat al eeuwen, maar de realiteit is dat we in een land leven met veel verschillende culturen en geloven. Dus ik denk dat het inspirerend gaat zijn om te zien hoe Romeo en Julia daarmee omgaan.”
Dat is nodig, zegt hij, opnieuw verwijzend naar zijn broer, die zich tot de islam bekeerde als onderdeel van zijn huwelijk. „We schuiven islamofobie altijd af op rechts, maar ik kom uit een links-progressieve familie en bij hen zag ik wat voor spanningen en angsten zijn bekering opleverden. Er wordt bij ons heel vaak en veel over gepraat.”
Er is nog een andere, persoonlijke reden om deze voorstelling te willen maken. „Het stuk herinnert mij eraan dat dit een liefde is die ik nog wil tegenkomen in mijn leven.” Want hij is al tien jaar single, legt hij uit. „Ik ben een obsessieve werker en maak weinig tijd voor privézaken, zoals liefde. Die oerknal, zoals tussen Romeo en Julia, waarbij je meteen weet: met jou wil ik samen zijn … ik kan niet wachten tot dat in mijn leven gebeurt.”
Regisseur Char Li Chung.
Want dat wil hij toch ook laten zien, in deze tragedie over een verscheurde wereld: de waarde van positief denken. „Je gaat prachtige, revolutionaire liefde zien, die door de wereld eromheen in de weg gezeten wordt. In die zin is de voorstelling een wake-upcall: het inzicht dat we iets moeten veranderen, aan ons gedrag, aan ons systeem. Je wil niet de familie van deze geliefden zijn, niet iemand die mensen tegen elkaar opzet. Je wil je niet identificeren met degene die de haat doorgeeft.”
Zo keert hij toch steeds terug bij het ultieme liefdesepos dat hij hoopte te maken. Maar aan het beroemde tragische einde voor de twee geliefden heeft hij niet willen sleutelen. Zelfs de plotselinge vrede tussen de botsende families, waarmee Shakespeare zijn verhaal afknoopt, ontbreekt in deze versie. „Dat einde is slappe hap van Shakespeare. Luie feelgood. Ik wil dat mensen geschrokken de zaal uit gaan en zich afvragen wat ze kunnen doen aan de problemen die ze voorbij hebben zien komen.”
Romeo en Julia, van Theater Oostpool. Regie: Char Li Chung. Première 30 oktober, Koninklijke Schouwburg, Den Haag. Tournee t/m 23 december. Info: oostpool.nl
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie