Het kabinet wil de nieuwe vermogensbelasting in box 3 financieren door bedrijfseigenaren die belasting betalen in box 2 een nog groter belastingvoordeel te geven dan eerder was aangekondigd. De rest moet komen van een nog onzekere financiële meevaller.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Dat voorstel lag volgens betrokkenen vrijdag op tafel tijdens het nieuwe begrotingsoverleg met de oppositie. Het kabinet wilde de kosten van de vermogenswinstbelasting (20 miljard euro aanloopverliezen en daarna 100 miljoen per jaar structureel) eerder deels verhalen op ‘kleinere’ spaarders en beleggers; dat zijn mensen met minstens 50.000 euro spaargeld of beleggingsvermogen.
Dat plan serveerde de Tweede Kamer onmiddellijk af, dus moesten minister van Financiën Eelco Heinen en zijn staatssecretaris Eelco Eerenberg iets nieuws bedenken. Het kabinet stelt nu voor het belastingtarief in box 2, de belastingbox voor aandeelhouders van bv’s, tijdelijk nog verder te verlagen dan eerder gepland. Dat betekent dat bedrijfseigenaren die belasting betalen in box 2, onder wie veel van de allerrijkste Nederlanders, nog meer belastingkorting krijgen dan het kabinet eind september aankondigde.
Technisch kan Heinen dit presenteren als een financiële dekking, omdat bedrijfseigenaren de komende jaren dan meer bedrijfskapitaal aan zichzelf uitkeren om te profiteren van het verlaagde tarief. Die hogere uitkeringen leiden tijdelijk tot een hogere belastingopbrengst, die het kabinet verkoopt als ‘dekking’ voor de kosten van de vermogenswinstbelasting.
Dat het slechts gaat om het naar voren halen van belastingopbrengsten, en niet om extra belastingopbrengsten, negeert het kabinet gemakshalve. Ná deze kabinetsperiode komt er dan juist minder box 2-belasting binnen, maar dat is een probleem voor het volgende kabinet. Per saldo gaat het om een extra belastingvoordeel van minstens twee miljard euro voor de meest vermogenden.
Dat het kabinet de tijdelijke box 2-korting verruimt is geen verrassing, want alle drie de coalitiepartijen stemden eerder deze maand voor een VVD-motie van die strekking. In hun verkiezingsprogramma’s spraken D66 en CDA zich nog uit voor hogere vermogensbelastingen, maar door deze VVD-motie te steunen doen ze het tegenovergestelde.
Een breed gedragen voorstel van de ChristenUnie om schenkingen op papier aan banden te leggen, wil het kabinet naar verluidt dan weer niet overnemen. Dat voorstel zou de schatkist 150 miljoen euro per jaar aan belastingderving besparen. Schenken op papier is een belastingontwijkingsconstructie waar vermogenden veel gebruik van maken. D66 en CDA stemden in de Tweede Kamer voor de ChristenUnie-motie, maar de VVD blokkeert het voorstel.
Omdat de VVD mordicus tegen elke verhoging van de belasting op vermogen is (ook aan de hypotheekrenteaftrek, het eigenwoningforfait en de erf- en schenkbelasting mag van de liberalen niet getornd worden), moet het kabinet de dekking voor box 3 toch ergens anders zoeken.
Gokken op een financiële meevaller bij de ‘hersteloperatie box 3’ is de uit pure onmacht gekozen oplossing. Eerenberg constateert dat belastingplichtigen met box 3-vermogen tot nu toe veel minder belasting terugvragen over de jaren 2017-2021 dan het ministerie heeft ingeschat. Vorige kabinetten hebben 16,6 miljard euro gereserveerd voor de terugbetalingen, maar deze zomer stond de teller pas op 1 miljard euro. De kans is dus groot dat een groot deel van de gereserveerde miljarden terugvloeit in de staatskas, hoewel Eerenberg deze zomer waarschuwde dat er veel verzoeken tot terugbetaling in de pijplijn kunnen zitten.
Desondanks zet het kabinet deze nog niet gegarandeerde meevaller, die volgens de begrotingsregels eigenlijk gebruikt zou moeten worden om de staatsschuld te verlagen, alvast in om de kosten van de vermogenswinstbelasting op te vangen.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant