De zoveelste ronde begrotingsgesprekken met de oppositie over het belastingplan bracht vrijdag niet de gehoopte doorbraak. Zaterdag doet het kabinet een nieuwe poging in het Catshuis. De drie oppositieblokken komen ook weer langs.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Vanaf 10 uur vanochtend gaan premier Rob Jetten en de vicepremiers Dilan Yesilgöz en Bart van den Brink in het Catshuis in conclaaf over hun belasting- en bezuinigingsvoorstellen. Minister van Financiën Eelco Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg (Fiscaliteit) zijn daar ook bij.
’s Middags komen dezelfde drie oppositieblokken op gesprek die vrijdagochtend ook al langskwamen: eerst de ChristenUnie en 50Plus, daarna het rechtse bondgenootschap van JA21, SGP en BBB (dit overleg vindt digitaal plaats) en als afsluiter Pro en Volt.
Er staat grote druk op de onderhandelingen, want maandag willen Heinen en Eerenberg de nieuwste versie van hun belastingplan naar de Tweede Kamer sturen. Ook de nieuwe financiële plaat bij het gewijzigde wetsvoorstel voor de vermogenswinstbelasting (box 3) wil het duo maandag presenteren. Wat maandag sowieso openbaar wordt, is het naar verluidt zeer kritische advies van de Raad van State over dat box 3-plan.
Woensdag staat het eerste plenaire Kamerdebat over het belastingplan op de agenda. Over twaalf dagen moet de Tweede Kamer al stemmen: zowel over het belastingplan als de novelle (het gewijzigde wetsvoorstel) over box 3.
Het kabinet moet dus snel Kamermeerderheden voor beide plannen zien te organiseren, maar na maanden praten en talloze overlegrondes is de uitslag van de parlementaire stemming nog altijd onzeker.
Vrijdag kwamen de linkse en rechtse oppositieleiders na het overleg met lange gezichten naar buiten. Alleen de onderhandelaars van de kleine middenpartijen ChristenUnie en 50Plus keken tevreden, maar zij hebben slechts vijf Tweede Kamerzetels in de aanbieding en vier in de senaat. Dat is bij lange na niet genoeg voor een meerderheid.
Donderdagochtend werd de coalitie onaangenaam verrast door het nieuws dat de BBB zich voegt bij het al bestaande politieke bondje tussen JA21 en SGP. De BBB eist in ruil voor steun aan de begrotingen en het belastingplan de vrijwel volledige ontmanteling van het geplande stikstofbeleid. Die prijs vindt het kabinet veel te hoog. JA21 en SGP hebben zichzelf vrijwel buitenspel gezet door de onhaalbare stikstofeisen van de BBB over te nemen.
De coalitie zag daarvoor nog voldoende mogelijkheden om er in elk geval met JA21 afzonderlijk uit te komen. Dat lijkt inmiddels geen optie meer. Partijleiders Joost Eerdmans (JA21), Henk Vermeer (BBB) en Chris Stoffer (SGP) mochten vrijdagochtend gezamenlijk op de koffie komen bij het kabinet, maar dat bedankte vriendelijk voor het ‘aanbod’ dat de drie een dag eerder op tafel hadden gelegd. Dat radicaal-rechtse aanbod aan het kabinet kwam namelijk in de vorm van een torenhoog eisenpakket.
Eerdmans zei vrijdag nogal afgemeten dat het een ‘ingewikkeld en stevig’ gesprek was geweest. Het kabinet stond blijkbaar minder open voor de eisen van het nieuwe verbond dan het trio had gehoopt.
Jesse Klaver (Pro) voelde zich een uur later ook al met een kluit in het riet gestuurd. Volgens Pro heeft het kabinet het linkse blok niets anders te bieden dan de nog te specificeren lastenverlichting van 350 miljoen euro die Eerenberg maandag al in de Tweede Kamer beloofde. De grootste oppositiepartij vindt dat geen serieuze concessie, ook omdat de belasting voor werkenden in 2028 per saldo nog steeds met miljarden euro’s stijgt.
Maar de grootste graat in de keel voor Pro is de voorgestelde financiële dekking van de vermogenswinstbelasting (box 3). Het kabinet kiest voor creatief boekhouden en zoekt die dekking deels in een belastingverlaging in box 2, de belastingbox voor de meest vermogende Nederlanders. Extra belastingkorting voor de allerrijksten druist lijnrecht in tegen de onderhandelingseis van Pro en Volt om vermogen juist zwaarder te belasten.
De onderhandelaars van de ChristenUnie en 50Plus toonden zich vrijdag veel positiever. Aan hun wensen komt het kabinet grotendeels tegemoet, vertelden ze na afloop. Zo is het kabinet bereid de bezuiniging van 200 miljoen euro op de ouderenkorting, een belastingvoordeel voor gepensioneerden, te laten vallen.
Daarnaast wordt de afschaffing van de belastingaftrek voor bijzondere zorgkosten op de lange baan geschoven. Met deze maatregel wilde het kabinet vanaf 2028 560 miljoen euro per jaar besparen, maar die bezuiniging wordt naar verluidt minstens twee jaar uitgesteld.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant