Mijn oudste zoon en ik zitten over mijn telefoon gebogen. Zijn sluike haar valt tot over zijn ogen. Bedachtzaam bekijkt hij een paarse zeester met glitters. „Nee, deze had een meisje uit mijn klas, en die is te wobbly”, zegt hij streng. Hij scrollt verder. We zien een gele balk, met daarop in grote blauwe letters „BUTTER”. „Ja kijk, dit is natuurlijk de beroemde butter stick, maar daar moet je mee oppassen. Die zijn vaak superslap.” Een ijsblauwe kubus dan, doorzichtig. „Geen Needoh”, zegt hij onverbiddelijk. „Needoh is niet meer zo belangrijk voor kinderen. We hebben nu echt meer slowrise nodig.”
Geconcentreerd gaat z’n wijsvinger de pagina’s aan squishy’s af. Voor de onwetenden: squishy’s zijn kneedbare vormen, bedoeld om stress te verminderen, met een vloeibare binnenkant van bijvoorbeeld gel en een rubberen of plastic buitenkant. Ik zie wortels, baby’s, axolotls, poezen voorbijkomen. Tot we een glanzende, perzikkleurige bal zien. „Bingo”, zegt hij gretig. „Kokosolie, slowrise is fantastisch. Deze is maximum satisfying.”
‘Satisfying’ is een woord dat kinderen vaak en precies op de juiste momenten gebruiken. Allereerst dus bij de juiste squishy’s. Wanneer ze naar AI-filmpjes kijken van vrouwen die in bedden gemaakt van zeep of vloeibaar goud of mochi stappen. Wanneer ze hun nieuwe knuffel aaien, geen beer of tijger, maar vijf pluchen cakejes met gezichtjes, die in een zachte, stoffen zak zitten. Heel erg satisfying en daarnaast cute, zeker zo belangrijk.
Cute is: iets wat zo schattig en onschuldig is, dat je alleen maar heel hoog wilt gillen, om er daarna in te knijpen. Wie in die esthetiek het beste is? Aziaten. Dus dat betekent: in elke winkelstraat tegenwoordig de Miniso, een winkel waar alles zacht en lief, oftewel Kawaii is. Kleine katjes met korte pootjes en bolle buikjes. Verrassingsfiguurtjes in pastelkleuren, in plastic bollen verstopt. Slaapmaskers (voor kinderen!) met Hello Kitty erop. En Stitch natuurlijk, dat grijze monstertje met z’n zelfgenoegzame grijns, want daar komen we nooit meer van af.
Ik denk aan alles wat satisfying en cute was in mijn jonge jaren. Wee ruikende, kunststof trollen met stroef haar. Klaparmbanden die rode striemen op je pols achterlieten. Plastic spenen aan een ketting, waar je niet op mocht sabbelen, want je kreeg er kanker van. Zo’n worst, gevuld met water, die steeds uit je handen glipte. Alles net niet lekker, net niet prettig. Maar vaak was dat ook helemaal niet het doel. Een klaparmband was vooral leuk omdat de tik lekkere pijnprikkels door je ruggengraat joeg. En die worst vooral geinig, want frustrerend. Ik wil niet zeggen dat we daardoor hard zijn geworden, want dat zijn millennials helemaal niet, maar ik vraag me weleens af wat al die zachtzoete wolligheid van nu op termijn doet met de kindergeest.
Dat alles op sensorisch genot gericht is, zowel de AI-slop die ze voorbij zien komen, als hun vertederende speelgoed, geeft me de kriebels. Alsof niets meer hoekig mag zijn, of een beetje pijnlijk, of vreemd. Alsof hun hele fantasiewereld gericht moet zijn op een gevoel van kalme leegheid en oppervlakkige bevrediging, een land waar geen avonturen bestaan, maar de zintuigen zachtjes gemasseerd worden, weg van het dagelijks leven. Spelen is leren leven voor kinderen. Daar moet meer uitgehaald worden dan het wegdromen op zachte wolken van lieflijk genot.
„Weet je”, zeg ik tegen mijn zoon, en leg m’n telefoon weg: „Ik maak wel een squishy voor je.”
Nu loopt hij al een week met een ballon gevuld met venkelzaad rond. Boos. En verre van Kawaii.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie