De protesten in Frankrijk laten weinigen onberoerd. Iedereen rept erover, van links tot rechts en via sociale media tot duiders en ‘experts’ in de media. Van reacties als ‘ik zie geen Fransen’ onder een filmpje waarin protesterende Fransen met een migratieachtergrond te zien zijn, tot inhoudelijke artikelen waarin studentenprotesten worden verbonden met de Franse geschiedenis. Want als er naast stokbrood, wijn en chansons iets typisch Frans is, dan is het dat Fransen staken en protesteren.
Wat mij betreft een jaloersmakende traditie. Het gevoel dat je je rechten moet afdwingen bij de machthebbers zit in het moderne Frankrijk ingebakken. Helaas kent Frankrijk ook een geschiedenis van bruut ingrijpen door de politie. Indrukwekkend vond ik het om te zien hoe Bally Bagayoko, burgemeester van de Parijse voorstad Saint-Denis, zich tussen de oproerpolitie en scholieren opwierp om de jonge demonstranten te beschermen.
Over de auteur
Bilal Ben Abdelkarim is docent burgerschap en auteur van het boek Van dankbaar naar strijdbaar. In de maand november is hij gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier meer over ons beleid.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Mijn gedachten gaan terug naar mei ’68. De Parijse studentenrevolte werd toen ook zwaar bekritiseerd door de staat. Ook toen begon het met een studentenopstand, waarna de staat hard terugsloeg. Politiegeweld is er vaker een reactie op studentenprotesten. Na het geweld laaide het verzet op en sloten zich miljoenen arbeiders aan bij het protest.
Vandaag gaat het ook niet meer enkel om studenten. Wat als een scholierenprotest begon, kreeg vervolgens steun van studenten en groeide uit tot een waar volksprotest. Veel Fransen zijn ontevreden met het overheidsbeleid, stijgende woonlasten en de hoge brandstofprijzen.
Zoals vaker bij legitieme protesten komen er ook relschoppers en dubieuze groeperingen op af. Natuurlijk claimen dan de usual suspects op voorspelbare wijze dat de protesten georkestreerd worden door extreemlinks en moslims, niet geheel toevallig de groepen die in rechtse kringen met de omvolkingstheorie in verband worden gebracht. Trump had het over een Frankrijk dat ‘veroverd, geplunderd en tot de grond toe is afgebrand door ‘migranten, jihadisten en communisten’.
Je zou bijna vergeten dat Frankrijk het land van de Franse Revolutie is. De Franse politieke geschiedenis kent een traditie waarin burgers door massaal te protesteren de macht uitdagen. Het is dan ook veelzeggend dat de huidige jongeren op straat ‘2026 is het nieuwe 1789’ scanderen. Ondanks de verwijzing naar het jaar van de Franse Revolutie verbinden enkele opiniemakers de protesten aan burgers met een migratieachtergrond.
Hoe vreemd is het dat een typisch Franse volksuiting van onvrede tot giftige reacties in Nederland leidt? Hoe vreemd is het dat de protesten worden geframed als iets wat van buiten het ‘Westen’ afkomstig zou zijn. In een podcast van De Telegraaf wordt er gesproken over ‘antiwesterse sentimenten’ en een ‘bedreiging van de democratische orde’.
Daarmee dreigt het inhoudelijke gesprek over de eisen van demonstranten naar de achtergrond te verdwijnen. De inhoud krijgt bij voorbaat geen kans als het gaat om mensen die als vertegenwoordigers van vijandige ideologieën worden neergezet. In veel negatieve reacties op de protesten wordt de afkomst van demonstranten benadrukt, terwijl zij zich de Franse manier van doen eigen hebben gemaakt.
Dit maakt wel een en ander duidelijk. Het zoveelste bewijs dat het er uiteindelijk niet om gaat hoe goed je geïntegreerd bent en hoe actief je deelneemt aan de samenleving, hoeveel toegevoegde waarde je hebt voor het land waar je geboren en getogen bent… Komen je (groot)ouders uit een niet-westers land? Dan maakt het niet uit hoe goed je meedoet. Integratie moet daarom niet enkel over de inspanningen van een individu gaan, maar ook over de inspanningen van de samenleving, kortom: integreert de ‘andere’ kant ook?
Volgens onderzoek is iemand bij een geslaagde integratie mogelijk vaker slachtoffer van discriminatie. Dit speelt ook in Nederland. Zie de bevindingen van het Sociaal en Cultureel Planbureau uit 2022: Gevestigd, maar niet thuis. De tweede en derde generatie doen het op verschillende gebieden veel beter dan de eerste, maar krijgen vaker te maken met discriminatie en uitsluiting, de ‘integratieparadox’.
‘De tweede en derde generatie proberen hun plek op te eisen, feitelijk gezien een vorm van emancipatie. Maar in maatschappelijke discussies worden ze vaak gereduceerd tot onderdeel van een probleemgroep’, aldus SCP-onderzoeker Jaco Dagevos.
Een probleemgroep. Of ‘vijfde colonne’, nog een term die regelmatig gebruikt is om een groep Nederlanders weg te zetten. Niet door obscure en ondergrondse clubjes, maar door invloedrijke opiniemakers. Zie dit bericht dat Wierd Duk op 9 november 2024 op X plaatste: ‘Onze samenleving is compleet vergiftigd. De islamistische 5e colonne is overal: van taxichauffeurs tot weigerambtenaren op ministeries, van Kamerleden tot columnisten bij landelijke dagbladen, redacteuren bij de NPO en docenten aan universiteiten.’
Het is kwalijk hoe Nederlanders met migratieachtergrond structureel niet als burgers en individuen worden neergezet maar constant als gevaarlijke pionnen van ‘vijandige’ krachten. Als iemand aan de verwachtingen van integratie voldoet, maar nog steeds niet vanzelfsprekend als onderdeel van de samenleving wordt beschouwd, waar ligt dan precies het probleem?
Het recht om als individu gezien en behandeld te worden geldt in de praktijk niet voor iedereen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant