De schil van de watermeloen en kiwi, de pitten van de paprika en pompoen en bladeren van de bloemkool: ze gaan doorgaans bij het afval, terwijl ze barstensvol vezels zitten, zo blijkt uit onderzoek. Een gemiste kans, vinden wetenschappers, die ermee experimenteerden in hun kantine.
is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Door ze te raspen, te bakken, te malen of in te maken zijn harde delen zoals schillen, stengels en pitten immers prima te eten. Ideaal tegen de afvalberg, goed voor het klimaat en vooral ook goed voor de gezondheid, betogen tien Britse voedingswetenschappers in het vakblad International Journal of Food Sciences and Nutrition.
Van de twaalf soorten groenten en fruit die de wetenschappers in hun lab testten, zijn er tien waarbij juist de delen die we weggooien, de meeste vezels bevatten. Bij de ananas bevatten kern en schil liefst vijf keer zoveel vezels als het vruchtvlees; bij de pompoen bevatten schil en pitten vier keer zoveel vezels. Alleen bij venkel en broccoli zitten er iets meer vezels in de delen die we normaliter bereiden dan in het deel dat we tot ‘afval’ bestempelen.
Dat we niettemin bietjes schillen, de bloemkool van zijn bladeren ontdoen en bij de ananas de schil en de kern weghalen, is vooral een kwestie van gewoonte, documenteerden de onderzoekers in gesprekken met consumenten, die ze naast hun ‘harde’ metingen voerden. ‘Sommige deelnemers noemden mentaal ongemak als obstakel voor het eten van onderdelen zoals schillen’, schrijven de wetenschappers.
Maar daar gaan mensen anders over denken als ze horen dat vezels het risico op kanker, hart- en vaatziekten en aandoeningen zoals ouderdomsdiabetes verlagen. De Britten serveerden vorig jaar daarom een maand lang in hun universiteitskantine een stamppot met alle delen van de pompoen, het groen van de prei en de stengels van boerenkool, en een salade met ingemaakte watermeloenschil.
‘We moeten echt onze aankoopgewoontes wijzingen en hele stuks fruit en groente kopen, en daarna het hele fruit en de hele groente verwerken in onze gerechten’, betoogt onderzoeksleider Rachel Gibson, in New Scientist. ‘Van wortel tot top’, is de modieuze aanduiding van die gedachte, waarvoor de onderzoekers zich al enkele jaren hardmaken.
In Nederland haalt maar zo’n een op de vier mensen de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vezels van ongeveer 25 (bij vrouwen) en 30 (bij mannen) gram per dag, blijkt uit de cijfers. Terwijl er uitgebreid bewijs is dat vezels goed zijn voor de gezondheid. Ze houden de spijsvertering in balans, helpen de opname van vetten en suikers te regelen, en zorgen voor de groei van gunstige darmbacteriën, sommen de wetenschappers op.
‘Het gaat er niet om mensen te dwingen oneetbaar voedsel te nuttigen’, aldus Gibson, in een toelichting op de nieuwe resultaten. ‘Het gaat erom dat we de voedingswaarde onderkennen van onderdelen die we doorgaans zomaar weggooien, omdat we dat zo hebben geleerd.’
Op de achtergrond speelt mee dat Gibson pleit voor efficiënter eten, als wapen tegen de overproductie van voedsel. Het is goed voor het milieu om alles wat we oogsten, ook echt op te eten, vindt ze. Van al het eetbare voedselafval, is 35 procent afval van fruit en groenten, constateerde ze al eerder, bij de aftrap van het onderzoek.
Vernieuwend en spannend, reageren onafhankelijke onderzoekers, in reactie op het Londense initiatief. Al wijzen sommigen erop dat plantaardig voedsel voor het milieu nog altijd een veel minder grote last is dan de grootschalige veeteelt en de zuivelproductie.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Source: Volkskrant