Na ruim vier jaar onder Russische bezetting konden honderden inwoners van het Oekraïense Olesjky eindelijk vertrekken. Een tijdelijk bestand maakte de evacuatie mogelijk, maar voor de achterblijvers dreigt de oorlog alweer in alle hevigheid los te barsten.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
De achterblijvers en de inwoners van de stad Cherson, die in Oekraïense handen is, bereidden zich zondag voor op het einde van het bestand en de terugkeer van de oorlog. Het lokale bestand, dat dinsdag was ingegaan om de evacuatie mogelijk te maken, zou zondagavond ophouden. Bijna een week hadden er geen drones in de lucht gehangen en had de artillerie gezwegen, voor het eerst sinds de Russische invasie in 2022. Vrijdag vertrok het konvooi van bussen voor een lange tocht door bezet gebied, via Rusland naar Belarus en van daaruit ten slotte naar Oekraïne.
Buiten de regio rond Olesjky ging de oorlog ondanks het lokale bestand gewoon door. Rusland bleef Oekraïne ook zaterdag en zondag bestoken. Op X schreef Zelensky dat de Russen ‘maximaal profijt probeerden te halen uit het Oekraïense tekort aan luchtverdediging om ballistische raketten uit Rusland te onderscheppen’. Hij doelde op de Patriot-raketten waarvan Oekraïne er veel te weinig heeft.
Het besluit van de Amerikaanse regering om Oekraïne vijfhonderd Patriot-raketten te leveren, helpt volgens Zelensky niet echt. De VS keurden vrijdag de levering van de raketten goed, maar volgens Zelensky gaat het nog jaren duren voordat die raketten echt naar Oekraïne komen. Het land heeft de Patriots volgens Zelensky echter onmiddellijk nodig. Rusland vuurt elke maand honderd tot honderdvijftig ballistische raketten af op Oekraïne en die projectielen zijn alleen met Patriot-raketten te onderscheppen.
Volgens Oekraïense media wil Zelensky nu met westerse bondgenoten onderhandelen over een snellere manier: hij zou ‘tien, twintig of dertig raketten’ uit hun huidige arsenalen willen ruilen tegen de door Amerika beloofde raketten. Die zullen ze dan krijgen zodra ze beschikbaar komen.
Volgens de Oekraïense president zijn zaterdag opnieuw honderdduizenden Oekraïners zonder stroom komen te zitten door Russische aanvallen op de energie-infrastructuur. Als antwoord bestookt Oekraïne met zijn drones dagelijks doelen diep in Rusland. In de nacht van zaterdag op zondag werd een grote olieraffinaderij in Kstovo, in de regio Nizjni-Novgorod in brand geschoten. Met dit soort herhaalde aanvallen op de olieïndustrie brengt Oekraïne Rusland pijnlijke klappen toe. Donald Trump heeft Oekraïne gevraagd de olieïndustrie te ontzien, maar daar lijkt Zelensky zich weinig van aan te trekken.
In Olesjky woedde de oorlog ruim vier jaar lang op een ander niveau. Vooral de laatste maanden waren zwaar geweest: sinds mei liet Rusland geen noodhulp meer door, waardoor het voedsel opraakte. Mensen aten gras, en beesten knabbelden op mensenbotten. Geëvacueerden vertelden hoe ze op straat voortdurend werden beloerd door Oekraïense drones. Wie geen Rus was, werd met rust gelaten, maar Olesjky was wel een ‘kill zone’: Russische soldaten in het stadje werden genadeloos opgejaagd.
Het leven van de tweeduizend achterblijvers (ooit telde Olesjky 24 duizend inwoners) was ‘een hel’, zeiden ze. Overal lagen achtergelaten lichamen van gedode Russische soldaten, en lichamen van inwoners die een poging om weg te komen met hun leven hadden moeten betalen. Het leven in het stadje werd steeds moeilijker, maar de bewoners pasten zich aan, zegt Ivan Lohvynovsky in The New York Times: ‘We raakten aan alles gewend. Als iets op je hoofd viel verhuisde je naar een andere kamer. Als het huis werd verwoest, ging je naar een ander huis.’
Op 24 oktober ging het bestand in, dat werd gesteund door paus Leo XIV en bekendgemaakt door de Amerikaanse first lady Melania Trump. Russische militairen ruimden vervolgens de mijnen en de lichamen van de doden op, waarna het konvooi vrijdag kon vertrekken. Niet iedereen ging mee. The Guardian sprak met Ivan Yevhenovich, die vertelde dat veel mensen achterbleven: ‘Ze wilden niet mee, voor hun huizen of voor hun huisdieren.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant