Op de eerste zondag van november rijdt een lange stoet klassieke auto’s van Londen naar Brighton. Voorwaarde voor deelname: de auto moet ouder zijn dan 121 jaar. Een hoogdag voor autoliefhebbers, een drukke dag voor de Britse wegenwacht. ‘Elke deelname is een avontuur.’
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant. Hij woont in Londen.
Michael Rogers geeft de motor van zijn Siddeley een flinke slinger. En nog een. En nog een. Maar de 122 jaar oude auto geeft geen krimp. ‘Kom op, Sid, kom op’, moedigt de 77-jarige advocaat en autoliefhebber zijn oldtimer aan. Het helpt niet.
Terwijl andere deelnemers aan de London to Brighton Veteran Car Run zich met hun puffende voertuigen naar de startlijn in Hyde Park begeven, blijft het bevrijdende pruttelgeluid uit. Michaels vrouw Hilary pakt alvast de rieten mand met sleutels en tangen. Niet veel later hangt Michael, met zijn witte sjaal, over de openstaande motorkap.
Zo’n vierhonderd bestuurders van klassieke auto’s hebben zich zondagochtend in het donker verzameld op South Carriage Drive in het koninklijke park in Londen, zich opmakend voor de honderd kilometer lange tocht naar de zuidelijke kustplaats Brighton. Er hangt een mist van uitlaatgassen, met hier en daar wat rook van sigaren.
Niet alleen de victoriaanse gaslampen geven licht, maar ook de olielampjes van de antieke Daimlers, Renaults en De Dion-Boutons. De meeste deelnemers zijn gekleed als dames en heren uit het Edwardiaanse tijdperk, de glorieuze beginjaren van de vorige eeuw. Veel tweed dus, bruin en donkergroen.
De ‘race’ werd in 1896 voor het eerst gehouden. Deze ‘Emancipation Run’, zoals die aanvankelijk heette, werd georganiseerd ter ere van de Locomotives on Highways-wet. Die wet verhoogde de maximumsnelheid op Britse wegen van 4 naar 14 mijl per uur, omgerekend ongeveer 22 kilometer per uur.
Niet langer hoefde een man met een rode vlag voor de auto uit te lopen om andere verkeersdeelnemers te waarschuwen. Dat is de reden dat de start van deze ouderwetse autorace, op het exacte moment van zonsopgang, begint met het verscheuren van een rode vlag. De oudste deelnemende auto’s zijn twee Peugeots uit 1895, de jongste is een Sunbeam uit 1905.
Glimmend van trots staat Andy Rhind-Tutt naast zijn al even glimmende De Dion-Bouton, Charlie geheten. ‘Koning Edward VII heeft nog in deze auto rondgereden’, zegt de eigenaar, de oud-burgemeester van de gemeente Amesbury. ‘In 1936 deed Charlie voor het eerst mee. Ik weet niet of hij de rit toen voltooide.’
Het halen van de eindstreep is een hele uitdaging. Vorig jaar strandden onderweg zestig auto’s. Voor monteurs van de organiserende Royal Automobile Club en de Automobile Association, de Britse wegenwacht, is de eerste zondag van november een van de drukste dagen van het jaar.
De meeste auto’s zijn van Britse makelij, gevolgd door Amerikaanse en Franse. Een van de bekendste deelnemers is Genevieve, een Darracq uit 1904 die te bewonderen is in het Haagse Louwman Museum. Deze rode oldtimer werd aan het einde van de Tweede Wereldoorlog van een Londense schroothoop gered en speelde acht jaar later de hoofdrol in een gelijknamige komedie over deze oer-Britse race.
De tocht van Londen naar Brighton komt ook voor in een verhaal uit de bekende Britse kinderboekenserie over de auto Gumdrop, een Austin uit 1926 die spannende avonturen beleeft.
‘Elke deelname aan deze race is een avontuur’, zegt Richard Biddulph (64), ‘een reis terug in de tijd.’ Zijn Peugeot uit 1903 is bepaald geen glimmende ‘garagekoningin’. ‘Hij verkeert nog in geheel originele staat. Sterker, hij heeft nooit een likje verf gehad. Het bewijst hoe goed en onverwoestbaar de kwaliteit was van de auto’s die toen werden gemaakt.’
Hij hoopt de tocht in vijf, hooguit zes uur te kunnen voltooien, inclusief picknick, met een gemiddelde snelheid van zo’n 30 kilometer per uur. Dat is tegenwoordig op de meeste straten van Londen en andere Britse steden sowieso de maximaal toegestane snelheid.
Aan elke auto kleeft maatschappijgeschiedenis, zo ook aan de 123 jaar oude Oldsmobile van Andrew Jolliffe. ‘Deze wagen heeft geen gewoon stuur, maar een stuurhendel. Die lange hendel had nog een nevenfunctie’, zegt de 71-jarige, ‘want die zorgde ervoor dat de man niet zijn hand op de knie van de vrouwelijke medepassagier kon leggen. Het was een veilige auto voor vrouwen.’
Hij vertelt dat het rijden in de Oldsmobile, bezongen in de klassieke hit In My Merry Oldsmobile (1905), met een gebruiksaanwijzing komt. ‘Het heeft geen handrem, want vroeger zette de bestuurder de auto gewoon ergens tegenaan.’
Ook de Siddeley van het echtpaar Rogers heeft zijn eigenaardigheden. Op het dashboard heeft Michael stickers geplakt met de letters C en B. De letters staan voor ‘clutch’ en ‘brake’, de koppeling en de rem. ‘De pook en de rem zitten precies andersom, en dat vergeet ik telkens.’ De auto heeft al zeventig keer deelgenomen aan deze race.
‘Vorig jaar kwamen we net voor het donker binnen, net voor de deadline. In het donker mogen we immers niet rijden.’ De spoedreparatie voor de start trekt steeds meer bekijks van autoliefhebbers. Na vijf zenuwslopende minuten weerklinkt opluchting en applaus wanneer de motor aanslaat.
Snel rijdt hij Hyde Park uit, langs Buckingham Palace en Big Ben, voor een ongewisse rit naar de onvoltooid verleden tijd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant