De jeugdbeschermers van Save Midden-Nederland zaten vast in een tunnelvisie toen zij jongeren naar Huize Soria bleven sturen. Ook toen er al veel signalen waren dat de minderjarigen in het Spaanse gezinshuis structureel werden mishandeld.
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over jeugdzorg en de toeslagenaffaire.
Dit concludeert het onderzoeksbureau Maruda in een maandag gepubliceerd onderzoek. De plaatsingen waren bovendien onrechtmatig. De jeugdbeschermers waren dusdanig overtuigd dat het verblijf in Spanje in het belang van de jongeren zelf was, dat zij niet naar de zorgwekkende signalen luisterden en de regels overtraden.
Jeugdzorgorganisaties zijn verplicht dit bij een overheidsorganisatie te melden als zij jongeren voor jeugdzorg naar het buitenland sturen. Deze Centrale Autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden vraagt vervolgens toestemming aan het land van plaatsing. De overheid van dat land moet haar inspectie opdragen om toezicht te houden op de kwaliteit van de zorg. Maar die verplichte melding lieten de jeugdbeschermers van Save achterwege bij zeker zes jongeren die zij na 2022 naar het Spaanse gezinshuis hebben gestuurd.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gaf opdracht voor het onderzoek nadat meerdere jongeren in Nieuwsuur hadden verteld hoe zij in het Spaanse gezinshuis structureel mentaal en fysiek waren mishandeld. Ook werd hun vrijheid ongeoorloofd beperkt, werden zij er geïntimideerd en konden zij er niet vrijuit spreken. Toen werd duidelijk dat jeugdzorgorganisaties zich niet altijd aan de regels hebben gehouden bij jeugdzorg in het buitenland. Mede daardoor is het toezicht op het welzijn van de jongeren er onvoldoende.
In dit licht viel het handelen op van de organisatie Save Midden-Nederland. Deze jeugdbeschermer in de provincies Utrecht en Flevoland bleef ook na 2022 kinderen naar Huize Soria sturen. Veel andere partijen waren dat jaar gestopt met de samenwerking met het Spaanse gezinshuis, nadat de Amsterdamse Kinderombudsman de klachten had gedeeld die zij had ontvangen van vijf jongeren die er hadden verbleven.
Jeugdzorgorganisaties en jeugdbeschermers kunnen jongeren voor zorg naar het buitenland sturen als zij er baat bij kunnen hebben om uit hun netwerk van bijvoorbeeld criminelen of loverboys te worden gehaald. Omdat de jeugdbeschermers van Save vonden dat er voor een aantal jongeren geen passende plek in Nederland was, waren ze ervan overtuigd geraakt dat de plaatsing in Spanje in hun belang was. Daarbij werden signalen over een slechte behandeling daar onterecht terzijde geschoven, schrijven de onderzoekers. Die denkwijze typeren ze als een tunnelvisie.
Save Midden-Nederland zegt in een reactie op het rapport dat zij geen jongeren meer in het buitenland zal plaatsen. ‘De organisatie moet ontvankelijker worden voor signalen, zorgen en kritiek van jongeren en ouders’, reageert Anja Jonkers, voorzitter van de raad van bestuur. ‘Wat deze jongeren hebben meegemaakt, raakt ons diep. Zij hadden moeten kunnen rekenen op veilige en passende hulp.’
Dat deze jeugdbeschermers in een tunnelvisie konden belanden, is volgens de onderzoekers ook te wijten aan de werkcultuur. Individuele medewerkers van Save kunnen te veel op eigen houtje opereren, zonder afdoende interne controle. Vanwege het beperkte toezicht op medewerkers kon het ook gebeuren dat een aantal jeugdbeschermers bewust besloot om de regels niet na te leven.
Terwijl zij wisten dat een buitenlandplaatsing bij de Centrale Autoriteit van de Rijksoverheid gemeld moest worden, schrijven de onderzoekers. Save Jeugdbescherming zegt dat zij zich de kritiek aantrekt. Voor het eind van het jaar zal zij een verbeterplan sturen naar de IGJ.
Save heeft maandag overigens alleen de inleiding, de conclusie en de aanbevelingen gepubliceerd van het rapport. De rest kan niet worden vrijgegeven in verband met privacywetgeving, zegt een woordvoerder. De makers van het rapport van Maruda zeggen dat ze erop hebben toegezien dat hun conclusie integraal is overgenomen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant