De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Republikeinse partijgenoten doen hun uiterste best angst te zaaien over de Democratische kandidaat Abdul El-Sayed voor de Senaatszetel van Michigan. De ronduit racistische campagne toont volgens experts de wanhoop van de Republikeinse Partij.
"Het grote geld uit de politiek, geld in je zak en universele gezondheidszorg", zijn de belangrijkste campagnepunten van de 42-jarige El-Sayed. Daarnaast is hij heel kritisch op de Israëlische regering en de steun die de Verenigde Staten aan het land leveren.
Op dit moment is El-Sayed het gezicht van de progressief-linkse kant van de Democratische Partij en daarmee ook het mikpunt van de Republikeinen en president Trump. Ze portretteren hem als antisemiet vanwege zijn Israëlkritiek, maar ook racisme speelt een grote rol bij de campagne tegen El-Sayed, die moslim is.
De president maakte El-Sayed al meerdere keren uit voor jihadist. Verder noemt Trump hem steevast "Mohammed El-Sayed" of "Abdul Ramadan" en zei hij dat El-Sayed door een metaaldetectorpoortje moet als hij gekozen wordt in de Senaat. "Het is een onderdeel van Trumps politiek om mensen bang te maken, om niet-witte Amerikanen af te schilderen als gevaarlijk", zegt Amerikadeskundige Andrew Gawthorpe tegen NU.nl.
Racisme binnen de Republikeinse Partij is niet nieuw, maar onder vorige presidenten en bij eerdere Republikeinse kandidaten werd dit soort gedrag veroordeeld, zegt Amerikakenner Jelte Olthof. Toen een kiezer in 2008 tegen presidentskandidaat John McCain zei dat ze Barack Obama niet vertrouwde omdat hij "Arabisch was", stopte McCain haar direct door dit tegen te spreken. "Hij is een fatsoenlijke gezinsman en staatsburger met wie ik toevallig van mening verschil", zei hij.
Trump heeft zich eerder racistisch geuit tegenover bijvoorbeeld de Democratische afgevaardigde Ilhan Omar, een progressieve politicus die ook moslim is. Maar dit keer is de campagne vanuit het Witte Huis zichtbaarder door de functie die op het spel staat. "El-Sayed is wel het meest high profile-voorbeeld, omdat hij voor de Senaat gaat", zegt Amerikakenner Chris Nijhuis.
Gawthorpe ziet een nieuw dieptepunt in de campagne tegen El-Sayed, voornamelijk doordat de Republikeinen in hun aanvallen suggereren dat een moslim niet thuishoort in de Senaat. Dat gaat in "tegen de geest van de Amerikaanse constitutie", zegt hij.
"Een van de belangrijkste punten daarin is vrijheid van godsdienst. De VS moet een land zijn waarin mensen van elke religie een ambt kunnen bekleden", legt Gawthorpe uit. "Racisme was altijd wel onderdeel van de Republikeinse Partij, maar vóór Trump had ik niet verwacht dat een president zulke dingen zou zeggen."
De campagne tegen El-Sayed is een teken van hoe wanhopig Trump en de Republikeinen zich voelen, zeggen de experts. Volgens de laatste peilingen lijkt het erop dat de Democraten een meerderheid behalen in het Huis van Afgevaardigden. Mogelijk krijgen ze zelfs een meerderheid in de Senaat, iets wat een jaar geleden nog onmogelijk leek.
De Senaatszetel in Michigan is een van de weinige zetels waar de Republikeinen de kans hebben om een Democratische zetel terug te winnen voor hun partij, zegt Olthof. "Daarom gaan ze er hier vol op in. Ze kunnen El-Sayed aangrijpen als boeman die met zijn achtergrond volledig voldoet aan het stereotype beeld dat de Republikeinen schetsen: dat mensen met een Arabische achtergrond tegen Israël zijn, ook al heeft El-Sayed dat nooit zo gezegd."
Daarom wordt hij niet alleen in Michigan, maar ook in andere staten als boksbal gebruikt. "Ze proberen een nationale figuur van hem te maken, een dreiging die gestopt moet worden. Daarmee hoopt Trump zijn vaste supporters, witte Amerikanen met racistische denkbeelden, nog te kunnen mobiliseren", zegt Gawthorpe.
Volgens de laatste peilingen gaat El-Sayed er met de winst vandoor, al lijkt het geen overtuigende winst te worden. Een Democraat zou normaal gezien makkelijker moeten kunnen winnen dan El-Sayed, zegt Gawthorpe. Nijhuis en Olthof sluiten niet uit dat het met de Republikeinse tegencampagne te maken heeft. Maar er speelt meer.
Zo is El-Sayed sowieso minder populair dan andere Democratische kandidaten, zoals de gouverneurskandidaat uit Michigan. Dat komt onder meer door zijn Israëlkritiek, maar ook doordat hij nog steeds niet de juiste aansluiting heeft gevonden bij witte arbeiders en zwarte Amerikaanse kiezers, zegt Gawthorpe.
Zondag kwam er plotseling een extra wending in de Senaatsrace in Michigan. El-Sayeds tegenstander bij de Democratische voorverkiezingen, Haley Stevens, sprak opeens haar steun uit voor zijn Republikeinse tegenstander Mike Rogers. Het is de vraag wat Democraten met een voorkeur voor Stevens nu gaan doen.
Momenteel lijkt die situatie El-Sayed alleen maar goed te hebben gedaan. "Er kwam verzet vanuit het partijbestuur en haar eigen team. Zelfs het establishment vond dit te ver gaan", zegt Olthof. Maar het blijft koffiedik kijken. "Ik neem alles met een korreltje zout. We moeten het eerst maar eens zien, dan geloven."
Source: Nu.nl algemeen