Henk Vermeer van BBB is er als eerste, woensdagmiddag om twee uur in de werkkamer van SGP-leider Chris Stoffer. Tas op zijn rug, gehaast. Het was zijn idee geweest om als ‘rechts blok’ van drie partijen, JA21, SGP en BBB, over het Belastingplan te onderhandelen met het kabinet-Jetten. Meteen na hem komt Joost Eerdmans binnen. Deze middag moeten ze beslissen wie de volgende ochtend de primeur krijgt van hun nieuwe, nauwe samenwerking en al hun eisen over asiel, stikstof, abortus, draagmoederschap. Het AD of De Telegraaf.
Ze hebben al eerder bij elkaar gezeten in Stoffers kamer, er is ook al twee weken een groepsapp: ‘Aanbod Coalitie’, zonder afbeelding.
In de groepsapp van de ChristenUnie, vorige week zaterdag, komt Pieter Grinwis met net zo’n idee: kunnen ze de onderhandelingen met het kabinet niet veel beter samen met 50Plus gaan doen? CU en 50Plus noemen zich allebei een middenpartij, ze zitten op dezelfde gang, vijfde etage. Al twee keer hebben ze samen een ‘gangborrel’ georganiseerd.
CU-leider Mirjam Bikker legt het idee dinsdagochtend voor aan Jan Struijs en Corrie van Brenk van 50Plus, die ’s avonds een afspraak hebben met Rob Jetten en VVD-minister van Financiën Eelco Heinen. Van 50Plus mogen Bikker en Grinwis meteen mee, maar Grinwis kan die avond niet.
In de Tweede Kamer hebben JA21, SGP en BBB samen 15 zetels, genoeg om het kabinet van D66, VVD en CDA aan een meerderheid te helpen. In de Eerste Kamer hebben ze één zetel te weinig, maar BBB heeft geregeld dat ze kunnen rekenen op drie senatoren die daar in hun eentje een fractie vormen.
De ChristenUnie en 50Plus hebben samen maar 5 zetels in de Tweede Kamer en 4 in de Eerste Kamer. Lang niet genoeg, wél belangrijk. Als het kabinet ervoor kiest om samen te werken met Pro en Volt zouden de zetels van CU en 50Plus vooral de VVD kunnen helpen, die niet met linkse partijen wil samenwerken: het beeld kan zijn dat er dan ‘brede steun’ is, niet alleen linkse steun.
In de werkkamer van Stoffer, met uitzicht op het Haagse Bos, kiezen JA21, SGP en BBB op woensdagmiddag voor De Telegraaf. Bij rechtse partijen, zegt een SGP’er tegen mij, hoort een rechtse krant. De kop daar is, op donderdag: ‘Monsterverbond op rechts zet coalitie voor het blok’.
In Den Haag en Hilversum draait het die hele dag om Eerdmans, Stoffer en Vermeer. In de hal naast de grote debatzaal staan ze voor de ene na de andere tv-camera. Het is, zeggen ze steeds, samen uit, samen thuis. Al valt op dat ze elkaars standpunten nog niet door en door kennen. De SGP wil dat een proef met late abortussen wordt stopgezet, Eerdmans zegt tegen RTL dat de SGP er alleen een probleem mee heeft als er wetten worden verruimd of veranderd. „En dit is volgens de wet”.
’s Avonds zitten ze met z’n drieën bij Pauw & De Wit.
In het zaaltje waar het kabinet vrijdagochtend onderhandelt met de oppositie, krijgen de ChristenUnie en 50Plus voor elkaar dat het belastingvoordeel voor AOW’ers niet wordt verlaagd. Chronisch zieken zullen ook niet ineens veel méér gaan betalen voor zorg. In hetzelfde zaaltje krijgen JA21, SGP en BBB daarna vooral nee te horen. En ineens hebben Eerdmans, Stoffer en Vermeer niet zoveel zin meer in media-aandacht. Tegen de journalisten buiten zeggen ze alleen dat de onderhandelingen „stevig en ingewikkeld” waren en de volgende dag gaan ze niet, zoals CU, 50Plus, Pro en Volt, naar het Catshuis voor wéér een gesprek. Ze video-bellen.
Pieter Grinwis maakt op vrijdag een groepsapp aan: ‘Gangverbond’. Met een foto van Struijs en Bikker, net voordat ze samen naar Jetten gaan. Uit Trouw.
Sorry, zegt Grinwis tegen mij. NRC had vast ook mooie foto’s. Maar het kon niet anders. „Bij een verbond hoort trouw.”
Petra de Koning doet wekelijks verslag over de Haagse politiek (p.dekoning@nrc.nl)
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie