Lastenverlichting Na weken vergeefs onderhandelen heeft het kabinet dinsdag een aangepaste versie van zijn belastingplan naar de Kamer gestuurd. Voor alle partijen zijn er cadeautjes; de rekening ervan wordt deels doorgeschoven. Voor box 3 komt er zeer waarschijnlijk uitstel.
Premier Jetten, staatssecretaris Eerenberg (Financiën) en minister Heinen (Financiën) namen vandaag op het ministerie van Algemene Zaken deel aan een extra ministerraad over het nieuwe belastingplan.
De inzet is bekend. Na weken onderhandelen met de oppositie, en aan het eind ervan nog enkele dagen exclusief binnen de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA, ligt er een kabinetsvoorstel voor het Belastingplan 2027. En na het vernietigende advies, maandag, van de Raad van State is ook een knoop doorgehakt over box 3, de belasting op vermogens.
Kort samengevat bestaat het pakket uit specifieke cadeautjes om de oppositie te apaiseren, en kiest het kabinet voor meer rust in de plannen om vermogens te belasten. Die zullen naar alle waarschijnlijkheid pas in 2029 onder een nieuw fiscaal regime vallen – nog altijd een jaar sneller dan de Raad van State adviseerde. De financiering van de cadeautjes aan de oppositie verschuift voor een belangrijk deel naar latere jaren.
De afgelopen weken heeft het kabinet geprobeerd deals te sluiten met verschillende blokken van de oppositie. Zo heeft het gesproken met Pro en Volt, die samen optrokken. Hetzelfde gebeurde met het blok JA21, BBB en SGP, en met het duo ChristenUnie en 50Plus. Hoewel het kabinet niet op voorhand steun vond bij elk van deze blokken, doet het nu toch concrete handreikingen.
Het kabinet hoopt in het debat met de Kamer, vanaf woensdag, een meerderheid achter zijn belastingplan te krijgen. Volgens premier Jetten (D66) is „goed geluisterd naar de oppositie. Er ligt nu een totaalpakket waarvan wij zeggen dat het goed is voor Nederland.” Minister Heinen (Financiën, VVD) zei dat er „eigenlijk geen reden is om tegen het belastingplan te zijn”.
Op verzoek van nagenoeg de hele oppositie zet het kabinet bijvoorbeeld in op extra lastenverlichting om de koopkracht te stutten. Daar is jaarlijks 347 miljoen euro voor uitgetrokken. Het plan om via de belastingen een ‘vrijheidsbijdrage’ te heffen, om de gestegen kosten voor defensie deels op te vangen, wordt zo „effectief tenietgedaan”, aldus het kabinet. Hoe de lastenverlichting precies vorm krijgt, laat het kabinet aan de Kamer. Ook is het kabinet positief over een voorstel van ChristenUnie en 50Plus om de inkomstenbelasting iets te verlagen.
De maatregel die bedoeld was om de aftrek voor specifieke zorgkosten te beperken, wordt op verzoek van ChristenUnie en 50Plus ingetrokken. Ook zal het kabinet streven naar een gunstiger aftrek voor chronisch zieken en gehandicapten.
Ook het blok rondom JA21 en BBB krijgt voordeeltjes: zo komt er een extra belastingsubsidie om milieuvriendelijke technieken in veehouderij en akkerbouw te stimuleren, en wordt het hogere btw-tarief op sierteelt (van 9 naar 21 procent) een jaar uitgesteld. Samen verlicht dat lasten voor 80 miljoen. Een eerder afgesproken fiscale maatregel om energiekosten voor huishoudens te dempen, wordt omgezet in een gerichte subsidie voor hetzelfde doel. Een deel van het geld (166 miljoen euro) is al vanaf 2027 beschikbaar, in plaats van 2028.
Naast de douceurtjes aan de lastenkant komt het kabinet ook aan andere oppositiewensen tegemoet. De Groep Markuszower en 50Plus krijgen extra miljoenen voor veiligheid (95 miljoen eenmalig, 25 miljoen structureel), Volt krijgt op termijn 10 miljoen per jaar voor beleid omtrent AI. Ook wordt geld voor Oekraïne eerder uitgegeven dan gepland.
De maatregelen die de oppositie over de streep moeten trekken, kosten komend jaar samen zo’n 1 miljard euro. Een deel van de kosten loopt door in latere jaren. Die rekening wordt deels doorgeschoven naar de toekomst, en deels op onzekere gronden gedekt. Zo is er een ‘stelpost fiscale regelingen’ opgenomen, die in 2027 ergens in de belastingen meevallers veronderstelt. Dat is historisch gezien een ongewisse aanname. Om de verlichting voor de specifieke zorgkosten te betalen, wordt 350 miljoen euro geput uit een potje voor chronisch zieken waarover al afspraken zijn gemaakt.
Verder haalt het kabinet enkele uitgaven voor 2027 alsnog naar 2026, waardoor op papier komend jaar een bezuiniging ontstaat die als dekking voor extra uitgaven kan dienen. Daarbij gaat het onder meer om bijdragen aan Oekraïne, de Wereldbank en defensie, samen zo’n 570 miljoen. Uitgaven voor onder meer het project Aramis, om CO2 af te vangen, zijn nu gepland na deze kabinetsperiode.
In het belastingplan is nu een aparte post opgenomen voor de nieuwe manier van vermogens belasten. Omdat het kabinet, met steun van een meerderheid van de Kamer, versneld naar vermogenswinstbelasting wil, staat de komende jaren een rekening van 18 miljard euro open. Ook dat gat moet gedicht worden. Een voorstel daartoe schoot de Kamer vorige maand af, onder meer omdat het kabinet wilde dat meer mensen vermogensbelasting zouden betalen.
In het nieuwe voorstel schrapt het kabinet het voornemen meer mensen onder box 3 te laten vallen. In plaats daarvan probeert het met gerichte lastenverlichting ondernemers te verleiden meer winst aan zichzelf uit te keren. De belasting in box 2 (de ondernemersbox) wordt daartoe tijdelijk verlaagd. Als die prikkel werkt, komt er even meer belasting binnen – tegen een lager tarief, maar wel over een veel grotere winstuitkering. Dat levert eerst wat extra miljarden op, maar op termijn kost dat de schatkist alsnog 2,2 miljard euro.
Ook pakt het kabinet ‘excessief lenen’ uit de eigen bv aan. Ondernemers mogen nu nog 500.000 euro uit hun eigen bv lenen tegen gunstige voorwaarden. Dat wordt geleidelijk verlaagd naar maximaal 100.000 euro. Structureel levert dat een miljard euro per jaar op. Ten slotte wijkt het kabinet bewust af van gebruikelijke boekhoudkundige regels. Mensen die recht hebben op belastingkorting vanwege fouten in voorgaande jaren met box 3, maken daar minder gebruik van dan verwacht. Dat levert een meevaller op van enkele miljarden. Dat geld zou normaal gesproken ingezet moeten worden voor aflossing van de staatsschuld. Het kabinet kiest er nu voor die meevallers te gebruiken om het gat van de nieuwe box 3 mee te dekken. In totaal gaat het om 3,1 miljard euro die zo wordt ingezet.
Begin deze week adviseerde de Raad van State het kabinet de nieuwe manier om vermogens te belasten uit te stellen tot 2030, omdat het wetgevingsproces nu onzorgvuldig en dus foutgevoelig is. Ook kunnen de Belastingdienst en de banken een overgang naar een nieuw stelsel per 2028, zoals het kabinet wil, niet aan. „Niet uitvoerbaar en onverantwoord”, aldus de Raad.
Het kabinet komt aan deels dat bezwaar tegemoet door de nieuwe box 3 in principe door te schuiven naar 2029. Maar als de banken toch nog in staat zijn het nieuwe stelsel per 2028 in hun systemen te verwerken, houdt het kabinet de mogelijkheid open box 3 alsnog versneld te wijzigen.
De voorstellen die het kabinet dinsdag heeft gedaan, komen bovenop de maatregelen die al op Prinsjesdag naar buiten zijn gekomen. Die plannen zouden volgens het Centraal Planbureau (CPB) in 2027 leiden tot 0,1 procent daling van de koopkracht voor een gemiddeld huishouden. De laagste inkomens gingen er in die doorrekening met 0,2 procent op vooruit, gepensioneerden 0,3 procent. Het CPB liet dinsdag weten de laatste aanpassingen aan belastingplan en box 3 niet vóór 12 november te kunnen wegen. Dat is formeel de laatste dag dat de Tweede Kamer het belastingplan kan aannemen, willen de nieuwe regels nog per 1 januari 2027 ingaan.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie