De laatste versie van het belastingplan van het kabinet zit bomvol risico's. De oppositie bestaat inmiddels uit drie blokken en ieder blok vraagt tevergeefs om een exclusieve deal. Daardoor heeft het kabinet nog steeds geen steun in het parlement. Ook het CDA is ontstemd.
"Er is nog nooit een kabinet geweest dat aan zoveel wensen van oppositiepartijen tegemoet is gekomen", zei premier Rob Jetten dinsdagochtend toen hij de laatste versie van het belastingplan naar de Kamer had gestuurd.
Een paar uur later waren er geen vrolijke gezichten te zien toen de oppositieleiders zich rond de plenaire zaal van de Tweede Kamer hadden verzameld om te gaan stemmen.
Het kabinet heeft de keuze uit drie blokken in de oppositie om tot voldoende steun te komen, maar houdt al maanden tevergeefs vast aan een breed gedragen akkoord.
Op links heeft Jetten met dit belastingplan geen vrienden gemaakt. Jesse Klaver (PRO) en Laurens Dassen (Volt) waren dinsdag ronduit chagrijnig. De twee trekken samen op in de onderhandelingen met het kabinet. "Dat er een belastingplan naar de Kamer wordt gestuurd zonder steun toont een volstrekt gebrek aan leiderschap", zei Klaver in een eerste reactie.
Dassen vindt dat het kabinet "een groot risico" neemt. Klaver en Dassen zullen het belastingplan zoals het er nu ligt niet steunen.
Dan is er een rechts verbond met JA21, BBB en SGP. Die partijen reageerden voorzichtig positief, maar tegelijkertijd afwijzend. Zo liet Joost Eerdmans (JA21) weten het plan nog niet te steunen, maar wel te zien dat er naar hem en zijn bondgenoten op rechts wordt bewogen.
De drie partijen verknopen steun aan het belastingplan met andere dossiers. JA21 wil strengere asielregels, de BBB een soepeler stikstofbeleid en SGP een pas op de plaats met medisch ethische kwesties zoals abortus en draagmoederschap.
BBB'er Henk Vermeer constateerde dat het kabinet meer naar zijn partij beweegt dan naar PRO, de partij waarvan het kabinet in eerste instantie steun kreeg voor de stikstofplannen. De uitwerking daarvan werd dinsdag min of meer tegelijk met het belastingplan naar de Kamer gestuurd. Vermeer was "voorzichtig optimistisch". Chris Stoffer (SGP) vindt dat wat er nu ligt "voorzichtig" de kant van zíjn partij opbeweegt.
De drie partijen verwachten dat ze er buiten het debat over het belastingplan op woensdag om nog verder zullen spreken met het kabinet. Al hadden ze daar dinsdag nog geen uitnodiging voor gekregen.
Dan is er nog de derde optie voor het kabinet met 50PLUS, CU en Groep Markuszower. Goed voor steun in de Tweede Kamer, maar bij lange na niet in de Eerste Kamer. De partijleiders hebben zich de laatste dagen steeds nadrukkelijker naar voren geschoven als gesprekspartners van het kabinet. En met succes.
Jan Struijs (50PLUS) was na het lezen van de plannen "nog steeds positief", omdat er naar hem en de CU is geluisterd om de ouderenkorting op peil te houden en de aftrek van specifieke zorgkosten te laten bestaan. CU-leider Mirjam Bikker was te spreken over het schrappen van de vrijheidsbijdrage, een belastingverhoging om de defensie-uitgaven mee te betalen. Daar was overigens de gehele oppositie blij mee.
Gidi Markuszower kwam de laatste dagen niet zoveel in beeld. Hij was ook niet uitgenodigd door Jetten voor overleg. Het is geen geheim dat D66 liever niet gezien wil worden met Markuszower. De partij heeft de PVV altijd uitgesloten van regeringsdeelname en Markuszower heeft na zijn afsplitsing van de PVV altijd benadrukt dat hij het inhoudelijk eens is met de partij van Geert Wilders.
Toch was ook Markuszower tevreden. "Het kabinet heeft er veel zuur uitgehaald en zoet ingestopt. Het is kinderachtig om tegen te stemmen", zei hij dinsdag. Markuszower vroeg om meer geld voor de politie en het Openbaar Ministerie en heeft dat ook gekregen.
Ook bij de coalitie was het zoeken naar blijdschap. "Ik ben niet van de casinopolitiek", zei CDA-leider Henri Bontenbal. "Ik heb er geen zin in dat we het er in de Tweede Kamer doorheen krijgen en in de Eerste Kamer nog maar moeten afwachten wat er gaat gebeuren." Hij noemde het "teleurstellend" dat het kabinet geen breedgedragen deal met de oppositie heeft gesloten.
VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans was wel positief. Hij zag "een goed voorstel" van het kabinet en riep de oppositie op dit te steunen. Brekelmans snapte wel dat het ingewikkeld is om "tot meerderheden te komen met zo'n gefragmenteerd landschap".
Er staat natuurlijk nog iets anders op het spel dan enkel een meerderheid voor het belastingplan: namelijk of het kabinet klapt vanwege de onenigheid om hier een meerderheid voor te vinden. "Het kan toch niet waar zijn dat we dit kabinet tegen de muur laten rijden omdat we het niet op orde krijgen?", zei Bontenbal. Hij zou dat "echt heel gênant" vinden.
Ook Eerdmans was zich van dat risico bewust. "Je hebt het over het belastingplan", zei hij. "Maar tegelijkertijd is het eigenlijk: hou je het kabinet overeind of niet?"
Het kabinet debatteert woensdag met de Kamer over de belastingplannen.
Source: Nu.nl algemeen