Ton Peters was een sleutelfiguur in de wereld van de Drentse en Groningse poëzie, maar bleef op de achtergrond. ‘Altijd was hij bezig met projecten, hij borrelde van de ideeën.’
Als Ton Peters thuiskwam van een fietstocht had hij geregeld een nieuw sonnet bij zich. Hij kon componeren tijdens het fietsen. Eenmaal thuis was het gedicht zo goed als klaar, hooguit wilde hij er nog een nachtje over slapen. Als het voltooid was in zijn hoofd schreef hij het op. ‘Dat is groot vakmanschap’, zegt vriend en dichter Sacha Landkroon. ‘In de vaste vorm van het sonnet wist hij precies uit te komen met rijm en metrum.’
Ton Peters was een sleutelfiguur in de wereld van de Drentse en Groningse poëzie. Schrijver van sonnetten, kwatrijnen en light verse, tevens mentor en inspirator van beginnende en gevorderde schrijvers. Hij was een bijzonder geslaagde dichter en een aimabel mens, vertelt Landkroon, die met hem in de redactie van het Drentse letterkundig tijdschrift Roet zat.
‘Ton zette zijn eigen poëzie niet op de eerste plaats. Hij bleef op de achtergrond: deed redactiewerk, stelde boeken samen. Hij was goed in het stimuleren van anderen. Hij had best wat meer op de voorgrond kunnen treden met eigen werk – dat doet niet onder voor dat van bekende dichters als Driek van Wissen en Jean Pierre Rawie.’
De poëzie van Peters is lichtvoetig en vaak geestig, maar niet oppervlakkig. ‘Hij schreef grappige gedichten,’ zegt zoon Kasper Peters, zelf ook dichter. ‘Maar de grap neemt het gedicht niet over. Het kan op het eerste gezicht vrolijk lijken, er zit altijd een serieuze ondertoon in.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Ton had een tomeloze energie, vertelt Niels Blomberg, die meewerkte aan het initiatief van Peters om met 24 dichters een ridderroman in dichtvorm te schrijven (Degenhard). ‘Altijd was hij bezig met projecten, hij borrelde van de ideeën.’
Hij organiseerde literaire evenementen, zoals de jaarlijkse Driekdag in Groningen ter nagedachtenis aan Driek van Wissen. Hij was actief in literaire gezelschappen, waaronder het Light Verse Collectief.
Peters publiceerde tal van bundels, soms samen met andere dichters en soms onder het pseudoniem Otto van Gelder. Kasper rekent de bundel De maon hef nacht under de nagels tot het beste werk van zijn vader. Het is een verrassende vertaling van gedichten van de Amerikaanse schrijver en Pulitzer Prize-winnaar Ted Kooser in het Drents. Peters vond de sfeer en de taal van Kooser beter tot hun recht komen in de streektaal dan in het standaard-Nederlands.
Vorig jaar verscheen zijn sonnettenbundel Tot niets verplicht, met dialogen tussen de auteur en zijn kat Pietje. Rawie prees ze als ‘vermakelijke, ontroerende en dikwijls tot nadenken stemmende gedichten’. Een bundel met gedichten over bekende schilderijen wacht op postume publicatie.
Als kind had Ton, geboren in het Gelderse Dieren, last van astma. Zijn zus gaf hem taalles als hij ziek thuiszat. Daardoor kon hij al lezen en schrijven toen hij naar de lagere school ging. Hij had een feilloos taalgevoel. Ruim veertig jaar was hij docent Nederlands, geschiedenis en wiskunde. Hij kon uit de voeten met Duits, Engels, Spaans, Russisch en Turks.
Er kwamen vaak mensen langs op de boerderij in het Drentse Elp waar hij meer dan dertig jaar woonde met zijn vrouw Trees van der Velde. Kasper: ‘Dan vertelde mijn vader verhalen en droeg hij gedichten voor. Soms zaten ze de hele nacht om de tafel. Ik zag dat je veel geluk kunt halen uit het spel met de taal. Ik dacht: dat moet ik ook gaan doen.’
Ton Peters was al enige tijd ziek. Hij overleed 9 oktober op 74-jarige leeftijd in de werkkamer van zijn woning in het Groningse Zevenhuizen.
Source: Volkskrant