Monsterzege Een afgetekende zege in zowel de Senaats- als gouverneursrace hebben de Democraten aan hun sterke kandidaten te danken. Maar ook aan vele Republikeinse misstappen, wordt op een uitslagenfeestje in Austin geanalyseerd.
Aanhangers van de Democraat James Talarico in Texas juichen.
In een hoekje van de foyer van het Hyatt-hotel in de Texaanse hoofdstad Austin houden twee jonge vrouwen elkaar minutenlang in een stevige omhelzing. Terwijl om hen heen het feestgedruis aanzwelt en in almaar hoger tempo gedronken wordt, biggelen bij de twee Democratische campagnemedewerkers tranen van geluk en vermoeidheid over de wangen.
„Dit is freaking huge!”, roept een passerende man. „No shit, is het nu al klaar?”, vraagt een ander. Een vrouw heeft haar laarzen uitgeschopt en rent gillend op kousen door de gang: „Talarico heeft het gered!”
Het is nog geen tien uur ’s avonds lokale tijd en nu al is de uitslag onontkoombaar. Zoals overal in het land presteren Democratische kandidaten deze dinsdagavond ook in Texas veel beter dan voorspeld of gepeild. Maar in de op een na meestbevolkte staat van de Verenigde Staten pakt de voorsprong wel heel ruim uit. In Texas is alles nu eenmaal altijd een slagje groter, wordt gegrapt boven bier, bubbels en hapjes.
„Ik ben zo blij dat het geen eindeloos nagelbijten is geworden”, zegt Ben Schick. De juridisch medewerker kwam pas anderhalf jaar geleden uit noordelijk Wisconsin voor de liefde naar Texas, maar weet na vanavond zeker dat hij er nooit meer weg wil. Zijn vriendin Carly Wascom is het met hem eens: „Nu Texas een blauwe staat wordt, heeft ze de toekomst.”
De winst van de oppositiepartij valt met recht historisch te noemen. Voor het eerst sinds 1993 stuurt Texas met James Talarico weer een Democraat als senator naar Washington. En voor het eerst sinds 1995 krijgt de ‘Lone Star State’ met Gina Hinajosa ook weer een Democratische gouverneur. Niet als eerste vrouw, wel de eerste latina.
Democraten koesterden de afgelopen jaren vaker hoop dat ze Texas (32 miljoen inwoners) konden ‘flippen’. Dankzij demografische veranderingen en immigratie zou de staat van diep-Republikeins-rood onherroepelijk verkleuren naar Democratisch-blauw, dachten ze. Elke keer spatte die wensdroom op verkiezingsdag toch uiteen.
In 2026 komt hij wel uit: Texas is alsnog een swing state geworden. Bij de volgende presidentsverkiezingen van 2028 zal het dé electorale hoofdprijs zijn op pad naar het Witte Huis.
Op deze uitslagenavond, georganiseerd door de lokale Democratische Partij, worden al de eerste lessen getrokken uit het eclatante succes. ,,We waren eigenlijk altijd al een blauwe, of ieder geval een paarse staat. Maar we waren óók een staat waar veel te weinig mensen gingen stemmen of zich zelfs niet registreerden als kiezer”, zegt Valerie DeBill, die voor de vrouwenbeweging van de lokale Democraten werkt.
James Talarico zwaait naar zijn aanhangers na zijn uitverkiezing als Senator voor de Democraten.
Het is voor een belangrijk deel aan Republikeinse misstappen te danken, dat dit jaar wel lukte, somt ze op. Het hyperpartijdig hertekenen van de kiesdistricten, in opdracht van president Donald Trump, om vijf extra Republikeinse zetels te ‘regelen’. De sleetse tactiek om mensen met een cultuuroorlog over transseksualiteit, wapenbezit en abortus permanent boos te houden, „maar tegelijkertijd wel een datacentrum in hun achtertuin zetten dat alle water van hun ranch opslokt”.
De traditionele megadonors van de in Texas decennialang oppermachtige Republikeinen zagen de electorale tegenwind ook aanzwellen, denkt ze. Elon Musk en andere steenrijken staken honderden miljoenen in de campagne van zwakke, door Trump aangewezen Senaatskandidaat Ken Paxton en zittende gouverneur Greg Abbott. „Maar al dat geld van die miljardairs deed mensen juist afvragen: wat willen ze hiervoor terug van de politici die ze zo naarstig aan de macht willen houden. En wat krijgen ze nu al?”
Ook onderwijs speelde een hoofdrol voor veel kiezers. Vermogende, streng-christelijke voorstanders van privé- of thuisonderwijs kleden openbare scholen al jaren financieel uit. Ondertussen dringen ze hen wel een fundamentalistisch curriculum op, met onder meer posters van de Tien Geboden in elk klaslokaal. „Dit alles gaat zo veel mensen zo veel te ver.”
Dat Democraten zo ruim wonnen dat over de uitslag geen discussie mogelijk is, was echter ook te danken aan de eigen sterke kandidaten. Talarico en Hinojosa komen beiden uit het onderwijs, wat ze volop benadrukten op campagne. En anders dan de vorige kansrijk geachte kandidaat, Beto O’Rourke, keken ze wel uit om over wapens te beginnen.
„Dit waren de belangrijkste verkiezingen in een mensenleven”, zegt Samantha López Resendez, die in het deelstaatparlement van Texas de vrijgekomen zetel van Talarico hoopt te gaan bekleden. „De Democraten zijn gewoon veel massaler gaan stemmen terwijl veel Republikeinen zijn thuisgebleven en sommigen zelfs naar ons zijn overgestapt.”
Die verschuiving moet ook hebben plaatsgevonden onder latino’s, sinds vier jaar de grootste etnische groep in de staat. In 2024 stapten zij massaal over naar Trumps partij, onder meer uit onvrede over clandestiene immigratie vanuit Mexico en de hoge inflatie. De latinostem die de Republikeinen toen wonnen, heeft Trump in twee jaar volledig weten te verkwanselen, zegt López. Toch noemt ook zij de ruime winst „een enorme verrassing”.
De eerste generatie Mexicaan-Amerikaan komt oorspronkelijk uit de Rio Grande Valley, de zuidelijke grensstreek. Ook hier houden vreemdelingenpolitie ICE en lokale diensten klopjacht op mensen zonder verblijfspapieren. Kiezers wilden een veiligere grens, maar geen jacht op mensen zonder strafblad door agenten die zich verschuilen achter skimaskers en zonder adequate training, zegt López. „Er is echt een enorme terugslag in onze gemeenschap.”
Feestvreugde bij de Democraten in Texas: de zuidelijke staat is „blauw” geworden na de grote winst van de Democraten.
Nog een reden voor het Democratische succes, zegt Karen Kalergis, „is dat we ons niet door de landelijke partijtop in Washington hebben laten voorschrijven wie onze kandidaten moesten worden. We hebben ze zelf geworven en gekozen.” De gepensioneerde vrouw heeft een sportief blauw jasje aangetrokken met op de achterkant ‘Ann Richards for governor’. In de jaren negentig was Richards de laatste Democratische gouverneur van Texas en Kalergis werkte jarenlang voor haar team. „Dit jasje heb ik voor deze dag bewaard.”
Dat het zo lang niet lukte de Republikeinse dominantie op het staatsbestuur te breken, stemde ook haar wel eens moedeloos. ,,En het blijft ook wel triest dat het eerst zo slecht moest worden, voordat mensen eindelijk wakker werden.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie