Verslaggever Iris Koppe communiceert met de Oekraïense Elena (71), bij wie ze studeerde in Kyiv. Elena zat eerst ondergedoken, vluchtte enkele keren naar Hongarije en keerde terug in Kyiv. De berichten zijn vertaald uit het Russisch.
communiceert met de Oekraïense Elena (70), bij wie ze studeerde in Kyiv.
‘Het is een wonder dat er honderden mensen uit Olesjky gered zijn. Allereerst hielden ze het vier jaar vol onder de Russische bezetting. En sinds mei zaten ze ook nog zonder voedsel, omdat Rusland elke vorm van noodhulp aan het stadje verboden had. De inwoners schijnen gras te hebben gegeten, dennenappels, muizen, duiven en soms hun eigen huisdieren. Water dronken ze uit verwarmingsbuizen.’
‘In 2022 werd mijn geboortestad Cherson acht maanden lang bezet door het Russische leger. Op dat moment had ik daar nog twee nichten wonen, Vera en Ira, die mij op de hoogte hielden van hun situatie. Ze vertelden mij over de tekorten in de supermarkten. Over honger. Over tomaten die verdwenen en waar een Russisch exemplaar voor in de plaats kwam: een veel kleinere en minder smakelijke.
‘Ze schreven mij hoe de stad veranderde. In het huis naast Vera kwamen Kadyrovtsy te wonen: Tsjetsjenen die onder leiding van Kadyrov voor Poetin vochten. Vijf mannen namen hun intrek in het appartement dat even daarvoor nog bewoond werd door Vera’s buren, een stel dat direct gevlucht was toen de invasie begon.
‘De Kadyrovtsy hadden alle spullen uit het huis gegooid en voor de deur in brand gestoken. Vera stond compleet machteloos tegenover alles wat er gebeurde. Ze bleef binnen en hield de gordijnen dicht. ’s Avonds hoorden ze de Kadyrovtsy schreeuwen en dronken worden, ze maakten een enorm lawaai. Overdag liepen ze door de wijk in uniformen. Ze hadden baarden en droegen dolken of mitrailleurs bij zich.
‘In een andere wijk in Cherson, bij mijn nicht Ira, liepen er geen Kadyrovtsy rond, maar Boerjaten, afkomstig uit de Siberische deelrepubliek Boerjatië. Het waren piepjonge jongens, vaak boeddhist en afkomstig uit arme dorpjes. Ze konden niet lezen en schrijven en deden hun behoefte in de portieken van huizen.
‘In tegenstelling tot de Kadyrovtsy hadden de Boerjaten totaal geen gezag. Ze waren verantwoordelijk voor de invoering van de roebel en de Moskou-tijd in Cherson, maar kregen dat niet voor elkaar. Klokken werden steeds weer verzet en mensen bleven gewoon met grivna betalen.
‘Ira ging – in tegenstelling tot Vera – wel naar buiten. Overdag deed ze klusjes aan de voorkant van haar huis en zo kwam ze weleens in aanraking met een Boerjat. Ze vertelde: ‘Gisteren stond er weer zo’n snotneus voor me, met een machinegeweer. Ik gaf hem twee peren. Toen zei ik streng dat hij weg moest gaan, omdat ik het druk had. Hij knikte alsof ik zijn moeder was. Blij als een kind liep hij weg met die peren.’
‘Op 11 november 2022, bijna vier jaar geleden, werd Cherson bevrijd. En nog steeds hoor ik van mijn nichten nieuwe verhalen over die bizarre bezetting. Ik schrijf je dit omdat ik denk dat we te weinig horen over hoe het leven is en was onder Russisch gezag. Al hoop ik dat de geredde inwoners van Olesjky hun verhalen nu zoveel mogelijk met de wereld zullen delen.’
Meer afleveringen van De Schuilkelder vindt u in dit dossier over de oorlog in Oekraïne.
Source: Volkskrant