Meestercineast Pedro Almodóvar zet de kijker op het verkeerde been en laat steeds de grens tussen feit en (auto)fictie vervagen. Maar ondanks al het fraais blijft Amarga Navidad aan de oppervlakte.
schrijft voor de Volkskrant over film, met speciale aandacht voor filmmuziek en horror.
Een geslaagde vorm van kijkersbedrog, zo zijn de beginscènes van Amarga Navidad te omschrijven. De 24ste film van meestercineast Pedro Almodóvar opent in het Madrid van 2004, op een stormachtige zomeravond, net wanneer commercialregisseur Elsa (Bárbara Lennie) wordt geveld door migraine. Alsof het dondert in haar hoofd, zegt ze tegen partner Bonifacio (Patrick Criado). De bliksem weerkaatst op de wanden van hun kleurige designappartement.
Hoe ellendig de situatie ook is, je ziet twee mooie, sterk op elkaar ingespeelde geliefden die ook voor zulke gruwelmomenten hun routine hebben ontwikkeld. Het zijn personages waar de film makkelijk op zou kunnen steunen. Maar Amarga Navidad heeft dat punt amper bereikt of de film schakelt over naar 2026, waar cineast Raúl Rossetti een nieuw scenario schrijft. Elsa en brandweerman en stripper Bonifacio blijken zíjn hoofdpersonages te zijn. Verzinsels op een computerscherm.
Amarga Navidad wil je vaker op het verkeerde been zetten en vervaagt telkens de grens tussen feit en (auto)fictie. Almodóvar modelleerde Raúl Rossetti duidelijk naar zichzelf, zoals hij dat eerder deed met de getroebleerde regisseur uit Dolor y gloria (2019). Misschien dat het spiegelspel van Amarga Navidad (‘Bittere kerst’) al bij hém begint.
Raúl (Leonardo Sbaraglia) is een gelauwerde, maar creatief geblokkeerde kunstenaar. Wanneer zijn agent Mónica (Aitana Sánchez-Gijón) vanwege tragische omstandigheden verlof neemt, plukt Raúl elementen uit haar privéleven om het verhaal van Elsa in een frisse richting te duwen. Steeds weer tapt hij de levens van zijn naasten af voor eigen gewin. Intussen laat hij Elsa, die óók haar carrière als filmmaker wil reanimeren, dezelfde ethische grenzen overschrijden: stiekem profiteert ze van de problemen van haar hartsvriendin Patricia (Victoria Luengo).
De verhaallijnen, dubbele bodems en alter ego’s van Amarga Navidad zijn smaakvol aaneengesmeed. Natuurlijk: Almodóvar (The Room Next Door) kán simpelweg niet anders. De film is als een doos vol exquise Almodóvar-bonbons, van de locatieopnames op vulkaaneiland Lanzarote tot de flamboyante bijrol van Rossy de Palma. Het production design en de muziek van vaste componist Alberto Iglesias zijn ravissant als altijd.
En toch werkt het niet echt. Het gegoochel met narratieve lagen voelt gaandeweg sleets, het basismateriaal te dun en oninteressant. Een verrassend bedoelde wending maakt weinig indruk, en net wanneer je denkt dat de film met hernieuwde energie aan zijn volgende fase begint, is-ie alweer afgelopen.
Ondanks al het fraais blijft Amarga Navidad aan het oppervlak van zijn reflecties. Dan ga je toch vermoeden dat de Spaanse grootmeester ook persoonlijk te weinig inspiratie had.
Drama
★★★☆☆
Regie Pedro Almodóvar
Met Bárbara Lennie, Leonardo Sbaraglia, Patrick Criado, Victoria Luengo, Aitana Sánchez-Gijón
111 min., in 54 zalen.