De regeringspartijen hebben onderling afgesproken dat ze op 12 november verdeeld kunnen stemmen over wijzigingsvoorstellen van de oppositie voor het belastingplan, zolang ze elkaars ‘gevoeligheden’ en het coalitieakkoord respecteren.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Dat hebben meerdere coalitiebronnen bevestigd. De interne afspraak om elkaar bij de stemming eventueel los te laten is maandagavond gemaakt. De beslissing is uit nood geboren, omdat het kabinet na maandenlang overleg met de oppositie nog steeds niet verzekerd is van een meerderheid in de Eerste Kamer voor het belastingplan. De coalitie komt daar zestien zetels tekort.
Een week voor de cruciale stemming in de Tweede Kamer willen vooral D66 en het CDA alles op alles zetten om zich ervan te verzekeren dat het belastingplan ook de senaat overleeft. Dat betekent dat ze welwillend kijken naar de amendementen (wijzigingsvoorstellen) van de oppositie en die indien mogelijk willen steunen. Door het belastingplan nogmaals bij te buigen naar de zin van een aantal oppositiepartijen, hopen CDA en D66 de gezochte meerderheid in de Eerste Kamer al voor 12 november binnen te hengelen.
De VVD zit veel relaxter in de wedstrijd en gaat er in tegenstelling tot de twee coalitiegenoten vanuit dat het sowieso wel goed komt in de Eerste Kamer. In de Tweede Kamer lijkt een meerderheid al binnen dankzij steun van de ChristenUnie, 50Plus en (waarschijnlijk) de Groep Markuszower. De taxatie van de VVD is dat de senaat het belastingplan niet zal durven verwerpen, omdat die stemming pas half december plaatsvindt.
De VVD denkt dat de meeste oppositiefracties niet verantwoordelijk willen zijn voor het torpederen van fiscale wetgeving die deels twee weken later al moet ingaan. Dat scenario zou de Belastingdienst in grote problemen brengen, omdat honderdduizenden voorlopige belastingaanslagen dan al verstuurd zijn. Die aanslagen moeten dan achteraf allemaal gecorrigeerd worden. Dat zou niet alleen veel extra werk voor de Belastingdienst betekenen, maar ook leiden tot forse naheffingen voor de grote groep burgers die in eerste instantie een te lage aanslag kreeg.
D66 en CDA vinden het dan weer onverantwoord om het lot van het belastingplan te laten afhangen van het verantwoordelijkheidsgevoel van zo’n twaalf senatoren (ChristenUnie en 50Plus hebben er samen vier). CDA-leider Henri Bontenbal noemde die gok dinsdag ‘casinopolitiek’.
Maar de coalitie beseft ook dat er weinig kans is dat D66, CDA en VVD het gezamenlijk eens worden over de amendementen van de oppositie. Die onderlinge verdeeldheid is immers ook de oorzaak van het uitblijven van een belastingplanakkoord met voldoende oppositiepartijen. De VVD is tegen fel hogere vermogensbelastingen, terwijl D66 en CDA daar wel voor openstaan.
Dat is mogelijk een andere reden waarom de VVD niet verder wil onderhandelen: het belastingplan en het daarmee samenhangende wetsvoorstel voor de nieuwe vermogensbelasting zijn in de recentste versie meer naar rechts dan naar links opgeschoven. Pro en Volt concludeerden zaterdag na het Catshuisoverleg ook dat het kabinet zich van hen verwijderde, in plaats van toenadering te zoeken.
Het financiële plaatje dat er nu ligt, is meer toegesneden op het rechtse blok JA21, SGP en BBB. De VVD denkt dat die partijen, als puntje bij paaltje komt, niet tegen belastingplannen zullen stemmen die in hun politieke straatje passen, enkel en alleen omdat het kabinet niet wil toegeven op de ‘immateriële eisen’ stikstof (BBB), abortus (SGP) en ‘het dwangelement uit de Spreidingswet’ (JA21).
Het radicaal-rechtse trio klinkt op die drie punten de laatste dagen inderdaad opvallend verzoenend; SGP-leider Stoffer vraagt alleen nog uitstel van een paar medisch-ethische besluiten die zijn partij pijn doen. Landbouworganisatie LTO is niet van tafel gelopen nadat landbouwminister Jaimi van Essen zijn stikstofwetgeving dinsdag naar de Tweede Kamer stuurde. Dat geeft de BBB wellicht ruimte om zijn stikstofeisen iets te matigen.
En JA21 praat intensief met asielminister Bart van den Brink over de Spreidingswet, met als doel een formulering waar het kabinet mee kan leven en die JA21-fractievoorzitter Joost Eerdmans als onderhandelingstrofee kan presenteren. De VVD ziet deze tekenen aan de wand en heeft daarom goede hoop dat het rechtse blok uiteindelijk door de knieën gaat.
Het komt de partij daarom slecht uit dat CDA en D66 niet willen afwachten en er per se vóór 12 november met de oppositie uit willen komen. Maar zij hielden in het coalitieoverleg maandagavond voet bij stuk. De VVD vindt de eisen van Pro en Volt (hogere belastingen op vermogen) onverteerbaar. De enige oplossing was om elkaar binnen de grenzen van het coalitieakkoord enige vrijheid te gunnen.
D66 en CDA mogen dus niet voor een amendement stemmen dat het verlagen van de hypotheekrenteaftrek bepleit, want in het coalitieakkoord staat dat er niet getornd wordt aan de ‘fiscale behandeling van het eigen huis’. Maar beide partijen zullen waarschijnlijk wél het amendement steunen dat de ChristenUnie woensdag indiende om de ontwijkingsconstructie ‘schenken op papier’ aan te pakken. De VVD zal daartegen stemmen, want zij was ook tegen de motie die de ChristenUnie daar eerder over indiende (D66 en CDA waren voor).
Pro en Volt kwamen woensdag tijdens het eerste plenaire Kamerdebat over het belastingplan al met hun eerste amendement. Pro-fractievoorzitter Jesse Klaver stelt mede namens Volt voor de vermogensbelastingen te verhogen voor bedrijfseigenaren (box 2) en particulieren met minstens een miljoen euro aan beleggingen of spaargeld (box 3).
Pro en Volt willen een toptarief van 45 procent in box 3 invoeren (het reguliere tarief is 36 procent) en het toptarief in box 2 verhogen van 31 naar 33 procent. De inkomstenbelasting willen zij in 2028 1,5 miljard minder verhogen dan het kabinet in het belastingplan voorstelt. Net als de ChristenUnie willen ook Pro en Volt dit deels betalen door de mogelijkheid van ‘papieren schenkingen’ te schrappen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant