Na de desastreus verlopen midterms zoeken de Republikeinen een zondebok. De kritiek op president Trump zwelt aan, maar het makkelijkste slachtoffer is Pete Hegseth, als minister verantwoordelijk voor de Iran-oorlog. Zowel vanuit de Democraten als de Republikeinen liggen plannen om hem weg te sturen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
Alle politieke partijen zijn potentiële slangenkuilen. En slangenkuilen zijn nooit prettig. Maar ze zijn het gevaarlijkst op het moment dat er schuldigen moeten worden aangewezen voor waarschijnlijk de grootste verkiezingsnederlaag in een halve eeuw.
De slang die ’m nu het meest moet knijpen heet Pete Hegseth. Het was weliswaar de Amerikaanse president Donald Trump die dit voorjaar de opdracht gaf om zonder toestemming van het Congres de aanval op Iran te openen, maar het was Hegseth die vanaf zijn inauguratie deze oorlog (en eigenlijk elke mogelijke oorlog) vurig bepleitte.
Ook bleek hij een veel te rooskleurig beeld te hebben geschetst van de mogelijkheden om deze oorlog snel te winnen. Een geschikte exitstrategie heeft het Pentagon daarentegen niet bedacht.
Kiezersonderzoeken laten consistent zien dat economie, gezondheidszorg en Iran de belangrijkste zorgen van de kiezers waren op weg naar de midterms. Een in opdracht van persbureau AP op verkiezingsdag afgenomen peiling onder bijna 40 duizend Amerikanen gaf 60 procent aan de oorlog tegen Iran ‘een verkeerde beslissing’ te vinden, vooral vanwege de hoge brandstofprijzen die er het gevolg van zijn. Vicepresident JD Vance noemde de Iran-oorlog woensdag de reden dat zijn partij de verkiezingen verloor.
Hegseth als hoogste politieke verantwoordelijke is dus een logische zwakste schakel. Vooral omdat hij in anderhalf jaar ministerschap ook tal van andere dingen deed die critici als wettelijk of moreel discutabel beschouwen: de zuiveringen in de hogere rangen van het leger (zonder officiële reden, maar schijnbaar gericht op het terugdraaien van diversiteit), de dodelijke raketaanslagen op vermeende smokkelbootjes in het Caribisch gebied en het vernoemen van kazernes naar oud-militairen die fervent voorstanders waren van slavernij.
Of, zoals een anonieme Republikein uit kringen rond het Witte Huis zei tegen CNN: ‘Pete is vanaf het begin of oneerlijk of onjuist geweest, over doelstellingen en tijdlijnen. Beide zijn onacceptabel.’
Bij Trumps eerste optreden na het krakende verkiezingsverlies, tijdens een dissociatief-vrolijke rondleiding door de presidentiële balzaal in aanbouw, gaf ook de president desgevraagd toe dat de gevolgen van de Iran-oorlog zijn partij geen goed hebben gedaan. Al was die oorlog volgens hem wel ‘onvermijdelijk.’
Toen journalisten hem vroegen naar een mogelijk ontslag van Hegseth, nam Trump zijn minister in bescherming. ‘Nee, ik vind dat hij zijn werk uitstekend doet.’ Het is bekend dat Trump persoonlijk erg op Hegseth is gesteld, niet in de laatste plaats omdat zijn uiterlijk voldoet aan zijn Hollywood-fantasie van een legerleider met bollende bicepsen en vierkante kaaklijn – ‘alsof-ie zo uit het castingbureau is weggelopen’.
Tegelijkertijd zitten aan Trumps loyaliteiten vaak een houdbaarheidsdatum die verstrijkt op het moment dat de president in het nauw zit, zoals nu. Als Trump besluit Hegseth te ontslaan, zal hij dat doen voor de inauguratie van het nieuw samengestelde Congres op 5 januari. Nu kan de Republikeinse meerderheid nog moeiteloos de kandidaat van zijn voorkeur door de stemming loodsen.
Maar ook als Trump Hegseth voorlopig met rust laat, is diens toekomst in de regering onzeker. Want oog in oog met de verkiezingsuitslag kondigden verschillende Republikeinse Congresleden woensdag aan een afzettingsprocedure tegen hem te willen beginnen. Wat betreft Afgevaardigde Thomas Massie uit Kentucky gebeurt dat meteen volgende week. Massie verloor eerder dit jaar Republikeinse voorverkiezingen en hoeft dus geen rekening te houden met zijn eigen politieke carrière. Republikeins senator Thom Tillis uit North-Carolina zei dat Hegseth wat hem betreft moet vertrekken en waarschuwde dat er voor de minister ‘een afrekening aankomt.’
Ook de Democraten dreigen al langer met een afzettingsprocedure. Hakeem Jeffries, vanaf januari de voorzitter van het Huis, zei vorige week te verwachten dat Trump Hegseth afzet. En dat hij zou ingrijpen als de president dat verzuimt. Donderdag zei ook Mark Kelly, de ex-astronaut en senator uit Arizona over wie wordt gezegd dat hij presidentiële ambities koestert, dat Hegseth ‘een ramp voor het Pentagon’ is en dat hij ‘moet gaan.’
Voor een zogenoemde impeachment is de instemming van tweederde van de honderd Senatoren nodig. Flink wat Republikeinen zouden dan met de Democraten moeten meestemmen.
Maar het is niet ondenkbaar dat Trump Hegseth naar de zijlijn dirigeert voor het zover is. Dat zijn geduld met de oorlogszuchtige oorlogsminister op kan raken, bleek onlangs toen de president Hegseth verbood de executie van een veroordeelde ex-militair live uit te zenden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant