De Democraten boeken een monsterzege tijdens de tussentijdse verkiezingen. De Amerikaanse kiezer rekent af met het tijdperk Trump.
Een meerderheid in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden kan de Democraten nauwelijks meer ontgaan. Bekijk onze uitslagenpagina hier.
Meer weten over de Amerikaanse politiek? Lees hier al onze artikelen.
De rijkste man van de wereld, Elon Musk, heeft sinds de tussentijdse verkiezingen in de VS, waarin hij Republikeinse kandidaten fors steunde, tientallen miljarden dollars van zijn vermogen in rook zien opgaan. Alleen al op donderdag werd hij tachtig miljard dollar minder waard door de daling van de aandelenkoers van zijn bedrijven SpaceX en Tesla.
Op woensdag was de schade van de koersverliezen al opgelopen naar ruim 33 miljard dollar. Beleggers vrezen dat de Democratische zege bij de verkiezingen gevolgen zal hebben voor de groeimogelijkheden van de techbedrijven van Musk en dat de miljardair harder zal worden aangepakt. In de thuisstaat van Musk, Texas, versloeg de Democraat Gina Hinojosa de Republikeinse gouverneur. Ook won een Democraat een senaatszetel.
Hinojosa pleitte tijdens de campagne voor een moratorium op de bouw van datacenters. Ook bekritiseerde ze de belastingvoordelen die haar Republikeinse voorganger de bedrijven van Musk gaf. Op donderdag daalde de koers van Tesla met 11,5 procent en die van SpaceX met acht procent. Het vermogen van Musk is nu volgens Bloomberg gedaald naar 785 miljard dollar.
Stieven Ramdarie
In de progressieve staat Washington, die doorgaans Democratisch stemt, is bij de tussentijdse verkiezingen een voorstel aangenomen dat transgender scholieren verbiedt deel te nemen aan vrouwensporten. Het voorstel werd met bijna 57 procent aangenomen.
Washington, een staat aan de Amerikaanse westkust, schaart zich hiermee in het rijtje van 27 staten dat in de afgelopen jaren een soortgelijk verbod heeft aangenomen. Scholieren en studenten in de westelijke staat moeten nu een schriftelijke verklaring van een zorgverzekeraar inleveren waarin staat wat hun geslacht is.
Het is voor het eerst dat in Washington zo’n verbod is aangenomen. De conservatieve actiegroep Let’s Go Washington, initiatiefnemer van het voorstel, sprak van een duidelijke overwinning. ‘Opkomen voor meisjes is eenvoudig en dat hebben we hier in de staat Washington gedaan’, twitterde de organisatie. ‘Dit is een overwinning voor meisjes.’
No Hate in WA, de organisatie die een belangrijke rol speelde bij het verzet tegen het voorstel, blijft transgenders steunen die getroffen zijn door het verbod. ‘Jullie horen hier thuis, op het veld, in het team’, aldus campagnemanager Libby Watson. ‘Wij staan achter jullie en zullen blijven strijden voor een dag waarop jullie zonder controverse kunnen sporten.’
Stieven Ramdharie
Een nationale rechter heeft tijdelijk het begin van de bouw van een 76 meter hoge triomfboog in de Amerikaanse hoofdstad Washington geblokkeerd. De beslissing van de rechter kwam vrijwel direct nadat een federale commissie groen licht had gegeven voor de bouw van het monument. De triomfboog is een idee van president Donald Trump.
Tegenstanders van het project waren naar de rechter gestapt met het verzoek de werkzaamheden te blokkeren nog voordat ze beginnen. Zij voerden aan dat het bouwwerk de nabijgelegen nationale begraafplaats Arlington zou overschaduwen en de plechtige as tussen de begraafplaats en het Lincoln Memorial zou verstoren. Ook zou het project in strijd zijn met de federale wetgeving, aangezien het Congres er geen toestemming voor heeft gegeven. (ANP)
Een federale commissie heeft groen licht gegeven voor de bouw van een 76 meter hoge triomfboog in de Amerikaanse hoofdstad Washington. Dat meldt onder meer The Washington Post. De triomfboog is een idee van president Donald Trump.
De National Capital Planning Commission, die grotendeels uit bondgenoten van president Donald Trump bestaat, verleende donderdagavond (lokale tijd) definitieve goedkeuring aan het monument, na meer dan acht uur aan publieke getuigenissen en verhit debat. Volgens regeringsfunctionarissen kan de bouw direct van start gaan, aldus The Washington Post.
Tegenstanders van het project zijn naar de rechter gestapt met het verzoek de werkzaamheden te blokkeren nog voordat ze beginnen. Zij voeren aan dat het bouwwerk de nabijgelegen nationale begraafplaats Arlington zou overschaduwen en de plechtige as tussen de begraafplaats en het Lincoln Memorial zou verstoren. Ook zou het project in strijd zijn met de federale wetgeving, aangezien het Congres er geen toestemming voor heeft gegeven.
ANP
De aankomend gouverneur van de Amerikaanse staat Texas, de Democraat Gina Hinojosa, wil dat de staat zijn coulante houding tegen datacenters laat varen zolang er geen maatregelen zijn getroffen om de inwoners van Texas te beschermen. Dat zei ze in een interview met CNN.
'We gaan wetgeving invoeren om de inwoners van Texas te beschermen, en we moeten stoppen met de huidige gang van zaken rond datacenters totdat die bescherming er is', aldus Hinojosa.
Tijdens haar verkiezingscampagne beloofde Hinojosa dat ze de ontwikkeling van nieuwe datacenters een halt toe zou roepen. 'Het is niet zo dat ik een hekel heb aan datacenters. Ik heb een hekel aan de manier waarop ze misbruik maken van Texas, en daar komt een einde aan zodra ik gouverneur ben', zei ze onder meer.
ANP
Thomas Massie, een Republikeins lid van het Huis van Afgevaardigden, heeft tegen persbureau Bloomberg gezegd dat hij 'absoluut' een voorstel tot afzetting indient tegen minister van Defensie Pete Hegseth zodra het Huis volgende week weer bijeenkomt. Om zo'n procedure te starten, is een gewone meerderheid in het Huis genoeg.
Massie probeerde al eerder om Hegseth af te laten zetten vanwege het voeren van een oorlog met Iran zonder toestemming van het Congres. Destijds hield de Republikeinse meerderheid de procedure tegen. Dat ligt wellicht anders nu de door Hegseth bepleite oorlog tegen Iran mede heeft bijgedragen aan het enorme Republikeinse verlies tijdens de midterms, denkt Massie.
Het voorstel van Massie om een afzettingsprocedure tegen Hegseth te starten, kan naar verwachting rekenen op brede steun van de Democraten. Massie schat in dat ook genoeg Republikeinen voor zijn voorstel zullen stemmen. Zij zouden volgens hem niet publiekelijk hun steun willen uiten voor de onder vuur liggende Hegseth.
Massie heeft zo'n haast met zijn voorstel omdat hij in januari, als het nieuwe Congres wordt ingezworen, niet in het Huis zal terugkeren. In het volgende Congres zullen de Democraten meerderheden hebben in zowel de Senaat als het Huis.
ANP
Donald Trump heeft het Oval Office, de presidentiële werkkamer in het Witte Huis, tot nationaal monument verklaard. Daartoe zette de Amerikaanse president donderdag zijn handtekening. Trump wil zo vermijden dat zijn opvolgers de wijzigingen die hij aanbracht in het kantoor weer ongedaan kunnen maken. Hij liet er onder meer de muren met bladgoud decoreren.
Oud-president Barack Obama liet zich onlangs lacherig uit over de aanpassingen die Trump er doorvoerde. Volgens hem ziet de kamer er tegenwoordig uit alsof 'Saddam Hoessein een Cheesecake Factory (een Amerikaanse fastfoodketen die bekendstaat om zijn kitscherige interieur, red.) heeft geopend'.
Trump heeft diverse architecturale aanpassingen doorgevoerd in het Witte Huis. Zo liet hij in de kabinetsruimte nieuwe kroonluchters installeren. Aan de oostvleugel van het gebouw laat hij een nieuwe balzaal optrekken, die eveneens een monument moet worden. Zo wordt het onmogelijk om de ruimtes te 'vernielen, plat te gooien of aan te raken', zei hij donderdag tegen verslaggevers.
ANP
De Democraten zijn verzekerd van ten minste 250 zetels in het Huis van Afgevaardigden. Dat concluderen CNN en persbureau AP. Het is de eerste keer dat de Democratische fractie zo groot is sinds de verkiezingen van 2008, toen Barack Obama voor het eerst tot president werd verkozen en de Democraten een grote verkiezingsoverwinning boekten. Er zijn nog meer dan twintig zetels waarvan de winnaar nog niet bekend is, dus het totale aantal Democratische zetels kan nog hoger uitvallen.
Met deze uitslag hebben de Democraten de komende twee jaar een comfortabele meerderheid in het Huis. Ook in de Senaat stevenen de Democraten af op een meerderheid van zeker 54 zetels, tegenover 44 voor de Republikeinen. Alleen in Alaska en Mississippi zijn nog Senaatszetels te verdelen. In beide staten heeft de Democratische kandidaat voorlopig een krappe voorsprong.
Daan de Vries
De Republikeinse volksvertegenwoordiger Thomas Massie wil volgende week een stemming afdwingen over een afzettingsprocedure tegen de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth. Dat zei hij tegen CNN. Meerdere Republikeinse bronnen verwachten dat het Huis van Afgevaardigden daarmee instemt.
Volgens de nieuwszender houden Republikeinse parlementariërs Hegseth medeverantwoordelijk voor de zware verkiezingsnederlaag van hun partij. Hij zou president Donald Trump hebben overgehaald Iran aan te vallen zonder plan om de oorlog te beëindigen. Ook zou hij een snelle overwinning te rooskleurig hebben voorgesteld.
Trump blijft voorlopig achter zijn minister staan. Hij zei woensdag dat Hegseth ‘heel goed werk’ levert en ontkende hem te willen ontslaan.
ANP
Amerikaanse markten reageerden positief op de Democratische monsterzege van de tussentijdse verkiezingen. Volgens de economische krant Wall Street Journal rekenen investeerders op een meer voorspelbare economie met een Democratisch congres om president Trump te beteugelen. Al waren er ook verliezers op de beurs.
Met name de AI-industrie kreeg een klap te verduren. Zo daalde de aandelenkoers van chipmaker Nvidia met ruim 3 procent. Veel van de gekozen Democratische vertegenwoordigers voerden campagne tegen het aanleggen van datacentra in hun staten. In onder andere Texas en Ohio verschuift de aandacht daardoor nu naar de negatieve kanten van de industrie, met zorgen over onder meer elektriciteitskosten en watergebruik. Onder Republikeins leiderschap lag de nadruk voornamelijk op het winnen van de AI-race met China.
De dreiging van strengere regulatie op AI-gebied is voor techmiljardair Elon Musk slecht nieuws. Hij plaatste eerder vandaag op X: ‘Datacentra in de ruimte zien er op dit moment best aantrekkelijk uit.’ Aandelen van SpaceX, zijn AI- en ruimtevaartbedrijf daalden vandaag met bijna 4 procent en ook de koers van Tesla ging omlaag. Om dergelijke situaties te voorkomen, doneerde Musk zeker 400 miljoen dollar aan de Republikeinse verkiezingscampagne.
Toch verliezen investeerders geen vertrouwen in de grote spelers in het tech- en AI-veld. De koersen van Microsoft, Alphabet en Amazon stegen juist, waardoor de beurs over het algemeen geen verlies leed. Ook banken, vastgoedontwikkelaars, autofabrikanten en winkelketens zoals Walmart gingen erop vooruit.
Opvallend is dat investeerders lijken in te spelen op een einde of afzwakking van de aanvallen op Iran. Nadat vicepresident JD Vance de Iran-oorlog als ‘de reden dat we hebben verloren’ had aangeduid, daalden de aandelenkoersen van wapenfabrikanten en defensiegerelateerde bedrijven zoals Lockheed Martin. Ook speculeren beleggers dat de olieprijs zal dalen, in de verwachting dat de Trump-regering met de oorlog zal stoppen. Niet iedereen deelt die hoop. Energie-adviseur Bob McNally verwacht niet dat Trump opeens zal weglopen van de oorlog in Iran, zegt hij tegen CNN. ‘Hij heeft de politieke prijs al betaald. In zekere zin is hij nu van die last bevrijd.’
Lisa Belt
De Democratische fractievoorzitter in het Huis van Afgevaardigden, Hakeem Jeffries, heeft zich kandidaat gesteld voor het voorzitterschap van het Huis. Een dag na de verkiezingszege van de Democraten vroeg Jeffries zijn collega’s in een brief om zijn kandidatuur te steunen.
Zijn kandidatuur werd al verwacht. Als Jeffries het voorzitterschap in de wacht sleept, wordt hij de eerste zwarte voorzitter van het Huis in de Amerikaanse geschiedenis. ‘De dagen waarin het Huis functioneerde als een dochteronderneming van de regering-Trump zijn voorbij’, schrijft hij in de brief.
De huidige voorzitter van het Huis is de Republikein Mike Johnson. Hij liet eerder op woensdag weten na zijn vertrek als voorzitter ook niet door te willen gaan als fractieleider van de Republikeinen.
ANP
Vier jaar geleden schreef correspondent Maral Noshad Sharifi dit profiel over Hakeem Jeffries.
President Trump erkent dat zijn oorlog tegen Iran een rol heeft gespeeld bij het enorme verlies dat de Republikeinen hebben geleden tijdens de tussentijdse verkiezingen. Trumps vicepresident JD Vance zei eerder vandaag op X dat die oorlog dé verklaring voor het verlies is. Trump reageerde daarop terwijl hij journalisten toesprak vanuit de toekomstige balzaal aan het Witte Huis – op de bouwplaats werd vandaag de laatste balk aangelegd, reden genoeg voor Trump om de pers bijeen te roepen.
Volgens Trump was de Iran-oorlog het verlies van de verkiezingen simpelweg waard. De president erkent dat de oorlog de brandstofprijzen ‘op de korte termijn een beetje’ zou hebben opgedreven. Tegelijkertijd zei Trump dat als hij het over moest doen, hij ‘niets anders zou hebben gedaan’.
Verder zegt Trump geen spijt te hebben van zijn campagnestrategie voor de tussentijdse verkiezingen. Hij houdt vol dat als hij zelf op het stembiljet had gestaan, de Republikeinen wel zouden hebben gewonnen. ‘Het is niet gelukt om de liefde (van zijn supporters, red.) over te brengen op de kandidaten.’
Ondertussen wijzen steeds meer Republikeinen naar Trump als zondebok voor de gigantische verliezen dinsdag. Na Vance, die Trump niet expliciet noemde, gaf de Republikeinse afgevaardigde Glenn Grothman Trumps gedrag de schuld van de nederlaag. Op regionale radio in zijn staat Wisconsin zei Grothman: ‘Ik denk dat het neerkomt op het gedrag van president Trump. Hij spreekt soms ongepast.’
Lisa Belt
Vicepresident JD Vance wijt het grootschalige verlies van de Republikeinen aan de oorlog in Iran, die is begonnen door zijn president. In een lange post op X stelt hij: ‘De reden dat we hebben verloren, is de oorlog.’ Volgens hem weet ‘iedereen’ dat en heeft zelfs president Trump dat gisteravond toegegeven.
Amerikaanse media noemen de verklaring het startschot van Vance’ campagne voor de presidentsverkiezingen in 2028. Hij distantieert zichzelf expliciet van de oorlog die Trump begon en schrijft: ‘Als je wilt beweren dat het de moeite waard was om de Senaat voor de komende zes jaar kwijt te raken, doe dat dan. Bewijs dat het de moeite waard was om die prijs te betalen.’
Vance beschrijft vier kernpunten waarom Republikeinse stemmers dit keer op Democratische kandidaten hebben gestemd. Het is een lijstje dat bijna doet denken aan campagneplan: ‘1) beëindig de oorlog, 2) focus op de kosten van levensonderhoud en inflatie, 3) zet Amerika op de eerste plaats en 4) verander onze band met Israël.’
Aan het einde van zijn verklaring roept hij boze Republikeinse stemmers op om te stemmen op Republikeinen die hun ‘wereldbeeld’ delen. CNN-analist Stephen Collinson schrijft: ‘Mensen grapten gisteren dat de presidentscampagne van 2028 woensdagochtend van start zou gaan. JD Vance heeft daar zojuist werkelijkheid van gemaakt.’
Donald Trump jr., de zoon van de president, sluit zich aan bij ‘elk woord’ van Vance. Zowel Vance als Trump jr. heeft zich vaker kritisch geuit over de oorlog in Iran.
Lisa Belt
Every word of this is 💯💯💯
De Republikeinse Afgevaardigden Jim Jordan en Steve Scalise hebben zich als eersten gemeld in de strijd om het fractievoorzitterschap van hun partij in het Huis van Afgevaardigden. Door hun verkiezingsnederlaag verliezen de Republikeinen de meerderheid in het Huis. De Republikeinse fractievoorzitter zal de komende twee jaar een belangrijke rol spelen in de strijd tussen de Democratische meerderheid en de Republikeinse minderheid.
De huidige voorzitter van het Huis, Mike Johnson, heeft eerder vandaag gezegd dat hij geen gooi zal doen naar het leiderschap van de Republikeinse fractie. Jim Jordan, een zeer conservatieve Afgevaardigde die bekendstaat als een trouwe bondgenoot van president Donald Trump, heeft zich vandaag wel gemeld. In een brief aan zijn fractiegenoten pleit hij voor een felle koers. ‘Verkiezingen win je door aan te vallen, niet door te verdedigen’, aldus Jordan. De 62-jarige Jordan was in 2023 kandidaat om voorzitter te worden van het Huis, maar verloor toen van Mike Johnson.
Ook Steve Scalise werd bij de voorzittersverkiezing in 2023 verslagen door Johnson. De afgelopen jaren was Scalise na Johnson al de belangrijkste Republikein in het Huis. Enkele uren na Jordan heeft Scalise zich gemeld als tweede kandidaat-fractievoorzitter. Scalise is net als Jordan aartsconservatief, maar staat dichterbij de traditionele Republikeinse partijtop dan Jordan, die een vertegenwoordiger is van Trumps populistische en radicaalrechtse partijvleugel.
Daan de Vries
De scheidend voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Mike Johnson, houdt vol dat de Republikeinen een goede campagne hebben gevoerd. ‘We hebben ons punt gemaakt op basis van gezond verstand’, zei Johnson in een eerste reactie. ‘Het was een keuze tussen gezond verstand en gekkigheid’, voegde hij daaraan toe.
Geen enkel gezin zal erop vooruitgaan nu de Democraten meer macht krijgen, meende Johnson. ‘Ze zullen het Congres in een circus veranderen.’ Johnson werd zelf wel herkozen in het Huis, namens een kiesdistrict in Louisiana. CNN meldt op gezag van ingewijden dat hij geen leider van de Republikeinen in het Huis wil worden.
President Trump reageerde aanvankelijk sportiever, accepteerde zijn nederlaag en zei dat de Democraten het goed gedaan hadden. Na een nachtje slapen postte hij op Truth Social een plaatje van een rood petje met het woord ‘VETO’ erop, mogelijk een waarschuwing dat hij van plan is alle Democratische plannen met een presidentieel veto tegen te houden.
Dylan van Bekkum
In een referendum heeft een meerderheid van de kiezers in Missouri een nieuwe tekening van de kieskaart verworpen. Het hertekenen van een district bij toekomstige verkiezingen in Kansas City in het voordeel van de Republikeinen gaat daarmee niet door.
Had de voorgestelde hertekening doorgang gevonden, dan zou een aantal Democratische wijken samengevoegd worden met een Republikeins district. Het nieuwe, samengevoegde district had bij de vorige presidentsverkiezingen in 2024 voor Trump gekozen, terwijl in de huidige vorm 61 procent nog voor Harris stemde.
Het referendum was afgedwongen door de actiegroep People Not Politicians. Uiteindelijk stemde liefst 62 procent tegen de hertekening, en 38 procent voor.
Dylan van Bekkum
In hoofdsteden wereldwijd is gereageerd op de afstraffing die de Amerikaanse president Donald Trump heeft gekregen. De Franse minister van Financiën Roland Lescur zegt nauwgezet in de gaten te houden of Trump zijn oorlogsvoering en handelen op de brandstofmarkt aanpast. De oplopende benzinekosten lijken voor veel Amerikanen een reden voor de Democraten te kiezen.
Toch wilde hij nog niet vooruitlopen op een omslag in Amerikaans beleid, vanwege het ‘onvoorspelbare’ karakter van Trump. ‘We moeten de komende dagen goed opletten’, zei hij bij de Franse zender BFM.
De Duitse defensieminister Boris Pistorius (SPD) feliciteerde de Democraten met een ‘historische overwinning’, maar zei ook niet te weten hoe de nabije toekomst eruit ziet. Hoe dan ook wil Duitsland blijven samenwerken met de VS, aldus de minister.
Vanuit Madrid klonk een minder diplomatiek geluid: de linkse premier Pedro Sánchez vierde de overwinning van de Democraten bijna als zijn eigen. ‘Gisteren stemden de Amerikanen tegen een politiek van verschraling’, zei hij op X. ‘Tegen haat, tegen seksisme’, aldus de sociaal-democraat, die over een paar weken op het stembiljet staat en regelmatig in de clinch ligt met Trump. ‘Het gebeurde in Brazilië, het gebeurde in de VS en het zal snel in Spanje gebeuren.’
Beijing zegt de samenwerking met de VS ongeacht de uitslag te willen voortzetten. ‘China is bereid om met de VS te blijven samenwerken om de belangrijke consensus die door de twee staatshoofden is bereikt te handhaven en uit te voeren’, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken.
De Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei zei dat de overwinning van de Democraten weinig uitmaakt voor zijn land. ‘Iedereen die denkt dat Washingtons vijandigheid nu verandert, maakt een grote fout’, zei hij tegen Iraanse staatsmedia.
Uit Rusland, Oekraïne en Israël kwam vooralsnog geen reactie. Ook premier Rob Jetten heeft nog niet publiekelijk gereageerd.
Dylan van Bekkum
Een kleine opsteker voor de Republikeinen: de Republikeinse Pete Ricketts heeft in de staat Nebraska de verkiezingen gewonnen en behoudt zijn Senaatszetel. Het is de dertiende staat waarin de partij van Trump de zetel weet te behouden in de voorlopige uitslag.
In Nebraska deden de Democraten niet mee, daar nam de populaire onafhankelijke Dan Osborn het op tegen de Republikeinen. Het waren ongekend spannende verkiezingen: Osborn was kansrijk in de doorgaans dieprode staat in het midden van de VS. Hij blijft in de voorlopige uitslag echter steken op 45 procent, tegenover 49 procent voor Ricketts.`
Van de tussentijdse verkiezingen voor de Senaat moet alleen de uitslag van Alaska en van Mississippi nog bekend worden. In beide staten is sprake van een nek-aan-nek-race tussen de Democratische en Republikeinse kandidaten. In Mississippi is al 95 procent van de stemmen geteld, maar in Alaska, waar de stembussen als laatste sloten, zit men op driekwart.
Dylan van Bekkum
In onze dagelijkse nieuwspodcast Elke Dag bellen hoofdredacteur Pieter Klok en oud-correspondent Michael Persson met de huidige correspondenten in de VS Maral Noshad Sharifi en Thomas Rueb over de ‘blue wave’ die over de Verenigde Staten golft.
Onze correspondenten maakten zich in de Texaanse hoofdstad Austin op voor een lange nacht met spannende uitslagen, maar al vrij vroeg werd duidelijk welke kant het kwartje op viel. Wat betekenen deze historische midterms voor de resterende termijn van president Trump, en hoe hebben de Democraten dit voor elkaar gekregen?
De voormalige Democratische president Barack Obama heeft de afgetekende overwinning voor zijn partij een ‘duidelijke boodschap genoemd. ‘Amerikanen willen politici die mensen verbinden in plaats van verdelen, en leiders die oplossingen bieden voor hun problemen.’
Obama, die niet op enig stembiljet stond, was een van de zichtbaarste Democraten tijdens de verkiezingscampagne. Hij gaf toespraken in verschillende staten en bezocht kandidaten die een spannende race tegemoet gingen. De oud-president bleek nog altijd ongekend populair, ook op TikTok.
Lees hier de analyse die buitenlandredacteur Frank Hendrickx schreef over de rol van Obama.
In een post op X prijst Obama de Democratische kandidaten. ‘Ze stonden op, ook in delen van het land waar winst onmogelijk leek’. Hij roept de Democratische meerderheid in de Senaat en het Huis op ‘zoveel mogelijk verandering te bewerkstelligen’, ook nu Trump nog aan de macht is. ‘Terwijl deze regering nog twee jaar in functie is, is het nu onze taak om de mouwen op te rollen.’
Dylan van Bekkum
Niet alleen wonnen de Democraten met overtuiging vier Republikeinse staten waar het erom zou spannen, ze lopen mogelijk ook weg met twee uiterst conservatieve staten waar weinigen het voor mogelijk hadden gehouden. In South Carolina haalde Annie Andrews een Senaatszetel binnen voor de Democraten, met 51 procent van de stemmen, 4 procentpunten meer dan haar Republikeinse rivaal.
De andere staat waarop de Democraten bijna niet durfden te hopen, is Mississippi in het diepe zuiden van de VS. Om kwart voor negen Nederlandse tijd, met 97 procent van de stemmen geteld, had elk van beide kandidaten 48,9 procent van de stemmen. In absolute aantallen had de Democratische kandidaat Scott Colom op dat moment 462.779 stemmen, exact 28 stuks meer dan Republikein Cindy Hyde-Smith.
De Democraten hebben tot nu toe hun zetelaantal in de Senaat weten uit te breiden tot 54 van de 100. Dat is een robuuste meerderheid, waarbij ook een of twee overlopers of politiek afvalligen kunnen worden getrotseerd. Dat aantal kan nog oplopen. Onder meer in Alaska en Mississippi is het spannend. Daar wordt nog geteld. In het afgelegen Alaska kan de uitslag nog dagen op zich laten wachten.
Ook in het Huis van Afgevaardigden, de lagere parlementskamer, haalden de Democraten een nipte meerderheid. Die zal in de loop van de dag naar verwachting nog flink toenemen.
Remco Andersen
Amerikaanse media hadden het al voorspeld, maar nu is het in zetelaantallen ook officieel: De Democraten hebben de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden veroverd. Volgens The New York Times sturen de Democraten binnenkort minstens 221 Democraten naar het Congres, CNN heeft de partij op 226 staan. De aantallen kunnen nog oplopen naarmate er meer resultaten binnenkomen.
Volgens The New York Times kunnen de Democraten mogelijk zelfs uitkomen op meer dan 255 van de 435 zetels. Daarmee zou de partij in de buurt komen van het resultaat uit 2008, toen de partij onder leiding van Barack Obama eveneens een flinke klapper maakte.
Door de monsterzege van de Democraten spreken analisten al over een blauwe golf, of zelfs een tsunami. Naast de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden hebben de Democraten de controle verworven over de Senaat. De resultaten zijn nog beter dan verwacht: op dit moment staan de Democraten op 54 zetels. Dat kunnen er nog 55 of in het beste geval zelfs 56 worden. Democraten wisten te zegevieren in meerdere dieprode staten, waaronder Texas, Iowa, Kansas en South Carolina.
Dat betekent dat er na twee jaar een einde komt aan de zogeheten Republikeinse ‘trifecta’ in Washington. Met het Witte Huis en beide kamers van het Congres in handen van de partij van president Trump moesten Democraten het vooral doen met een rol vanaf de zijlijn. Nu zijn ze in staat om wetten te blokkeren van Trump, hoewel ze zelf ook te maken zullen hebben met het veto van Trump. Ze kunnen ook onderzoeken starten tegen de regering van Trump.
Thom Canters
Om een beeld te geven van het Democratische succes bij deze midterms dient Georgia als een goed voorbeeld. Volgens persbureau AP hebben de Democraten elke race gewonnen voor functies in het bestuur van de staat. Georgia heeft binnenkort onder meer een Democratische gouverneur, procureur-generaal en toezichthouder van het lokale schoolsysteem. Daarnaast wist de zittende Democratische senator Jon Ossoff zijn zetel in de Senaat te verdedigen.
Georgia geldt sinds de afgelopen jaren als een swingstate, een staat waar het stuivertje wisselen is tussen de Democraten en Republikeinen. President Donald Trump wist de staat twee jaar geleden nog (nipt) te winnen. Het massale verlies van de Republikeinen hier onderstreept de afstraffing die zij hebben gekregen van de Amerikaanse bevolking in het algemeen en hun eigen kiezers in het bijzonder.
De Democraten stevenen ook af op een meerderheid in het lagerhuis van het parlement van Georgia. Alleen de meerderheid in het hogerhuis, waar de districten sterk in het voordeel van de Republikeinen zijn hertekend, lijkt hen te ontglippen.
In Texas tekent zich op dit moment een soortgelijk beeld af. Daar hebben Democraten al het gouverneurschap weten te ontfutselen van Greg Abbott, die al drie termijnen die functie bekleedt.
Thom Canters
Ook de Senaatsrace in Michigan heeft een Democratische winnaar opgeleverd: Abdul El-Sayed heeft zijn tegenstander Mike Rogers verslagen, melden de analisten van Decision Desk HQ. Daarmee hebben de Democraten alle Senaatszetels weten te behouden waar Republikeinen hen serieus uitdaagden.
Al de hele verkiezingscyclus ging er bijzonder veel aandacht uit naar de race in Michigan. In de Democratische voorverkiezingen vocht El-Sayed, die zich heeft gepositioneerd aan de linkerflank van de partij, een verbeten strijd uit met de meer gematigde Haley Stevens. Israël en de oorlog in de Gazastrook vormden een belangrijke splijtzwam tussen de twee. Hoewel Stevens na haar verlies haar steun uitsprak voor El-Sayed, kwam ze daar afgelopen weekend opeens op terug: haar steun ging toch naar Republikein Rogers, de man die ze tijdens de voorverkiezingen juist fel had bekritiseerd.
El-Sayed is de eerste moslim die naar de Amerikaanse Senaat gaat. Tijdens de campagne kreeg hij te maken met een ongekende haatcampagne van de Republikeinen. Zo noemde president Donald Trump hem een jihadist.
Hoewel belangrijke Amerikaanse media de strijd nog niet als definitief beslist hebben aangemerkt, liep El-Sayed daar in een toespraak aan zijn aanhangers alvast op vooruit. ‘Ik ben zo trots en vereerd om hier te mogen staan als jullie verkozen senator’, jubelde hij. Over de aanvallen op zijn persoon zei hij dat ‘we allemaal weten dat mijn naam en mijn geloof niet de reden zijn dat jullie je benzine of je boodschappen niet kunnen betalen, of de dokter niet meer kunnen bezoeken.’ In zijn campagne stonden de kosten van levensonderhoud centraal.
Op dit moment staan Democraten op een relatief ruime meerderheid van 54 zetels in de Senaat. Dat kan nog meer worden als de kandidaat in Alaska, Mary Peltola, ook met de winst aan de haal gaat. De uitslag in die afgelegen staat kan echter nog lang op zich laten wachten. Ook in Mississippi is het nog onverwacht spannend.
Thom Canters
De aanstaande meerderheid van de Democraten blijft zich maar uitbreiden. In Maine heeft Democraat Troy Jackson, een voormalig parlementariër in de staat, Republikein Susan Collins verslagen. Dat is een gevoelige nederlaag voor de Republikeinen. Hoewel Maine bij presidentsverkiezingen over het algemeen Democratisch stemt, lukte het de partij keer op keer niet om Collins uit het zadel te wippen. Met een gematigd profiel wist zij vijfmaal op rij een verkiezing in de noordoostelijke staat te winnen. Zij heeft Jackson nu gebeld om hem te feliciteren met de winst.
De Democratische campagne in Maine verliep in de staat verre van vlekkeloos. De oorspronkelijke Democratische kandidaat, de progressieve stokebrand Graham Platner, moest zich terugtrekken na meerdere beschuldigingen van seksueel wangedrag. Jackson werd deze zomer pas naar voren geschoven.
In Minnesota heeft Peggy Flanagan, de Democratische plaatsvervangend gouverneur, gewonnen van de Republikeinse (sport)journalist Michele Tafoya. Flanagan, die te boek staat als progressief, zal daarmee de eerste vrouw met een inheemse achtergrond ooit worden die zitting neemt in de Senaat. Zij vervangt de Democratische senator Tina Smith, die afzwaait.
Tot nu toe hebben Democraten gewonnen in vrijwel alle staten waar ze de Republikeinen serieus uitdaagden. Ze moesten minimaal vier zetels veroveren op de Republikeinen, maar staan nu al op zes. In ieder geval Alaska zou daar nog bij kunnen komen. Tegelijkertijd zijn de uitslagen van Michigan ook nog niet binnen. Democraten verdedigen daar een zetel. Abdul El-Sayed, de progressieve kandidaat in de race, heeft op dit moment een voorsprong op zijn Republikeinse tegenstrever Mike Rogers.
Thom Canters
‘In Austin is een groot feest uitgebroken’, vertelt correspondent Maral Noshad Sharifi vanuit de Texaanse hoofdstad. Deze zuidelijke staat geldt als Republikeins bolwerk, maar Democraat James Talarico heeft hier vannacht met overtuiging een Senaatszetel gewonnen.
‘Dit is een hele progressieve stad in een conservatieve staat, dus mensen hebben zich hier decennialang een beetje een buitenbeentje gevoeld. Nu hebben ze voor het eerst het gevoel dat de zorgen over Donald Trump en de Republikeinen ook in de rest van de staat zijn aangekomen. Ik zie mensen over straat lopen met Texaanse en Amerikaanse vlaggen om de uitslag te vieren.’
‘Ik hoor van de Texanen die ik hier spreek, dat ze hopen dat hun staat wat menselijker gaat worden. Variaties van 'we need humanity back in this state' hoor ik van allerlei mensen terug. Ze denken dat dat met senator James Talarico gaat gebeuren.’
Redactie
President Donald Trump heeft in een eerste reactie op de slechte resultaten voor zijn partij tegen The New York Times gezegd dat hij zich zal neerleggen bij de uitslag. ‘Ik ben echt bereid de resultaten te accepteren’, aldus Trump. Net als bij de presidentsverkiezingen van 2020, toen hij eveneens in het Witte Huis zetelde, zaaide Trump ook in aanloop naar deze midterms zonder bewijs twijfels over de stembusgang. Bovendien probeerde hij beperkingen op te leggen aan het stemmen per post.
Nu heeft Trump verklaard dat hij bereid is samen te werken met de Democraten, die zowel in het Huis van Afgevaardigden als de Senaat de meerderheid zullen veroveren. In een interview met Fox News heeft hij daaraan toegevoegd dat Democraten ‘het goed hebben gedaan’ en dat hij mogelijkheden ziet om met ze samen te werken op thema’s als immigratie. ‘Gekke’ voorstellen van Democraten zal hij echter vetoën, belooft hij.
Op Truth Social wijt Trump het verlies van zijn partij aan zijn afwezigheid op het stembiljet. Als hij er wel op had gestaan, zouden de Republikeinen ‘met een enorme voorsprong’ hebben gewonnen. De Republikeinen leken deze verkiezing juist dwarsgezeten door de historisch slechte populariteitscijfers van Trump, die zijn achterban tijdens campagne-evenementen opriep te doen alsof hij wel op het stembiljet stond.
In het interview met The New York Times erkende Trump wel dat de sterk gestegen brandstofprijzen in de Verenigde Staten debet zijn aan het verlies van zijn partij. Hij wilde toen echter nog niet het verband leggen met de oorlog in Iran. ‘Iran kan hun weinig schelen, maar met de olieprijzen waren ze waarschijnlijk minder blij.’ In een later interview met The Wall Street Journal stelde hij wel dat de Iran-oorlog Republikeinen parten heeft gespeeld.
Thom Canters
De Democraten krijgen de meerderheid in de Amerikaanse Senaat in handen, voorspellen Amerikaanse media als NBC, CBS en The New York Times. Eerder deden Amerikaanse media al een soortgelijke voorspelling voor het Huis van Afgevaardigden, waar de meerderheid zich nog wel moet materialiseren.
In de eerste twee jaar van de ambtstermijn van president Donald Trump stonden de Democraten nagenoeg buitenspel. In de tweede (en laatste) helft kunnen ze nu flinke tegenmacht bieden.
Winst in het Huis van Afgevaardigden leek vooraf binnen handbereik. Maar voor de Senaat was dat niet zomaar gezegd. Democraten moesten maar liefst vier zetels veroveren op de Republikeinen. Extra obstakel was dat minimaal twee daarvan moesten komen uit sterk conservatieve staten, waar Trump twee jaar geleden met meer dan tien procentpunt verschil won.
Maar Democraten lijken de verwachtingen zelfs te overtreffen. In voorheen dieprode staten als Kansas, South Carolina en Texas zijn hun Senaatskandidaten er met de winst vandoor gegaan. Daar komt Iowa ook nog bij: Amerikaanse media en politieke analisten hebben Josh Turek, een voormalig Paralympiër, uitgeroepen als winnaar in de rurale staat. Hij heeft Republikeins Congreslid Ashley Hinson verslagen. Trump won deze staat driemaal op rij. Eerder op de avond wisten Democraten ook al de zetel in North Carolina te veroveren, een staat waar de verschillen tussen de partijen doorgaans wat kleiner zijn.
Van alle races die voorafgaand aan de uitslagenavond als spannend werden aangemerkt zijn alleen in Michigan, Minnesota, Alaska en Maine de resultaten nog niet binnen. In de eerste twee verdedigen Democraten hun zetels, in de laatste twee zijn dat de Republikeinen.
Thom Canters
Het succes van de Democraten deze midterms in Texas heeft een grote symbolische waarde. Texas geldt al decennialang als de grootste staat die in Republikeinse handen is. Het is de thuisstaat van de Bush-dynastie, die met George H.W. en George W. twee presidenten leverde. De staat gold als kroonjuweel bij deze verkiezingen.
James Talarico is de eerste Democraat sinds 1988 die een Senaatsrace in Texas heeft gewonnen. Van alle Senaatskandidaten wist hij met afstand het meeste geld in donaties van over het algemeen ‘gewone’ Amerikanen op te halen, veel meer ook dan zijn tegenstander Ken Paxton. Die werd wel met meer dan 200 miljoen dollar gesteund door Elon Musk.
Ook de winst van Gina Hinojosa is historisch te noemen. Zij is niet alleen de eerste Latijns-Amerikaanse vrouw die de hoogste post in de staat zal bekleden, maar ze is ook de eerste Democraat in die functie sinds 1995.
Democraten hopen al jaren dat ze Texas hun kant op kunnen laten rollen, mede vanwege de grote Latijns-Amerikaanse gemeenschap in de staat. Hoewel die bevolkingsgroep in het verleden relatief getrouw Democratisch stemden, wist president Trump bij de vorige presidentsverkiezingen een flink deel van hen aan zijn zijde te krijgen. In Texas won hij toen met zo’n 14 procentpunt verschil.
Thom Canters
Buiten de Senaat en het Huis van Afgevaardigden, weten Democraten ook succes te boeken in gouverneursraces. In Texas heeft Gina Hinojosa volgens CNN gewonnen van zittend gouverneur Greg Abbott. Zij is de eerste Latijns-Amerikaanse vrouw die aan het hoofd komt te staan van de regering in Texas. Het verlies van Abbott in het doorgaans conservatieve Texas is een grote klap voor de Republikeinen. Hij geldt als een prominent figuur binnen zijn partij en ging op voor een vierde termijn.
Ook in Ohio wisselt het gouverneurschap van handen. Democraat Amy Acton versloeg haar Republikeinse tegenstrever Vivek Ramaswamy, een bekende bondgenoot van president Trump. De race in Ohio kreeg in de laatste weken veel aandacht omdat de campagne van Ramaswamy een politieke advertentie verspreidde waarin de moeder van Acton haar dochter voor leugenaar uitmaakte. Acton, die in haar jeugd is misbruikt door haar stiefvader, heeft al jaren geen contact meer met haar moeder, die destijds uit de ouderlijke macht is gezet.
Thom Canters
Democraten slaan opnieuw een grote slag in de strijd om de meerderheid in de Senaat. In Texas heeft James Talarico volgens NBC de Republikein Ken Paxton verslagen. In Kansas verslaat Adam Hamilton volgens de politieke analisten van Decision Desk HQ de zittende Republikeinse senator, Roger Marshall. En in Ohio heeft de voormalige Democratische senator Sherrod Brown gewonnen van de zittende Republikeinse senator Jon Husted.
Na de winst in North Carolina en South Carolina hebben de Democraten nu vijf zetels veroverd op de Republikeinen, een meer dan nodig is voor de meerderheid in de Senaat. Daarvoor moeten ze wel hun ‘eigen’ zetels in Michigan en Minnesota weten te behouden. Die uitslagen zijn nog niet binnen. Democraten hopen daarnaast nog zetels te veroveren in Iowa, Alaska en Maine.
Hamilton is de eerste Democratische senator in Kansas in bijna honderd jaar. Zijn tegenstander Marshall werd gezien als een kwetsbare kandidaat. Hij lag onder vuur nadat uit onderzoek van The New York Times was gebleken dat hij als verloskundig gynaecoloog honderden van zijn patiënten juridisch liet vervolgen omdat zij rekeningen niet hadden betaald. Hij rekende naar de maatstaven van Kansas uitzonderlijk hoge rentetarieven. Hamilton, de leider van de grootste kerk in de staat, greep dat in de campagne aan om Marshall weg te zetten als een wereldvreemde politicus die over de ruggen van gewone Amerikanen zichzelf wilde verrijken.
Ook de Republikeinse Ken Paxton, procureur-generaal van Texas, heeft een waslijst van schandalen op zijn naam staan. Zo begon zijn eigen partij in het verleden een afzettingsprocedure tegen hem vanwege corruptie en is hij aangeklaagd voor beleggingsfraude. Tijdens de voorverkiezingen versloeg hij met steun van president Trump de zittende Republikeinse senator John Cornyn, die werd gezien als een sterkere kandidaat dan Paxton.
Thom Canters
Het prominente democratisch-socialistische Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez kan binnenkort rekenen op een stuk meer bijval in het Huis van Afgevaardigden. Alle vijf kandidaten die net als zij lid zijn van de politieke beweging Democratic Socialist of America (DSA) hebben hun verkiezingen gewonnen.
De winst van deze kandidaten (Chris Rabb in Pennsylvania, Claire Valdez en Darializa Avila Chevalier in New York, Melat Kiros in Colorado en Donavan McKinney in Michigan) lag in de lijn der verwachting. Al de betreffende districten gelden als Democratische bolwerken.
De Democratische voorverkiezingen van de afgelopen maanden stonden in het teken van een strijd tussen het meer behoudende partijestablishment en de progressieve linkerflank van de partij. Onder anderen Kiros en Avila Chevalier wisten zittende Congresleden te verslaan.
Naast Ocasio-Cortez is ook zittend Congreslid Rashida Tlaib lid van de DSA. Beiden zijn met gemak herkozen.
Er zijn ook een aantal progressieve kandidaten die niet lid zijn van de DSA, maar zich wel met de beweging affiliëren. Zo is in het tiende kiesdistrict van New York Brad Lander, voormalig DSA-lid, er met de winst vandoor gegaan. In New Jersey won Adam Hamawy, een progressieve kandidaat die zich kritisch uitlaat over Israël. Dat onderstreept de groeiende invloed van de progressieve vleugel van de Democratische Partij.
Thom Canters
Het lijkt erop dat de Democraten de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden zullen veroveren op de Republikeinen, dat voorspellen onder meer The New York Times, NBC en CNN. Dit lag op basis van de peilingen in de lijn der verwachting. De vraag voor de rest van de avond is hoe groot de Democratische meerderheid zal zijn en of ook de Senaat ‘blauw’ kleurt.
Democratische winst in minstens één van de twee kamers van het Congres betekent een flinke klap voor president Donald Trump. Die zal in de laatste twee jaar van zijn ambtstermijn meer tegenstand kunnen verwachten dan hij tot nu toe heeft gekregen. Democraten kunnen wetgeving blokkeren en onderzoeken instellen naar de regering.
De huidige Democratische fractievoorzitter Hakeem Jeffries maakt zich op om de eerste zwarte Amerikaan te worden die de voorzittershamer van het Huis van Afgevaardigden in handen krijgt. Op dit moment is Republikein Mike Johnson de voorzitter.
Thom Canters
In South Carolina hebben Democraten een enorme stap gezet in de richting van een meerderheid in de Senaat. De zittende Republikeinse senator Darline Graham heeft volgens de politieke analisten van Decision Desk HQ en CNN haar race verloren van haar Democratische uitdager Annie Andrews, een kinderarts. In de staat lag de opkomst hoog, zeker onder zwarte kiezers, die in grote meerderheid Democratisch stemmen.
Winst in South Carolina voor Democraten werd door beide partijen lang niet voor mogelijk gehouden. De laatste keer dat de staat een Democraat naar de Senaat stuurde was in 1998. Graham nam eerder dit jaar de zetel in van haar overleden broer, de prominente Republikeinse senator Lindsey Graham. Aanvankelijk leek het idee dat zij enkel tijdelijk de honneurs zou waarnemen, maar met steun van president Trump nam zij toch met succes deel aan de Republikeinse voorverkiezingen.
Democraten hebben met South Carolina en North Carolina nu twee van de vier benodigde Senaatszetels veroverd op de Republikeinen. Zij hebben hun verdere hoop gevestigd op onder meer Texas, Alaska en Maine.
Thom Canters
Het aantal zetels dat Democraten veroveren op de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden begint nu op te lopen. In het zevende kiesdistrict van Pennsylvania heeft Democraat Bob Brooks zittend Republikeins afgevaardigde Ryan MacKenzie verslagen, melden de politieke analisten van Decision Desk HQ.
In New Jersey gebeurt volgens hen hetzelfde: Democraat Rebecca Bennett versloeg Republikein Thomas Kean Jr., de zittende afgevaardigde namens het zevende kiesdistrict. In dit district ligt een golfclub waar president Donald Trump graag tijd doorbrengt.
In Pennsylvania verschiet het achtste kiesdistrict ook van kleur, meldt CNN. Democraat Paige Cognetti weet hier Republikein Rob Bresnahan uit zijn zetel te wippen. En in Colorado heeft Democraat Manny Rutinel gewonnen in het achtste kiesdistrict, dat op dit moment wordt vertegenwoordigd door Republikein Gabe Evans. In al deze vier races golden Democraten als de lichte favoriet.
CNN heeft Democraat Zach Dembo uitgeroepen als winnaar in het zesde kiesdistrict van Kentucky. Dat is een opvallend resultaat: president Trump won hier twee jaar geleden nog met 15 procentpunt verschil van Kamala Harris. Analisten keken met veel belangstelling naar de resultaten in dit district, omdat het een voorbode zou kunnen zijn voor hoe Democraten het in de rest van het land zouden doen.
Met deze zegereeks zijn Democraten een heel eind op weg om de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden te veroveren. Daarvoor zijn netto drie zetels nodig. Van een groot deel van de kiesdistricten, ook die erom spannen, moeten de resultaten nog binnenkomen. Decision Desk HQ en VoteHub hebben op basis van de huidige verkiezingsdata evengoed voorspeld dat Democraten de meerderheid zullen veroveren.
Thom Canters
In Georgia hebben de Democraten voor het eerst sinds 1998 een verkiezing om het gouverneurschap gewonnen. NBC heeft de ex-burgemeester van Atlanta, Keisha Lance Bottoms, uitgeroepen als winnaar in de zuidelijke staat. Zij weet de Republikeinse zakenman Rick Jackson te verslaan.
Bottoms zal niet alleen de eerste zwarte gouverneur worden van Georgia, maar ook de eerste vrouw. Bovendien is in heel de Verenigde Staten nog nooit een zwarte vrouw tot gouverneur verkozen.
Georgia gold niet zo lang geleden nog als een staat die trouw Republikeins stemde, maar de races daar zijn de afgelopen jaren een stuk spannender geworden. Eerder op de avond ging Democratisch senator Jon Ossoff al met de winst aan de haal in zijn race. President Donald Trump wist twee jaar geleden nog te winnen in Georgia.
In de gouveneursrace van Florida is Republikein Byron Donalds, op dit moment lid van het Huis van Afgevaardigden, er met de winst vandoor gegaan. Hij gold als lichte favoriet in de race tegen Democraat David Jolly. Hij wordt de eerste zwarte gouverneur van Florida.
Thom Canters
In de strijd om het Huis van Afgevaardigden hebben Democraten de eerste van de in totaal drie benodigde zetels veroverd op de Republikeinen. In het elfde kiesdistrict van North Carolina is Democraat Jamie Ager volgens CNN met de winst aan de haal gegaan.
Het gaat om een relatief conservatief district, waar president Donald Trump in 2024 met bijna tien procentpunt verschil won. De zittende Republikeinse afgevaardigde had na een reeks schandalen aangekondigd zich niet meer verkiesbaar te stellen. Volgens analisten waren Democraten in deze race de lichte favoriet.
Thom Canters
De Senaatszetel in Florida blijft in Republikeinse handen. Dat is een opsteker voor de partij van president Donald Trump, voor wie de voorlopige resultaten in de Sunshine State tot nu toe tegenvallen. Ashley Moody, die vorig jaar de zetel innam van huidig buitenlandminister Marco Rubio, weet desondanks een aanval af te slaan van Democraat Angie Nixon.
Nixon was een opvallende kandidaat in een staat met een grote Latijns-Amerikaanse gemeenschap, van wie een groot deel afstamt van mensen die gevlucht zijn uit socialistische dictaturen. Zelf staat Nixon te boek als democratisch-socialist. Met nagenoeg alle stemmen geteld staat zij op enkele procentpunten achterstand op Moody, in een staat die Trump twee jaar geleden met zo’n 13 procentpunt verschil won.
De race voor het gouverneurschap in de staat is nog niet gelopen. Trump-adept Byron Donalds neemt het op tegen Democraat David Jolly. Republikeinen leveren al sinds 1994 de gouverneur in Florida.
Thom Canters
CNN en persbureau AP hebben de Democratische kandidaat voor de Senaat in North Carolina, oud-gouverneur Roy Cooper, uitgeroepen als winnaar. Hij heeft de Republikeinse oud-partijvoorzitter Michael Whatley verslagen. Het is de eerste zetelwinst die Democraten boeken op de Republikeinen. In totaal hebben Democraten er vier nodig.
Republikeinen leken de race in North Carolina al enkele weken geleden op te geven. In peiling na peiling stond Cooper ver voor op Whatley. Republikeinse campagnestrategen besloten daarom miljoenen dollars bedoeld voor politieke advertenties elders te besteden. Cooper wordt de eerste Democraat die North Carolina zal vertegenwoordigen in achttien jaar.
Saillant aan de winst van Cooper: hij hoefde het niet op te nemen tegen de zittende Republikeinse senator Thom Tillis. Die besloot zich niet meer kandidaat te stellen voor herverkiezing nadat hij de toorn had gewekt van president Donald Trump omdat hij diens omvangrijke begrotingswet niet wilde steunen. Met hem in de race had de race mogelijk spannender kunnen zijn.
Thom Canters
In New Hampshire hebben Democraten opnieuw het minimale gedaan wat ze moeten doen om de Senaat te veroveren. Chris Pappas, op dit moment nog afgevaardigde, heeft volgens onder meer The New York Times, Fox News en de politieke analisten van Decision Desk HQ gewonnen van de Republikein John Sununu, die de staat ooit vertegenwoordigde in de Senaat. Het gaat opnieuw om een snel resultaat. In New Hampshire sloten alle stemlokalen pas om 02.00 uur Nederlandse tijd.
De zetel in New Hampshire is op dit moment in Democratische handen. Hoewel New Hampshire bij de afgelopen presidentsverkiezingen ook steeds naar de Democraten is gegaan, zagen Republikeinen met Sununu, telg van een prominente Republikeinse familie in de staat, een kans om de Democraten hier toch pijn te doen.
Democraten moeten onder de streep vier zetels veroveren op de Republikeinen om de meerderheid te grijpen in de Senaat. Daarvoor is het verdedigen van Democratische zetels cruciaal. Eerder vanavond lukte dat al in Georgia. Ook in Minnesota en Michigan moeten Democraten zetels behouden. Met name in Michigan zou dat spannend kunnen worden.
Pappas is de eerste openlijke homoseksuele man die een race voor de Senaat wint in de Amerikaanse geschiedenis. Tegen The New York Times zei hij eerder dat hij niet dacht dat zoiets mogelijk was toen hij opgroeide. ‘Mijn staat, mijn land, is een heel eind gekomen.’
Thom Canters
In Florida hebben drie Democraten gewonnen in kiesdistricten die tijdens deze verkiezingscyclus door Republikeinen waren hertekend om het makkelijker te maken om deze te veroveren. In het 14de, het 22ste en het 25ste kiesdistrict van Florida is dat volgens CNN echter niet gelukt. Het is de eerste aanwijzing dat de zetelwinst die Republikeinen wilden boeken met het hertekenen van de kiesdistricten niet uitpakt zoals gehoopt.
Het 22ste kiesdistrict gold volgens analisten als een toss-up, wat inhoudt dat het lastig te voorspellen is wie er met de winst aan de haal gaat. Democraat Pia Dandiya, een voormalig schoolhoofd, wint hier van Republikein Casey Askar, een zakenman. Ook de race in het 14de kiesdistrict was een toss-up, maar ook hier wint de Democraat, de zittende afgevaardigde Kathy Castor.
In het 25ste kiesdistrict is de zittende afgevaardigde Jared Moskowitz met de winst aan de haal gegaan. Op basis van de peilingen hadden analisten hem aangewezen als lichte favoriet. President Donald Trump had dit district met 9 procentpunt verschil gewonnen in 2024 als de nieuwe lijnen toen al van kracht zouden zijn.
Florida is niet de enige staat waar Republikeinen de strategie van gerrymandering, zoals het hertekenen voor politiek gewin wordt genoemd, hebben toegepast. Datzelfde gebeurde onder meer in Texas, Ohio en North Carolina. Democraten sloegen terug in Californië.
Thom Canters
Het gaat snel nu: in een groot deel van de staten aan de oostkust en in het Midwesten zijn de stembussen dichtgegaan. Het gaat onder meer om Pennsylvania, waar belangrijke races voor het Huis van Afgevaardigden plaatsvinden. Ook in Texas en Michigan gaat een deel van de stemlokalen dicht. In beide staten gaat de aandacht uit naar races die de machtsverhoudingen in de Senaat kunnen bepalen.
Een van de belangrijkste staten die ook de stembussen heeft gesloten is Maine. Daar gaat Republikein Susan Collins voor de zesde keer op voor herverkiezing. Al decennia weet Collins, die te boek staat als gematigd, Democratische uitdagers af te slaan, maar ditmaal lijkt het spannender te worden dan ooit. De uitdager van Collins is de progressieve politicus Troy Jackson, die lid was van het parlement in Maine. Collins en Jackson zijn volgens de peilingen in een nek-aan-nekrace verwikkeld.
Kanttekening in deze race: Maine werkt met een ander kiessysteem voor de Senaatsverkiezingen dan in veel andere staten. Kiezers in deze staat moeten alle kandidaten rangschikken. Na het tellen van alle stemmen valt de kandidaat af die door de minste kiezers als eerste is aangemerkt, waarop diens stemmen naar de politicus gaan die op de tweede plek van de kiezer stond. Dat gaat door totdat er twee kandidaten over zijn. In Maine staan alleen Collins en Jackson op het stembiljet, maar kiezers mogen wel nog andere namen invullen. Als geen van de kandidaten in de eerste ronde boven de 50 procent komt, dan vindt een tweede ronde plaats. Dat kan mogelijk nog enkele dagen op zich laten wachten.
Thom Canters
Jon Ossoff, de zittende Democratische senator van Georgia, heeft volgens onder meer NBC en de politieke analisten van Decision Desk HQ en VoteHub zijn strijd om herverkiezing gewonnen. Dat is een bemoedigend resultaat voor Democraten vroeg op de avond. Georgia geldt tijdens presidentsverkiezingen als swing state, waar definitieve uitslagen lang op zich kunnen laten wachten. Ossoff werd uitgedaagd door afgevaardigde Mike Collins, een bondgenoot van president Trump.
Om de meerderheid in de Senaat te behalen, was winst in Georgia cruciaal. Democraten moeten netto vier zetels veroveren op de Republikeinen. Daarvoor moeten ze niet alleen winnen in Republikeinse staten, maar ook hun eigen zetels behouden. Naast Georgia zijn Democraten ook in het defensief in Minnesota, New Hampshire en Maine.
Ossoff stond er al goed voor in de peilingen. De 39-jarige senator geldt als talent binnen de Democratische Partij. Zijn naam zingt ook rond voor de presidentsverkiezingen van 2028. Een goed resultaat tijdens de midterms kan hem daarbij helpen. Zes jaar geleden won Ossoff met maar iets meer dan 1 procentpunt verschil. President Trump won de staat tijdens de verkiezingen van 2024.
Thom Canters
Het aantal staten dat de stembussen sluit neemt nu in rap tempo toe. Om 01.30 uur Nederlandse tijd zijn ook de stemlokalen in onder meer Ohio en North Carolina gesloten. Beide staten gelden als belangrijk voor de strijd om de controle in de Senaat. Democraten azen op de zetels die nu in Republikeinse handen zijn.
Voor Democraten geldt North Carolina als de ‘makkelijkste’ verovering op de Republikeinen. Voormalig Democratisch gouverneur Roy Cooper neemt het op tegen de oud-partijvoorzitter van de Republikeinen, Michael Whatley. Cooper stond in de peilingen zo ver voor op Whatley, dat de Republikeinen besloten minder geld in de campagne van Whatley te steken.
Ohio is spannender: daar hoopt Democraat Sherrod Brown, die twee jaar geleden zijn strijd om herverkiezing verloor, zijn terugkeer te maken naar de Senaat. Daarvoor moet hij afrekenen met Republikein Jon Husted, de zittende senator. Husted is de opvolger van JD Vance, die de overstap van de Senaat naar het Witte Huis maakte na de presidentsverkiezingen van 2024.
In Virginia hebben Amerikaanse media, waaronder persbureau AP, intussen de zittende Democratische senator Mark Warner meteen na het sluiten van de stembussen uitgeroepen als winnaar. Dat is geen verrassing. Waarnemers hadden deze race niet aangemerkt als competitief. Warner zit al sinds 2009 in de Senaat.
Vanuit meerdere staten druppelen de eerste uitslagen binnen. Hoewel die nog verre van compleet zijn, constateren waarnemers dat Democraten het onder meer in Indiana, Kentucky en Florida beter doen dan verwacht. Belangrijk kanttekening is dat de eerste resultaten in veel gevallen de stemmen betreffen die vervroegd zijn uitgebracht. Democraten stemmen door de bank genomen vaker vervroegd dan Republikeinen.
Thom Canters
Om 01.00 uur gaan de stembussen dicht in een reeks staten. Naast Indiana en Kentucky, waar om 00.00 uur al een deel van de stembussen waren gesloten, gaat het om Georgia, South Carolina, Vermont en Virginia. Ook in Florida, waar de stemmen vaak relatief snel geteld worden, gaat een deel van de stemlokalen dicht.
In Georgia en South Carolina vinden verkiezingen plaats voor de Senaat. Beide gelden als mogelijk cruciale staten. In Georgia gaat de zittende Democratische senator Jon Ossoff op voor herverkiezing. Hij wordt uitgedaagd door het Republikeinse Congreslid Mike Collins. Verlies van Ossoff zou betekenen dat het voor Democraten lastig wordt om de meerderheid in de Senaat te veroveren. Peilingen wezen echter op een relatief comfortabele voorsprong voor de 39-jarige Ossoff, wiens naam wordt genoemd voor de presidentsverkiezingen van 2028.
In South Carolina neemt de zittende Republikeinse senator Darlene Graham, die deze zomer de plaats innam van haar overleden broer Lindsay Graham, het op tegen kinderarts Annie Andrews. Normaliter zou een Republikein hier met gemak moeten winnen, maar in de peilingen had Graham maar een kleine voorsprong op Andrews. Als Democraten het hier goed doen, of zelfs winnen, dan wordt een meerderheid in de Senaat een stuk waarschijnlijker.
Thom Canters
In meerdere Amerikaanse staten zullen de opkomstcijfers bij de tussentijdse verkiezingen historisch hoog liggen. Dat blijkt uit schattingen waarover Amerikaanse media dinsdag berichten.
In South Carolina was het vorige record omstreeks 16.30 uur lokale tijd al verbroken. Bijna 1,8 miljoen kiezers brachten er hun stem uit. Dat is ruim 52 procent van alle geregistreerde stemgerechtigden. Ook in Iowa zullen de cijfers volgens de verkiezingsautoriteiten naar alle verwachting hoger liggen dan in 2022, aldus CNN.
In Ohio liggen de opkomstcijfers in de grote districten, zoals Franklin County en Hamilton, eveneens hoger dan vier jaar geleden, schrijft The New York Times.
Volgens de krant hadden meer dan 50 miljoen kiezers over het hele land op maandag hun stem al uitgebracht, de dag voor de verkiezingen. Vooral in Texas, met name in de districten met een sterke Latijns-Amerikaanse gemeenschap, en in South Carolina lagen die aantallen hoog.
Ook in Iowa, Alaska, Maine, Michigan en North Carolina kwamen veel meer mensen op voorhand stemmen dan in 2022. In Nebraska lag de ‘early turnout’daarentegen weer lager.
Redactie
Ook in de ruimte kan worden gestemd. Vanuit het Internationaal Ruimtestation (ISS) hebben drie Amerikaanse astronauten dinsdag hun stem uitgebracht voor de tussentijdse verkiezingen van dinsdag.
Nasa-astronaut Anil Menon schreef op X dat hij en zijn mede-astronauten van Nasa, Luke Delaney en Jessica Watkins, vanuit het ISS een elektronisch stembiljet hebben ingevuld en op een veilige manier naar de verkiezingsautoriteiten hebben gestuurd. Bij zijn bericht liet hij een video zien met daarop zijn ‘stemhokje’, zoals hij zei, waarmee hij zijn kamer met computer in het ISS bedoelde. Net als veel Amerikanen droeg hij een ‘I voted’-sticker op zijn kleding.
Yes, you can even vote from space! All three US crew members had the privilege of voting from space station. We filled out an electronic ballot and sent it securely to the election officials. https://t.co/hJCExQ2nKr
Astronauten van de Nasa kunnen sinds 1997 vanuit de ruimte stemmen, nadat de staat Texas destijds een wet had aangenomen die dat mogelijk maakte. De eerste die daarvan gebruikmaakte, was astronaut David Wolf, die datzelfde jaar zijn stem uitbracht vanuit het Russische ruimtestation Mir.
De meeste Nasa-astronauten staan om te stemmen geregistreerd in Harris County, Texas. Daar bevindt zich in Houston het Johnson Space Center, het Nasa-commandocentrum voor bemande ruimtevaart.
Joost de Jong
In heel het land brengen miljoenen Amerikanen op dit moment nog hun stem uit. Om 00.00 uur Nederlandse tijd gaan de eerste stembussen dicht. Dat gebeurt in Kentucky en Indiana, hoewel het in beide staten maar om een deel van de stembussen gaat. Pas om 01.00 uur Nederlandse tijd zijn alle stembussen in de twee staten gesloten.
Intussen zullen de eerste stemuitslagen binnendruppelen. Analisten kijken naar de voorlopige resultaten in beide staten om een indruk te krijgen van hoe de Democraten en Republikeinen het landelijk zullen doen, zeker in verhouding tot de gunstige peilingen voor de Democraten.
Indiana en Kentucky gelden normaliter als Republikeinse staten. In Indiana wordt er niet gestemd voor de Senaat. In Kentucky is dat wel het geval, maar daar zullen de Republikeinen naar verwachting met relatief gemak winnen. Overigens gaat het daar om wie de opvolger wordt van de voormalige Republikeine partijleider in de Senaat, Mitch McConnell, jarenlang een van de machtigste politici in Washington.
Interessanter is de race in het zesde kiesdistrict van Kentucky, dat volgens analisten een dubbeltje op zijn kant is. Analisten kijken ook naar de race in het vijfde kiesdistrict van Indiana, waar president Donald Trump twee jaar geleden met zo’n 17 procentpunt verschil won. De Republikeinse kandidaat is daar licht favoriet, maar als de Democraten dichtbij kunnen komen zou dat een teken aan de wand kunnen zijn voor de rest van de avond.
Thom Canters
Terwijl de stembussen nog uren open zijn, is er in Alaska nu al meer gestemd dan bij andere voorverkiezingen. Dat meldt CNN. Er zijn nu bijna honderdduizend stemmen uitgebracht, inclusief vroegstemmers en briefstemmers. Normaal komt het aantal stemmen in de dunbevolkte staat nauwelijks boven de honderdduizend uit bij de midterms.
De stembussen zijn nog 7.00 uur Nederlandse tijd open. In alle staten lijkt de opkomst aanzienlijk hoger te zijn dan in eerdere jaren.
Er is veel aan de kiezers getrokken in de staat. Alaska kan een essentiële staat zijn in deze verkiezingen. Zowel Democraten als Republikeinen beschouwen winst in Alaska als sleutel tot een meerderheid in de Senaat. De toekomst van de Amerikaanse democratie, hoor je hier, draait nu om vis, schreef correspondent Thomas Rueb vorige week in een reportage.
Dylan van Bekkum
Paus Leo XIV heeft gestemd tijdens deze tussentijdse verkiezingen. Vorige week bevestigde het Vaticaan dat hij een stembiljet had aangevraagd voor de staat Illinois. ‘De Heilige Vader is ervan overtuigd dat het een burgerplicht is om deel te nemen aan het democratische proces.’
Robert Francis Prevost is de eerste paus met een Amerikaans paspoort, en dit zijn de eerste verkiezingen in de VS sinds zijn aantreden in mei vorig jaar. Zodoende is hij de eerste paus ooit die stemt tijdens verkiezingen in de VS.
Het is niet bekend of paus Leo voor de Republikeinse of Democratische kandidaten in Illinois heeft gestemd. Volgens persbureau AP heeft Prevost in eerdere midterms twee keer een stembiljet van de Democraten aangevraagd, en drie keer van de Republikeinen.
De Republikeinse standpunten zijn meer gestoeld op christelijke waarden, zeker waar het standpunten over abortus en homoseksualiteit betreffen. Anderzijds is van Leo bekend dat hij ten opzichte van zijn voorgangers relatief liberaal is. Bovendien bekritiseerde hij Trump vanwege de oorlog tegen Iran en het handelen van immigratiepolitie ICE. De president reageerde woedend op de kritiek.
Dylan van Bekkum
Source: Volkskrant