De Zuid-Koreaanse Oscarinzending Possible Love is vanaf vrijdag te zien op Netflix. Filmmaker Lee Chang-dong over zijn drama, dat een confrontatie tussen een arm en een puissant rijk stel omvat: ‘Ik weet uit ervaring wat armoede doet met een mens.’
is filmredacteur van de Volkskrant.
Rijke mensen kijken graag films over arme mensen, terwijl arme mensen liever films kijken over rijke mensen. Cineast Lee Chang-dong lijkt niet bekend met het adagium dat wel eens gebezigd wordt in de filmwereld. ‘Zo heb ik er nooit over nagedacht.’ Er verschijnt een glimlach op het doorgaans uitgestreken gelaat van de 72-jarige Zuid-Koreaan. ‘Ik hoop dat rijke én arme mensen naar deze film willen kijken.’
Die kans is aanwezig, al was het maar omdat het gegeven van zijn nieuwe drama zowel de onderste als de allerbovenste klasse betreft. In Possible Love, vanaf vrijdag te zien op Netflix, wil de echtgenote van een schatrijke investeerder een ‘documentaire’ maken om het lot van arbeiders onder de aandacht te brengen. Ze strikt een fabrieksarbeidersgezin uit de buurt, dat aan lager wal is geraakt nadat de vader het slachtoffer werd van excessief politiegeweld.
Ook die toedracht maken we mee, middels een flashback: hoe een staking van de met massaontslag bedreigde medewerkers van een autofabriek ontaardt in een veldslag, met meerdere doden en zwaargewonden tot gevolg. De vader, nu werkloos en aan de drank, voelt zich ook door de vakbond in de steek gelaten. Er broeit iets in de man.
De twee koppels (arm en heel rijk) draaien om elkaar heen in de 164 minuten durende film, die volledig op stoom komt in de laatste akte, in en om een luxueuze strandvilla. Daar ontvangt de documentairemaker het arme stel om de benodigde ‘emotionele’ interviews te draaien, terwijl haar vermogende echtgenoot bezig is de deal van zijn leven te sluiten. ‘Ik wilde dat het publiek ook echt ziet hoe deze personages leven’, zegt Lee over de langgerekte opbouw van Possible Love. ‘Zeker bij het arbeidersgezin. Je moet wat tijd met ze doorbrengen.’
Ook onder de beste filmmakers van Zuid-Korea, dat qua cinema rijk bedeeld is, geniet Lee een aparte status als auteur. Zijn naturalistische films bieden de gelaagdheid van romans, zoals het alzheimerdrama Poetry (2010) en zijn ambigue Murakami-verfilming Burning (2018). Donkere vertellingen vol getroebleerde personages, die zich vaak op een of andere manier verdrukt voelen. Ooit begonnen als (succesvol) romanschrijver was de filmmaker ook nog even minister van Cultuur, zij het met tegenzin; Lee vond dat hij geen nee kon zeggen toen hij werd voorgedragen.
Beschouwt hij Possible Love als zijn meest politieke film? ‘Het hangt ervan af hoe je politiek definieert’, zegt hij tegenover een groepje journalisten op het filmfestival van Venetië, waar zijn drama eerder dit jaar werd bekroond met de Grote Juryprijs en de persprijs. ‘Het woord politiek valt nooit in de film, maar je ziet wel hoe snel de zekerheid van een bestaan kan omslaan voor gewone mensen in deze huidige tijd.’
Lee groeide kort na de Koreaanse Oorlog op in een familie die vanuit de hogere kaste diep naar beneden was getuimeld. ‘Het waren zware economische tijden en we hadden weinig, ook vergeleken met anderen om ons heen. Ik weet wat armoede met een mens doet, uit eigen ervaring. Het wordt deel van je identiteit, iets wat je heel je leven meedraagt. Zelfs nu nog, terwijl er sindsdien voor mij economisch en in sociaal opzicht toch veel veranderd is, als filmmaker. Waarmee ik niet wil zeggen dat ik heel rijk ben.’
Mogen we de vrouwelijke documentairemaker uit Possible Love beschouwen als zijn alter ego? ‘Hmm. Ik denk dat ze alle dramatische filmmakers representeert. En daarbovenop ook iedere creatieveling die een verhaal vertelt vanuit het perspectief van een ander. Van alle personages staat zij wel het dichtst bij mij, ja. Toen ik in mijn jongere jaren romans schreef, vertelde ik de verhalen van sociaal gemarginaliseerde arbeiders, of van studenten die vochten voor democratie. En altijd als ik hun levens poogde weer te geven, vroeg ik me af: ben ik wel de persoon om hun verhaal op te tekenen? Die vraag stel ik mijzelf nog steeds nu ik films maak. Ik worstel daarmee, bij elke film waaraan ik begin.’
Possible Love, de Zuid-Koreaanse Oscarinzending, werd al in de scriptfase door Netflix aangekocht. Waar de streamingdienst voorname auteurs als Lee eerder vaak een ‘prestige-release’ in de bioscoop toestond, zodat hun film nog wel in wat zalen draaide, is dat in Nederland nu niet het geval. ‘Ook ik heb vermogen en fondsen nodig om mijn films te kunnen maken’, zegt hij over zijn eerste samenwerking met de streaminggigant, die vorige maand een enorme ontslagronde aankondigde onder het personeel. ‘Dan heb je te maken met de regels van de wereld van dat vermogen. Tegelijk probeer ik mijn films wel zo onafhankelijk mogelijk te maken. Het is het lot van filmmakers in deze tijd, denk ik.’
Vijf jaar geleden dicteerde Zuid-Korea het film- én televisielandschap, met twee wervelende en inktzwarte producties over klassenstrijd en de kloof in de eigen samenleving: het Oscarwinnende Parasite (2019) van collega Bong Joon-ho en de Netflix-serie Squid Game (2021). ‘De aandacht voor het onderwerp in mijn land komt deels voort uit de grote veranderingen in welvaart die Korea in relatief korte tijd heeft gekend’, zegt Lee. ‘Iedereen kreeg daarmee te maken.’
Maar Possible Love gaat volgens hem niet over een typisch klassenconflict. ‘Daarvoor is de kloof te groot. Het woord klassenverschil dekt de lading niet meer, is eigenlijk anachronistisch, als je het over de ultrarijken hebt. Het is alsof deze twee stellen in een andere stratosfeer leven. Werelden die elkaar niet raken.’
Possible Love is vanaf 6 november te zien op Netflix.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant