In de rubriek De broeikas schrijft klimaatverslaggever Jeroen Kraan elke zondag over wat hem opvalt. Deze week: laadstress is grotendeels verleden tijd tijdens een elektrische autorit dwars door Europa. Alleen in Servië is elektrisch rijden nog een beetje spannend.
Terwijl ik dit artikel begin te typen, rijdt ons stekkerbusje met 100 kilometer per uur over een grote snelweg dwars door Servië. Om ons heen zien we een prachtig berglandschap, af en toe gehuld in mysterieuze ochtendnevel. Maar qua elektrisch rijden is het hier eerder een woestijn.
Het busje waarmee ik en drie concullega's naar de klimaattop in Antalya rijden, hing vannacht aan de stekker bij ons hotel in Belgrado. Het was - hoe kan het ook anders - het Tesla Hotel dat als een van de weinigen een plek aanbiedt om je auto op te laden.
Het hotel heeft niets te maken met de autofabrikant, maar is vernoemd naar uitvinder Nikola Tesla. Die begroet ons bij de receptie in de vorm van een speelgoedfiguurtje. In de Servische hoofdstad is ook een Tesla-museum, waar zijn urn wordt tentoongesteld.
Helaas hadden we geen tijd voor een museumbezoek, maar vertrokken we na onze overnachting snel richting Bulgarije. En voor de eerste keer kwamen we nu heel lang geen laadpalen tegen. Het elektrisch rijden is hier bepaald nog niet doorgedrongen: ik heb in Servië geen enkele stekkerauto zien rijden.
Dat is in de rest van Europa anders. Vorige week schreef ik dat ik het spannend vond of het inderdaad zou lukken om op batterijen naar Turkije te rijden. Ik zag het schrikbeeld voor me van wereldleiders die op de klimaattop aan hun toespraken begonnen, terwijl wij nog ergens in Oost-Europa stonden te klooien met een stekker.
Maar die zorgen waren gelukkig hartstikke ongegrond. We reden door Duitsland, Oostenrijk, Slovenië en Kroatië en in al die landen zijn snelladers als paddenstoelen uit de grond geschoten. We hoefden nooit lang te zoeken naar een paal. En ze werkten allemaal.
Alleen hier in Servië was het toch even opletten. Vanuit Belgrado reden we langs allerlei tankstations, die allemaal geen laadpaal hadden. Pas na meer dan 200 kilometer kwam de eerste laadmogelijkheid in zicht, op een eenzame parkeerplaats waar verder alleen een paar vrachtwagenchauffeurs stonden uit te rusten.
De solitaire laadpaal die we hier aantroffen was - geen verrassing - niet bezet. Maar hij accepteerde ook geen van onze drie laadpassen. En toen we de bijbehorende app van het laadnetwerk Orion hadden gedownload, was het onmogelijk om een creditcardnummer in te voeren. Het was pas de eerste tegenslag na ongeveer 2.000 kilometer rijden.
Gelukkig waren even verderop in de stad Nis (250.000 inwoners) nog welgeteld twee laadpalen beschikbaar. De Charge&Go-paal die we daar bij een tankstation aantroffen, accepteerde wél een van onze laadpassen. Genoeg om mee door te stomen naar Bulgarije, waar weer veel meer laadstations aanwezig zijn.
Deze positieve ervaringen laten zien dat elektrisch rijden nu toch echt een vlucht begint te nemen door heel Europa. Nederland is koploper met zijn 200.000 laadpalen, maar de meeste andere landen zijn inmiddels ook aardig op weg.
RTL-collega Heleen Ekker, die elke dag op tv verslag doet van onze reis, vertelt dat ze een paar jaar geleden nog heftige laadstress had in Duitsland en Frankrijk. Nu moet je daar dus een stuk verder voor rijden.
Een goede voorbereiding helpt ook. We hebben vooraf routeplanners bestudeerd om de beste route uit te stippelen. En het kan ook zeker geen kwaad om van tevoren een setje laadpassen te bestellen.
Jasmin Duregger van Greenpeace Oostenrijk kan dat beamen. Ook zij reed met collega's in een e-auto van Wenen naar Antalya, via Hongarije, Roemenië en Bulgarije. Maar de Greenpeace-club had geen internationale laadpas en moest dus overal hopen dat een creditcard werd geaccepteerd.
Vaak was dat niet het geval en moest bij elk laadnetwerk een nieuwe app worden geïnstalleerd. "Daardoor werd ik een beetje technologiemoe", vertelt Duregger. "Nieuw land, nieuwe provider, nieuwe app."
De Oostenrijkers hadden ook te maken met verschillende apps en laadpalen die niet bleken te werken. "In Roemenië heeft dat een keer twee uur gekost, omdat pas de derde paal het deed."
Er valt dus nog genoeg te verbeteren: snellere reparatie van defecten, een laadpas die overal wordt geaccepteerd en veel meer transparantie over de prijzen. Nu is vaak namelijk volstrekt onduidelijk wat je eigenlijk gaat betalen voor het laden.
Maar uiteindelijk kom je er dus wel. Terwijl ik deze laatste alinea tik, rijden we langs de Bulgaarse hoofdstad Sofia. Duregger heeft haar bestemming al bereikt: ze hangt aan de telefoon vanuit Antalya. Die stad gaan wij ook netjes op tijd bereiken, daar ben ik inmiddels van overtuigd.