REGIO - Het aantal mensen dat wegrijdt bij het tankstation zonder te betalen voor hun brandstof, is flink gestegen. Dat komt waarschijnlijk vooral doordat brandstof de afgelopen maanden flink duurder is geworden. Sommige pomphouders hebben tienduizenden euro's schade per jaar vanwege de doorrijders. Hoe vaak het precies voorkomt in onze omgeving, is lastig te achterhalen.
'Ja, het aantal doorrijders is flink gestegen. Soms steken ze zelfs hun middelvinger op naar onze camera's', vertelt Jessica Sewradj. Zij zit in de directie van Ototol, een bedrijf met in totaal vijf tankstations zoals Esso Valkenbos in Den Haag, de BP tegenover winkelcentrum De Bogaard in Rijswijk en een vestiging van Peut in Moordrecht.
'Doorrijders komen altijd als het druk is, zoals in de ochtendspits. Ze wachten tot de kassamedewerker afgeleid is. We zien het ook aan verdacht gedrag, mensen met capuchons op. Sommigen plakken net een stukje van een kenteken af. Dan lijkt een drie ineens op een acht.'
Een ander - die niet bij naam wil worden genoemd - vertelt dat mensen soms pruiken dragen als vermomming, valse kentekens gebruiken of ongegeneerd hele jerrycans voltanken.
We zoeken contact met Haan tankstations, dat onder eigen naam maar ook onder de vlag van BP, Shell en Esso diverse stations in onze omgeving exploiteert, zoals in Den Haag, Delfgauw, Katwijk, Oegstgeest, Roelofarendsveen en Hazerswoude-Dorp.
Ze willen echter niet meewerken aan ons artikel. Wel laten ze weten: 'Doorrijders komen helaas met enige regelmaat voor bij tankstations. Hier wordt door ons streng op gecontroleerd en actie ondernomen. Vanuit veiligheid en preventie kiezen wij er echter bewust voor om hier niet inhoudelijk op in te gaan in de media.'
'We willen voorkomen dat we hiermee onbedoeld aandacht geven aan de werkwijze rondom dergelijke incidenten.'
Een andere exploitant, met meerdere tankstations in de Bollenstreek, reageert helemaal niet op onze e-mails met vragen. Bij de politie voor Den Haag en omgeving worden de meldingen wel geregistreerd, maar kunnen ze geen volledig beeld schetsen.
Hoe kunnen ze hier dan beleid op maken? 'Op basis van onze meldingen en informatie die we op andere wijzen verkrijgen (onder meer onze informatiedeling met partners en de contacten van onze wijkagenten) monitoren we criminaliteit en of we naar aanleiding hiervan extra maatregelen moeten treffen', laat hun woordvoerster weten.
'Wat betreft de diefstal van benzine zien we op dit moment inderdaad niet een dusdanige stijging dat dit aan de orde is', laat ze verder weten.
Heeft dit onderwerp prioriteit? 'Dergelijke zaken worden bij de basisteams opgenomen en in behandeling genomen zoals we dat bij elke aangifte doen. Daarbij is zeker sprake van prioritering, een overval krijgt logischerwijs meer prioriteit dan een diefstal zonder geweld. Politiewerk is krapte verdelen.'
Hoe vaak worden mensen dan vervolgd die dit soort dingen doen? Ook daarop krijgen we geen antwoord. Want ook het Openbaar Ministerie heeft geen cijfers beschikbaar, klinkt het daar.
De politie kampt met onderbezetting, kregen ze bij Ototol te horen. 'Een collega had in de gaten dat iemand ging doorrijden, die had voor ruim 200 euro getankt. Ja, dat kan makkelijk met die prijzen tegenwoordig. Zij liep naar buiten en sprak de man aan, die er vervolgens vandoor ging.'
'Onze kassière werd meegesleurd. We hebben meteen de politie gebeld, maar die zeiden dat ze niks konden doen. Heel triest, vind ik dat', zegt Sewradj. 'Onze mensen voelen zich toch verantwoordelijk. Gelukkig heeft ze op tijd losgelaten en had ze niks ernstigs.'
Soms rijden mensen volgens haar ook door omdat ze vergeten te betalen, bijvoorbeeld omdat ze veel aan hun hoofd hebben of omdat ze aan het bellen zijn. 'We bewaren de bonnetjes een week. Als het een vaste klant is en het was echt per ongeluk, dan hoeven ze geen extra kosten te betalen. Maar wij zien echt een enorme stijging van mensen die het expres doen.'
Die stijging zien ze ook bij SODA, dat ondernemers ondersteunt bij het afhandelen en voorkomen van schade door tanken zonder betalen. 'Wij registreren incidenten, zoals de onbetaalde tankbeurt, verhalen aanvullende schade en doen indien nodig ook aangifte.'
Zo'n tweeduizend tankstations in Nederland zijn bemand. Daar moet je dus afrekenen bij de kassa, in plaats van vooraf pinnen (daarbij is wegrijden natuurlijk niet mogelijk). Ongeveer de helft daarvan werkt naar eigen zeggen met SODA samen.
Daar merken ze ook wel de stijging. 'Het aantal zaken dat SODA voor tankstations behandelt, neemt toe. Daarbij zien we ook een verschuiving van vergissingen naar opzettelijk tanken zonder te betalen. In april 2026 registreerden we 46 procent meer van deze zaken dan in april 2025, terwijl het aantal vergissingen in dezelfde periode vrijwel gelijk bleef.'
Euro loodvrij - Diesel
Gemiddelde literprijs, afgerond, in euro's (bron: CBS)
De prijs van november 2026 is nog niet bekend. Sinds begin deze week zijn de prijzen gedaald. Op verschillende plekken kun je nu onder de 2,00 euro Euro loodvrij tanken.
'In april 2026 werd 66 procent van de zaken als bewust tanken zonder te betalen geregistreerd, tegenover 34 procent als vergissing.' Maar dat zijn landelijke cijfers. Hoe zit het dan bij ons in de buurt?
Ook daarop krijgen we bij SODA geen antwoord. 'We delen geen absolute cijfers op dit moment en maken op dit moment geen uitsplitsing per regio', laten ze weten.
Worden veel mensen ook echt gepakt? 'Bij bewust tanken zonder te betalen verhalen we de onbetaalde tankbeurt en 131 euro schadevergoeding. De verhaalkans verschilt per situatie. Bij een vergissing zien we dat ongeveer 85 procent van de vorderingen wordt betaald. Bij bewust tanken zonder te betalen ligt dit percentage rond de 65.'
Maar dat is dus alleen het vergoeden van de schade. Hoeveel mensen voor de rechter komen bij de Haagse rechtbank bijvoorbeeld, weten we dus niet. 'De civielrechtelijke afhandeling door SODA staat los van een eventueel strafrechtelijk traject.'
'De politie en het Openbaar Ministerie bepalen of een zaak strafrechtelijk wordt onderzocht en vervolgd. Een strafrechter kan bij het bepalen van de straf wel meewegen dat de schade al is vergoed.'
Wat moet er gebeuren, nu het aantal brandstofdiefstallen stijgt? 'Dit vraagt om een gezamenlijke aanpak. Tankstations, politie, justitie en partijen als SODA hebben daarin ieder een eigen rol.' Maar bij politie en justitie hebben ze ook volgens SODA te weinig capaciteit.
André Braakman van Drive Nederland, de branchevereniging voor energiestations waaronder tankstations, ziet daarnaast een verband met de sterk gestegen kosten van 'automobiliteit'. Volgens hem spelen met name de hoge belastingen op brandstof daarbij een rol. Daarom zou de overheid volgens Braakman moeten ingrijpen.
Dat betekent natuurlijk nooit dat een hoge brandstofprijs een excuus is om zonder te betalen weg te rijden. 'Het is erg triest dat dit gebeurt, maar als de overheid meer begrip zou hebben voor de financiële positie van de burger, die deze hoge kosten voor mobiliteit moet dragen, zou het kunnen zijn dat het aantal diefstallen ook weer afneemt. Want je kunt een euro maar één keer uitgeven.'
Los van de betaalbaarheid ziet Braakman nog een andere ontwikkeling. Veel tankstations beschikken over camerasystemen. De beelden die daarmee worden vastgelegd, laten volgens hem soms zien hoe gemakkelijk mensen tegenwoordig over grenzen heen stappen.
'Een tankstation is niet alleen een plek waar wordt getankt. Er werken mensen die iedere dag klaarstaan voor hun klanten. Op camerabeelden zien we soms gedrag waarvan je je echt afvraagt wat er met het respect voor elkaar gebeurt.'
'Door individualisering lijkt het besef dat je met je gedrag een ander raakt steeds verder naar de achtergrond te verdwijnen. Dat vind ik misschien nog wel zorgelijker dan de financiële schade.'
Source: Omroep West Den Haag